Hani, Fındık İhracatınız Başarılıydı, Ne Oldu !

Fındık, yıllık 1,5-2 milyar Dolar gelir sağlayan bir ihraç ürünümüzdür. Bölgemiz ekonomisi açısından önemi de çok büyüktür. Bölgede yaşayan insanların yegane geçim kaynağıdır. Yıllık ortalama 250 bin ton civarında iç fındık ihraç etmekteyiz. Bu ihraç miktarı, 50 randıman ortalama hesabıyla yaklaşık 500 bin ton kabuklu fındığın ihraç edilmesi demektir. İç tüketim ile birlikte yaklaşık 600 bin ton tüketimin varlığını ifade etmeliyiz. Ortalama ihraç ve tüketim miktarı, aynı zamanda rekoltedeki değişimlerin etkisiyle stok miktarındaki değişimi de ortaya koyar. Kabaca 600 bin ton ihraç ve tüketim toplamı baz alındığında bu miktarın altındaki rekolte, stoksuzluğu; üstündeki rekolte de stok varlığını ve miktarını gösterir.
***
Nitekim 27 Ocak 2021 tarihli Yeşilgiresun Gazetesindeki haberden çok net biçimde anlaşılmaktadır. Habere göre 20 yılda toplam 32.195.654.000 Dolarlık fındık ihraç edildiğini, yıllık ortalamasının 249.000 ton olduğunu ve 1.609.783.000 Dolar ihraç geliri elde edildiğini öğrendik. Konsey Başkanı, hedeflerinin 4 milyar Dolar olduğunu dile getirirken dönüm başına verimin düşük olduğunu, örnek bahçe yaptıklarını, dönüm başına 400-500 Kg. verim aldıklarını beyan etmiştir.
Bu köşede, 02 Mart 2021 tarihinde “Üreticiyi Rahat Bırakın” başlıklı makalede İhracatçılar Birliği Başkanının demecinden hareket ederek, Başkanın üreticiyi ve üretici örgütlerini eleştirmesini eleştirmiştim. 2019-20 döneminde 343.561 ton fındık ihraç edilerek 2.312.045 bin Dolar elde edildiğinden söz edilerek övünüldüğünü, bir başarı hikâyesi olarak anlatıldığını belirtmiştim. İhracatçılar Birliği Başkanının 2020-21 mevsiminde üreticinin kandırılarak üreticinin fındığını satmadığını ileri sürdüğünü dile getirmiştim. Üreticiyi eleştirirken kendilerine hiç bakmadıklarını, özeleştiri yapmadıklarını da belirtmiştim.
27 Ocak 2021 tarihli Yeşilgiresun Gazetesinde “İtalyanların Tercihi Türk Fındığı” başlıklı haberi de okuduk. İhracatçılar Birliği kaynaklı haberde 2020-21 mevsiminde Şubat sonu itibariyle 159.439 ton fındığın ihracından 1.124.964.555 Dolar gelir elde edildiği, İtalya'ya 37.060 ton Almanya'ya 35.450 ton olmak üzere toplam 100 ülkeye ihraç yapıldığı dile getirilmiştir. Bir önceki yılın aynı döneminde 219.960 ton fındık ihraç edildiği de belirtilmiştir. Bu açıklama, eş dönemde bir önceki yıla göre miktar bazında % 27 oranında azalmayı göstermektedir. Şubat sonuna göre ihraç miktarı ve hasılatı üzerinden 1 Kg. kabuklu fındığın ortalama 3,53 Dolardan satıldığı anlaşılmaktadır. Daha önce de yazmıştım. TMO'nun ilan ettiği fındık fiyatından çok daha aşağısında piyasa fiyatı oluşmasına karşın ilan edilen fındık fiyatının 3 Dolar/Kg. olduğu bilindiğine göre aracı, işleyici ve ihracatçının toplam kârının 0,53 Dolar/Kg. olduğu açıktır. Yani Dolar bazında % 18 brüt kâr vardır.
Yine, bu köşede 15 Eylül 2020 tarihinde “2019-2020 Sezonundaki Fındık İhracatı Başarılı mı?” başlıklı makaleyi kaleme almıştım. 343.561 ton ihraç miktarına rağmen 2019-20 mevsiminde başarının olmadığını dile getirmiştim. Algı yönetimi ile ihracatın ve gelirinin artamayacağını belirtmiştim.
***
Durum, yine farklı değil. Gelişmelerin ışında birkaç soru ile başarıyı sorgulayalım:
Bir taraftan 20 yıllık ortalama satış miktar ve gelir tutarları açıklanırken diğer yandan 2019-20 mevsiminde yapılan ihraç miktarının fazlalığından söz ederek çok büyük bir başarının varlığından söz edenler, neden, 2020-21 sezonunda üretici suçlamıştır?
2014-15 döneminde 217 bin ton miktarla 2.800.000.000 Dolar gelir elde edilirken sonraki yıllarda bu gelirin elde edilememesinin nedeni nedir?
İhraç miktarındaki artış, ülkemiz ihracatçılarının başarısı mıdır? Yoksa alıcıların talebini karşılamanın ötesinde bir pazarlama faaliyeti olmayan ihracatçılarımızın, alıcıların elinde oyuncak olduğunun göstergesi midir?
Ülkemizde de faaliyet gösteren İtalyan kökenli firmanın ihracatçılarımızla “kedinin fareyle oynadığı gibi” oynadığını düşünüyor musunuz?
2019-20 mevsiminde ülkelere göre ihraç miktarları nedir? 2020-21 mevsiminde toplam ihraç miktarında % 27 azalma olduğuna göre İtalya ve Almanya olmak üzere her bir alıcı ülkenin ithalat miktarı nedir? Ülke bazında azalma oranı nedir? İtalya'nın aldığı fındık miktarındaki azalmanın diğer ülkelere göre bir sapması var mıdır? Ya da toplam azalma oranına göre İtalya'nın aldığı ürünün azalmasında sapmanın dikkati çeken bir yönü var mıdır?
İtalya, ülkemizden sonra gelen büyük üreticilerden biri olduğuna göre son yirmi-otuz yılda ülkemizden yaptığı ithalat miktarı nedir? Değişimin yönü ile toplam fındık ihracatımız içindeki payının değişimi nedir?
İtalya'nın ithalatını yapan firma ile ülkemizin ihracatını yapan firma arasında bir görünür veya görünmez bir ilişki var mıdır?
Ülkemizden ihraç yapan firmaların, ihraç miktarlarına göre isimleri nelerdir? Son yirmi otuz yıldaki firma bazındaki değişimleri nasıl gerçekleşmiştir?
Örnek bahçelerinde 400-400 Kg/Dekar başına ürün aldığını ileri sürdüğünüz dikkate alındığında örnek bahçenin eğimi nedir? Yolu var mıdır? İlaçlama, gübreleme, ot kesimi, taşıma ve toplama gibi işlemler makineyle mi yapılmaktadır? Yoksa el ile yapılmaktadır? % 70 eğimli ve yakınından yol geçmeyen bir bahçede “örnek bahçe” kurar mısınız?
Bu sorular daha da artırılabilir. Ancak, bir köşe yazısı boyutunu aşmaması için bu kadarının yeterli olduğunu düşünüyorum.
***
Bu soruların yanıtını vermeden üreticiye akıl vermeyi bırakın! Üreticiye tepeden bakmaktan vazgeçin!

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar A. Dursun YILMAZ --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yeşilgiresun Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yeşilgiresun Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Yeşilgiresun Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Yeşilgiresun Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Giresun Belediyesinin Çalışmalarından Memnun Musunuz?