Bildirgeci Şirket, Fiyatın Artmasını Neden İstemez!

Son iki makalede ülkemizin en büyük fındık alıcısının yayımladığı bildirge üzerine bir şeyler söylemiştim. Hasat bayramının da üreticinin değil, bu firmanın olduğunu dile getirmiştim. Anlaşılan o ki, fındık fiyatının 27,- Lira olacağının sözünü almışlar ya da haberini almışlar ki, bayram yaptıkları ortaya çıktı!
Giresun kalite tombul fındığa 27,- Lira verilmiştir. Son beş yıl içinde çok kereler yazdım. Giresun tombul fındığına mutlaka 4,- Dolar fiyat verilmelidir. Bu meblağı, uzun yıllar fiyat ve ihraç miktarındaki değişimlerin analizine bağlı olarak önermiştim. Nitekim bu sene sesimizi duyanlar oldu ve fiyatın 35 Lira olarak açıklamasını istediler. Çok sayıda siyasetçinin ve siyasi parti sözcüsünün yanında bağımsız söylemleri olan kuruluşların temsilcileri de bu meblağı telaffuz etmiştir.
Bu köşede 06 Nisan 2021 tarihinde yazmıştım. “Hani, Fındık İhracatınız Başarılıydı, Ne Oldu” başlığında konuyu ele almıştım. Şubat 2021 sonu rakamlarına göre 1 Kg. kabuklu fındığın ortalama 3,53 Dolar bedelle ihraç olduğunu hesap etmiştim. Üreticiden fındık alış fiyatının ise 3,- Dolar seviyesinde belirlendiği de açıktır. Buna göre kilo başına 0,53 Dolar kâr elde edildiğini, bu kârı aracı, işleyici ve ihracatçının paylaştığını, Dolar bazında % 18 oranında brüt kâr olduğunu belirtmiştim.
İhracatçılar Birliğinin kayıtlarına göre 2020-2021 sezonunda (31.07.2021 tarihine kadar) 275.133,2 ton iç fındık, 1.899.213.234,- Dolar bedelle ihraç edilmiştir. Buna göre kabuklu fındığın 3,45 Dolar/Kg. bedelle ihraç edildiği hesap edilmiştir. Yani Şubat ayı sonuna kadar oluşan fiyata göre yaklaşık % 2 oranında azalma vardır. 06.04.2021 tarihli saptamamız ile karşılaştırıldığında azalma önemlidir. Sezonun bitmesine bir ay kala net bilgi olarak açığa çıkmıştır. Yani, aracı, işleyici ve ihracatçının payı 0,45 Dolar/Kg. bedele inmiştir. Özetle, 2020-21 sezonu 3,45 Dolar/Kg. fiyat üzerinden 550 bin ton kabuklu fındık ihraç edilmiş ve 1 milyar 900 bin Dolar gelir elde edilmiştir.
Bu somut gerçekliğe rağmen ihracatçıların 3 milyar Dolarlık ihracat yapacağız demeleri ham hayaldir! Yine Yeşilgiresun Gazetesinin 17 Ağustos 2021 günlü nüshasında “Fındık Geliri 2 milyar Dolardan 6 Milyar Dolara Çıkacak” şeklindeki haberi okuyunca, yine, çok gülesim geldi! Bir de açıklamanın TOBB Başkanı tarafından yapıldığını görünce acı acı güldüm! Ham hayal olmasının ötesinde siyasetçi boşboğazlığı ile konuşulduğunu düşündüm. Bırakın örgüt temsilcisi olmayı, ortalama bir tacir, bu sözü söylemez, söylememelidir. Dilek olarak hepimiz isteriz, daha fazlasını da isteriz. Ama bu içi boş söylemlerin fındık üreticisine hiçbir katkısı olmaz. Fındık ihracatını da artırmaz. Bu köşede sürekli yazıyorum. Hiç kimse veri analizi yapmıyor mu? Trabzon'un Yomra ilçesinin İkisu beldesindeki örnek bahçeye giderek ihracat artmaz. Bildirgeci firmanın hasat bayramı yaptığı yerde 20 gün sonra gidip hasat bayramı yapmak, üreticiye destek olmak değildir. İhracatçıya da destek olmak değildir. Olsa olsa en büyük alıcıya destek vermektir. Bu başarısı nedeniyle TOBB başkanını kutluyorum!
***
Şimdi, 27 Liralık fiyat üzerinden bir hesaplama yapalım. Dolar'ın 8,40-8,70 aralığında gidip geldiği bu günlerde ortalaması 8,55 üzerinden bir hesap yaptığımızda 3,16 Dolar'lık bir fiyat oluştuğunu kabul edelim. 06 Nisan 2021 tarihinde açıkladığımız üzere brüt % 18 kâr edildiğini de varsayalım. Buna göre ihracatçının yaklaşık 3,73 Dolar/Kg. bedelle kabuklu fındık ihraç edebileceği öngörülmektedir. Brüt kârı, 3,45 Dolar/Kg. üzerinden hesapladığımızda % 15 brüt kâr oluşacak fiyat 3,63 Dolar/Kg. olarak gerçekleşecektir. İç fındık ihracatının Temmuz sonu itibariyle 275.133,2 ton olduğu gözetildiğinde yaklaşık 550 bin ton kabuklu fındık ihracatı yapıldığı hesap edilmelidir. 2021-22 sezonunda da aynı miktarda ihracat yapabileceğimiz varsayımı üzerinden (550.000 Ton x 3,73 Dolar/Kg.=) 2 milyar 51,500 milyon Dolar gelir elde edilebilecektir. Hesaplamayı 3,63 Dolar/Kg. üzerinden yaptığımızda 2 milyar Dolar'ın altına düşeceğimiz kesindir. Daha fazlası değil. İşte, bir örgüt temsilcisinin düştüğü durum budur! Belki de düşürüldüğü durum!
