Giresun Ekonomisinde Fındık ve Ticaretini Yapanlar

13 Nisan 2021 tarihinde bu köşede bir milletvekilinin demeci üzerine Giresun ekonomi bağlamında Fındık, Fiskobirlik ve Siyaset ilişkisini yazmıştım. Ardından 20 Nisan 2021 tarihinde de Fındık ve Ziraat Odalarını yazdım. Aynı bağlamda piyasa oyuncusu fındık alıp satan manav tabiri kullanılan küçük alıcı-satıcıları bu yazımda ele alıyorum.
Bunlar, genellikle ticaret borsası üyesi tacirler olmakla birlikte fındık alımı satımı açısından küçük sermayeli, bazısı çok küçük sermayeli işletmelerdir. Bunlar, üreticiden satın aldığı fındığı, kırıcı ve ihracatçı rolündeki kendilerine göre büyük sermayeli işletmelere satarak yaşamlarını sürdürür. Yine bunlar, oran veya meblağ olarak saptanan çok küçük kârlarını, mal devir hızının yüksek olması nedeniyle sağlayan işletmelerdir. Bunlar, stok maliyetine katlanmadığı gibi finansman maliyetine de katlanmazlar. Sermayesi olmayan manavlar ise kırıcı ihracatçı adına satın aldığı malı, aynı gün veya birkaç gün içinde devir ederek komisyon niteliğinde çok daha küçük kâr elde ederek yaşamlarını sürdürürler.
Kendimi bildim bileli fındığı kıramayıp alıp satanlar, var olmuştur. Eskiden Fiskobirlik'in alım yapması nedeniyle sayısı çok azdı. Ancak, son yirmi yılda Fiskobirlik'in alım yapmaması, yapamaması nedeniyle sayıları çok artmıştır. Aracını ve evini satarak, sürekli veya zaman zaman kayıtsız fındık ticareti yapanları göz ardı etsek bile hatırı sayılır sayıda kayıtlı fındık ticareti yapan alıcılar vardır. Fındık ticareti açısından küçük sermayeli olan bu piyasa oyuncularının fiyat üzerinde etkisi çok küçüktür. En büyük oyuncunun mal almaması durumunda fiyat gevşediğinde tepki vererek, fiyatı bir miktar indirirler. Ya da bağımlı oldukları, ilişkide bulundukları kırıcı ve ihracatçının talimatına uyarak, güncel fiyatı indirirler. Tersi de aynen geçerlidir. Deyim yerindeyse piyasanın figüran oyuncularıdır.
Bu köşeyi takip edenler anımsayacaktır. 2019-2020 mevsiminde kilo başına 0,53 Dolar, brüt kar gözükmektedir. Bu kârın büyük bir kısmı kırıcı ve ihracatçılara giderken yalnızca alım satımını yapanlara çok çok küçük bir payı verilmektedir. Ülkemize sağlanan 0,53 Dolarlık küçük bir katma değerin çok azı, bu kesime gidebilmektedir.
***
Yeşilgiresun Gazetesinde 26 Eylül 2019 ve 03 Ekim 2019 tarihinde bu köşede yazmıştım: Giresun Küçük Sanayi Sitesinde faaliyet gösteren Ansam Irgat firması Girasun-205 ve Girasun-500 modeli küçük ölçekli fındık boylama, kırma ve eleme makinesi üretimine başladığını açıklamıştım. Bu makinenin Giresun ekonomisi için kurtuluş ümidi olduğunu da belirtmiştim.
Gerek fiyatı gerekse işletme giderleri yönünden ekonomik olduğu gibi mekân ihtiyacı açısından da büyük alan istemeyen bir makinenin yurtdışına ihraç edildiğini öğrenmek, bizleri gururlandırmıştır. Yakın zamanda Sırbistan ve Bulgaristan'a bu makinelerin ihracının gerçekleştiğini de öğrendik.
Buna karşılık, Giresun ilinde bu makineyi kullananların sayısının çok az olduğunu biliyorum. 2019 yılında belirtmiştim. Tirebolu Ziraat Odasının iktisadi işletmesinde bu makinenin faaliyete geçtiğini açıklamıştım Bugün, il merkezinde, ilçelerinde kaç tane oldu bilmiyorum. Yakın zamanda Bulancak'ta bir tane gördüm. Bir iki tane de alındığına ilişkin haberleri okumuştum.
***
2019 yılındaki yazılarda yazmıştım. Fındık üreticilerinin bir araya gelerek bu makineden edinmesi ve köylerde ortak olarak faaliyet geçmesi gerektiğini söylemiştim. Yine, kooperatiflerin, şirketlerin bu makineden edinerek, pazarlama yapması gerektiğini de anımsatmıştım. Ancak, 30 ayı aşkın bir süreden sonra bugün geldiğimiz noktada yurt dışından ilgi görmesine karşın Giresun ilinde fındık ile ilgilenen firma, şirket, kooperatif ve üreticilerin ilgisine mahzar olamadığını düşünmekteyim. Fiskobirlik'in, her bir kooperatifi için bu makineden birer tane edinmemiş olmamasına şaşıyorum. Bir fındık tarım satış kooperatifi bu makineyi alarak üreticinin fındığını ücreti karşılığı kırabileceği gibi ürünü satın alarak da kırabilir ve pazarlayabilir.
Yine, kırıcı ihracatçı olmayan yalnızca alım satım ticareti ile uğraşanların tek başına olmayabilir ama ortaklaşa bu makineden edinmemesine de şaşıyorum. Bunlar, satın aldıkları ürünün bir kısmını kırıp iç fındık ve fındık mamulleri olarak satmaları, pazarlamaları mümkündür. Yani, katma değerden aldıkları payı artırabilirler.
***
Giresun ilindeki yalnızca kabuklu fındık alım satımı yapanların mutlaka ortak olarak bu makineden edinerek, iç fındık üretme, işleme, paketleme ve pazarlama işine girmelidir. Bunu dışında Fiskobirlik'in her bir kooperatifinin de bu işe girmesi gerekli ve zorunludur. Umuyorum, diliyorum, olur.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar A. Dursun YILMAZ --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yeşilgiresun Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yeşilgiresun Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Yeşilgiresun Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Yeşilgiresun Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Giresun Belediyesinin Çalışmalarından Memnun Musunuz?