DEĞİNMELER

I
Enver Ziya Karal'ın Büyük Osmanlı Tarihi 4.Cilt'ten, 2. Abdülhamit Döneminde (İstibdat) yasak olan sözcüklerin başlıcaları: "vatan, hürriyet, meşrutiyet, grev, suikast, ihtilal, anar­şi, kıtal (vuruşma, savaş), sosyalizm, dinamit, kargaşalık, hal (tahttan indirme), Makedonya, Girit, Kıbrıs, Yıldız, Murat...
"Mahmut Kemal İnal'ın bastırmak istediği Sadrazam Kamil Paşa'nın Mektupları adlı eseri bir yerinde hal kelimesi geçtiği için reddedilmiştir."
"Devlet resmi gazetesi olan Takvimivekayi Felemenk kraliçesine nişan verilmiş ol­masına dair havadisi neşrederken, tertip hatası olarak ita kelimesi hata suretinde dizil­miş olduğundan 1892'de kapatılmış, 1908 yılına dek çıkmamıştır."
"Sadrazam Sait Paşa, yalnız yazma olarak iki nüshası bulunan İbni Sina'nın Şifa kita­bını Maarif bütçesinden para temin ederek bastırmaya teşebbüs etmiş ve kitabın baskısı bitmek üzere iken, düzeltmelerle meşgul olan zatın, kitabın zararlı olduğuna dair verdi­ği jurnal üzerine baskı işi durdurulup basılmış olan nüshalar da yaktırılmıştır."
"Sansür, yalnız neşredilmekte olan eserlere tatbik edilmekle kalmıyordu. Evvelce neşredilmiş ve bir müddet serbestçe satılmış olan eserlere de uygulanıyordu."
"Tekrar basılması ve okunması yasak edilen eserler arasında Ziya Paşa'nın, Namık Ke­mal'in, Abdülhak Hamit'inkiler başta geliyordu."
"Selim Sabit Efendi'nin, Ahmet Vefik Paşa'nın tarihleri, hatta Padişah'ın emriyle Ah­met Mithat Efendi'ye yazdırılmış olan Üss ü inkılap, Tarih; Katip Çelebi'nin Mizanül Hakk, Tunuslu Hayrettin Paşa'nın Akvamül Mesalik yapıtları zararlı kitaplar listesindedir."
"Cevdet Paşa'nın Kısası Enbiya (Peygamberler Tarihi) zararlı kitaplardandır."
"Servetifününcuların neşriyatı da 1899'dan itibaren aynı akıbete maruz kalmıştır."
"Yabancı dilde yazılmış kitaplardan yasak edilenler arasında Racine, Cornaille, Shakespeare, J. J.Rausseau, Voltaire, Victor Hugo, E. Zola; La Martine'in Tarih'i, Hammer'in Tarih'i vardı." "Genel olarak siyasete, milliyete dair eserler yasaktı."
"Avrupa"ya öğrenci gönderilmesi, konferans verilmesi yasaktı. İlmi cemiyetler kurul­ması yasaktı."
II.
Ahmet Hamdi Tanpınar'ın, Cevdet Kudret'in, Şükran Kurdakul'un, Rauf Mutluay'ın, Mustafa Nihat Özön'un, Tahir Alangu'nun, Fethi Naci'nin... çalışmalarından yola çıkarak ilk Türk romanı olarak 1872'de yazılan Taaşşukı Talat ve Fıtnat (Şemsettin Sami)'ı anaraz. Bilgi ola­rak aktarırız.
Romanımız üstüne yeni araştırmalar, çalışmalar yapılmakta. Turgut Kut'un saptamasına göre 1872'den önce İstanbul'daki Ermeni yurttaşlarımız dört roman yazmışlar. Bunların kimileri yayımlanıyor... Vartan Paşa'nınn Akabi Hikayesi, Boşboğaz Bir Adem; E.Misailidis' in Seyreyle Dünyayı bunlardan... Üçü de bunlardan sonra yazılan Ahmet Mithat Efendi romanlarını anımsatan yapıtlar...
III.
1970'de radyodan yazmışım türkü defterime, Aynur Gürkan'ın sesinden. Aynur Gürkan'ın anısına:
Gel gidelim uzaklara sevdiğim
Bizi söylesinler ellere karşı
Eğil eğil al yanaktan öpeyim
Dökülmüş saçların bellere karşı

Kerem eyle sana beni sevdiğim
Uğruna koymuşum canı sevdiğim
Bana verirler mi seni sevdiğim
Alayım kaçayım ellere karşı

Malı mülkü hep yoluna koymuşum.
Kaç yıl oldu seni böyle sevmişim
Her ağızdan senin adın duymuşum
Gel de barışalım ellere karşı

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Hayrettin Günay --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yeşilgiresun Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yeşilgiresun Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Yeşilgiresun Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Yeşilgiresun Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Giresun Belediyesinin Çalışmalarından Memnun Musunuz?