Hasan Öğütçü’den Fındık Üreticisine Yarım Asırlık Tavsiyeler

1969 yılında Yeşilgiresun Matbaası’nda “ Fındık Budama ve Gübrelemesi” adıyla bir kitap yayımlandı. Yazarı; İstanbul Halkalı Ziraat Mektebi’nden 1948 yılında mezun olmuş, aynı yıl, şimdiki adı Fındık Araştırma Enstitüsü olan Giresun Bahçe Kültürleri İstasyonunda göreve başlamıştı. Kurumun çeşitli birimlerinde yaptığı 25 yıllık hizmetlerinin sonunda 24 Nisan 1974 tarihinde kendi isteği ile emekliye ayrılmıştı. (1)
Kendisi de aynı zamanda bir fındık üreticisi idi. Yılların verdiği tecrübe ile Fındık Araştırma İstasyonu’nda önemli başarılara imza attı. 1953 yılında diktikleri bir fındık ocağından, 1971 yılında 31 kg fındık alarak bu başarıyı tescilledi. Adı Hasan Öğütçü idi.
Giresun’da fındık üzerine yazılmış bu önemli ve nadir kitabın önsöz bölümünde, yazılış amacı şöyle açıklanıyordu:
“Fındık bölgelerinde zaman zaman yaptığımız gezilerde budama ve gübreleme işlerinin genellikle tekniğe uygun olarak yapılmadığını müşahede etmekteyiz.
Ocakların budanması çiftçilerimizin çok eski bilgilerine dayanmakta, gübrelenmesi ise birkaç senelik maziye sahip bulunmaktadır.
Memleketimizde birim sahadan alınan mahsulün az oluşunda; bahçelerin tekniğe uygun olarak kurulmayışı ve yıllık bakım işleri arasında bilhassa budama ve gübreleme gibi iki önemli işlemin layığı ile yapılmayışı büyük rol oynamaktadır. (2)
Bu tespitlerle; üreticiyi bilgilendirmek için kaynak bir başvuru kitabı hazırladı. Kitabın içeriğinde;
Budamada dikkat edilecek hususlar bölümünde:


Yaz, güz ve kış budaması.
Teknik usullere göre dikilmiş bahçelerde budama bölümünde:
Mahsul öncesi, mahsul devresi ve gençleştirme budaması.
Eski usullere göre dikilmiş bahçelerde budama bölümünde:
Genç ocaklarda ve yaşlı ocaklarda budama, şeklinde sınıflandırmalar yaptı.
Fındıkta gübreleme bölümünde:
Gübrelemenin önemi, gübre çeşitleri, gübrelerin özellikleri, kireç, ticari gübreler, gübrelerin veriliş zamanı, veriliş miktarı ve usulleri, yeni kurulan ve eski usul kurulmuş bahçelerde gübreleme, kireçleme, toprak tahlili ve numune alış şekli yanında ayrıca bir kilo fındığın maliyet hesabı da işlenen konular arasında idi.
Herkesin anlayabileceği bir dilde ve fotoğraflarla desteklenmiş kitapta; son bölüm olarak özenle hazırlanmış tam bir özet metni bulunuyordu. “Tavsiyelerimizin kısa özeti” başlığını taşıyan 17 maddelik bu bölüm, aradan geçen 50 yıllık süreye rağmen geçerliliğini ve güncelliğini hala koruyordu.
“Fındık müstahsillerinin elinde bu konuda pratik olarak yazılmış bir eser bulunmadığından, şimdiye kadar yapılan denemelere ve edindiğimiz tecrübelere dayanarak çiftçilerimiz için bu kitapçığı hazırladım. Müstahsillerimize bu konuda faydalı olabilirsem bahtiyarlık duyacağım.” (3) İfadelerini kullanan Hasan Öğütçü’yü rahmetle anarken bu tavsiyelerin Öğütçü ailesinden gerekli izinler alınarak; Fındık Araştırma Enstitüsü ve Giresun Ticaret Borsası tarafından bir broşür halinde bastırılarak üreticilere dağıtılmasının faydalı olacağı düşüncesindeyim.
1. Fındık bahçelerini setlendirilmiş arazilerde kurmalı ve bahçenin kuruluşunda toprağın iyi bir şekilde hazırlanmasına, fidan seçimine, baba çeşit bulundurulmasına dikkat edilmeli.