***
Şimdi de kısaca neden ihracat geliri artamaz. Bunu açıklayalım. Bildirgeci şirketin, ortalama 200 bin ton kabuklu fındık aldığı anlaşıldığına göre toplam ihracat miktarının yaklaşık % 40'ını almaktadır. Fındık ihracatındaki % 15-18 oranındaki brüt ihraç gelirinin önemli bir kısmına bile bu bildirgeci şirketin el koyduğu, aracıların söylemlerinden anlaşılmaktadır. Bildirgeci şirketin merkezinin Brüksel, Alba olduğu dikkate alındığında, çok uluslu tüm şirketlerde olduğu gibi ithalatın düşük değerler üzerinden ihracatın yüksek değerler üzerinden yapılacağı temel varsayımı ile birkaç noktaya değinelim Bildirgeci şirket, fındığı ucuza mal ederek, İtalya'ya düşük fiyatla ithal ederek, katma değerin önemli bir kısmını İtalya'ya aktaracağı öngörül-mektedir. Aynı şekilde ülkemize ithal edeceği kakaoyu, İtalya üzerinden yaptırarak, ülkemizdeki şirketinden bir başka kâr transferi yapacağı da öngörülmelidir. Yani, fındığı ucuza İtalya'ya gönderip İtalya'dan pahalı kakao alarak ülkemizdeki şirketinin düşük kâr yapmasını, belki de kârsız faaliyet göstermesini sağlayacaktır. İşte, bu nedenler, iç piyasa fındık fiyatının son yıllarda sürekli olarak 3,- Dolar seviyesinde tutulmakta olduğunu akla getirmektedir. Hatta kamu alımı yapılmadığında, kamu alımı yapılsa dahi zamanında yapılmadığında, özellikle Giresun fındığının alımında kamu alıcısı Ofisin üreticiye çıkardığı zorlukla ürünün özel sektöre, oradan da bildirgeci şirkete geçeceği öngörüldüğünde durumun vahameti daha büyüktür. Yani, üreticinin yaklaşık 2-2,5 Dolar seviyesinde ürününü satabileceği fiili ortam vardır.
Fındığın yaklaşık % 40'ını alan bildirgeci şirketin, hedeflediği transferi yapmak için azami fiyatı 3 Dolar seviyesinde tutacağı öngörülmektedir. İşte açıklanan fiyat, bildirgeci şirket açısından kâr transferinin istenilen ölçüde olmasına olanak sağlamaktadır. Hele, Ofisin ürünü alıp iç piyasaya sunması da işin tuzu biberi olmaktadır. Açıklanan nedenlerle fındık ihraç gelirimizin 2 milyar Dolar seviyesini aşması mümkün görülememektedir. İhracatçının, TOBB Başkanının söylemlerinin ülkemize hiçbir faydası olmadığı gibi üreticimize de hiçbir katkısı yoktur. Kaldı ki, ihracatçılar, sürekli biz bildirgeci şirketin kontrolü altındayız, bize bir şey olmaz, bildirgeci şirketin sözünden çıkmadığımız sürece zararda da etmeyiz, tavrındalar.
***
Durumun, ülkemizin fındık ihracatı açısından vahim olduğu, bir gerçekliktir. Koşullar değişmediği sürece fındık ihracatımız yıllık 1,5-2 milyar Dolar seviyesinde sürecektir. Bu köşenin sürekli okurları bilirler. Yalnızca eleştirerek, konuya son vermeyiz, mutlaka bir çözüm önerisi sunarız.
Üreticimiz, yerel ihracatçıdan ümidini kesmelidir. Örgütlenerek, ihracat yollarını aramalıdır. Bunun için öncelikle bir araya gelerek, gücünü birleştirmelidir. Fiskobirlik önderlik etmediği sürece özellikle Giresun tombul fındığını işleyip satmak üzere şirket, kooperatif kurmalıdır. Üreticiler, bu örgütlerle fındığını işlemelidir. İşlenen Giresun tombul fındığını başta iç piyasa olmak üzere satma yollarını aramalıdır. Bu örgütler mutlaka Giresun merkezli “Ansam Irgat Makine” Firması'nın boylama ve kırma makinesini satın alınmalıdır. Üretim ve işletme maliyetini düşüren bu makine, tüm üreticiler için büyük bir imkândır. Bu makineye sahip çıkmak üreticinin kendisine sahip çıkmasıdır. İnanın, Giresun tombul fındığından ciddi gelir elde edilmesi işten değildir. Doğal olarak hiçbir şey bir günde olmaz. Bir gün sonra olacağını da beklemeyin. Örgütlü olunduğunda zaman sizin lehinize işler.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar A. Dursun YILMAZ --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yeşilgiresun Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yeşilgiresun Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Yeşilgiresun Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Yeşilgiresun Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Sizce Fındık Fiyatı Ne Kadar Olmalı?