2. Bu bahçelerde budama, gübreleme, hastalık ve haşerelerle mücadele işleri zamanında ve tekniğe uygun olarak yapılmalı.
3. Dikilişinden itibaren 40-50 sene geçmiş olan fındık ocakları bir plan dâhilinde sökülerek tekniğe uygun olarak yeniden dikilmeli.
4. Fındık bahçelerinin içerisinde bulunan meyveli ve meyvesiz ağaçlar çıkarılmalı, arazinin başka bir yerinde ayrıca meyvelik ve orman kurmalı.
5. Taban suyu yakın olan arazilerde tefcir hendekleri açılarak bu sular akıtılmalı.
6. Budamayı son baharda girebi ile değil testere yâda makas gibi aletlerle yapmalı.
7. Ocakların altında fazladan dal ve filiz bırakılmamalı.
8. Meyilli arazilerden kesilen dallardan ocağın bir metre önüne çit yaparak akan toprağın burada birikmesi temin edilmeli.
9. İyi bir gübreleme yapabilmek için toprak mutlaka tahlil ettirilmeli.
10. Sonbaharda Eylül-Ekim aylarında hayvan gübresi, fosforlu gübre kullanılmalı ve yeşil gübre tohumu ekilmeli.
11. Eylül-Ekim aylarında toprak kurtları ve cipsonoma haşerelerine karşı ziraat teşkilatının tavsiye edeceği ilaçlar kullanılmalı.
12. Fındık bölgesi bilhassa bahar aylarında yağışlı olduğundan azotlu gübreler süzek topraklarda Mart ve Mayıs aylarında iki defa verilmeli.
13. Gübreler hiçbir zaman ocağın içine ve dibine değil, dibinden 40-50 cm uzakta, dalların uzandığı yere kadar serpilmeli ve muhakkak toprağa karıştırılmalı.
14. Mart-Nisan aylarında fındık gülü (kozalak)’a karşı kükürt, Mayıs ayında fındık kurduna karşı sevinli ilaçlar kullanılmalı, gövdesi delinmiş olan hastalıklı dallar sonbaharda kesildikten sonra hemen imha edilmeli, bahçede bırakılmamalı.


15. Hasadı, fındıklar tamamen olgunlaştıktan sonra, mümkünse yerden toplama sureti ile yapmalı, dalları sıyırmak sureti ile fındık toplanmamalı.
16. Harman yerini mevcutlardan biraz daha büyük, çok güneş alan yerlere, betondan yapmalı.
17. Fındığı iyice kurutmadan pazara getirmemeli, hava almayan yerlerde muhafaza etmemeli. (4)
Daha kaliteli ve daha fazla ürün almanın, bilinçli tarımdan geçtiğini unutmayalım. Ekonomik ömürlerini tamamlamış olan fındık bahçelerinde ve zorluklarla dolu coğrafi koşullarda emek harcayan üretici, ürün miktarını ve kalitesini artırmak istiyorsa bu tavsiyelere uymak zorundadır. Üreticiyi bilgilendirmek ve bilgiyi paylaşmakta; fındığa ve memlekete vefa borcumuzdur.

Kaynaklar
Kaynak Kişi:
Hasan Öğütçü (1926-2015) Muhtelif zamanlarda yaptığımız sohbetlerde tutulan notlardan.
Kaynak Kitaplar:
(2),(3),(4), Fındık Budama ve Gübrelemesi, Hasan Öğütçü, Yeşilgiresun Matbaası, Giresun, 1969, s 4, 42, 43
Fotoğraflar:
Yeşilgiresun Gazetesi Arşivi
Hüseyin Gazi Menteşeoğlu Arşivi

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Hüseyin Gazi Menteşeoğlu --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yeşilgiresun Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yeşilgiresun Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Yeşilgiresun Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Yeşilgiresun Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Fındığa verilen 22.5 TL Fiyatı Nasıl Buldunuz?