Hayali Bütçe!

Geçmişte, bütçe kavramını konu edinen iki makaleyi Yeşilgiresun Gazetesi'nde kaleme aldığımı anımsıyorum. Güncelliği nedeniyle bütçeye yeniden değinmek istiyorum.
Bütçenin, bir plan olduğu kuşkusuzdur. Plan olması itibariyle tahmin belgesidir. Öngörüde bulunur. Mutlaka, belirli bir dönemi kapsar ve genellikle bir yıllıktır. Bir dönemdeki gelirleri ve giderleri gösterir. Aynı zamanda, bütçe genellik esasına göre düzenlenir. Karşılaştırma yapmaya da elverişli olmak zorundadır. Bütçe, dönem içinde elde edilecek kaynakların nasıl kullanılacağını gösterir. Yani, ödenek tahsis edilir. Ödenek tahsisi gider kalemlerini oluştururken gelir kalemi de kaynakların nerelerden elde edileceğini gösterir. Dönem içinde elde edilecek kaynaklar, bütün olarak gösterilir. Birlik ilkesi uyarınca, bütçe dışı gelir kaynağı bırakılmaz. Yetki verilmesi durumunda sınırlı ölçüde yeni gider kalemleri oluşturulabilir ve sınırlı ölçüde ödenek aktarımı yapılabilir.
Önemle ve özellikle belirtmek gerekir ki, görevli organ tarafından hazırlanan taslak veya tasarı, yetkili organ tarafından kabul edildikten sonra uygulamaya konulan tahmin belgesinin adı “Bütçe”dir. Dönem sonunda bütçe kalemlerinde sapmalar varsa incelenir, irdelenir. Ve bir sonraki yıl bütçesinin daha gerçekçi yapılmasına çalışılır. Bütçe de sapma yoksa bütçe disiplinine uyulduğunu gösterir.
***
Neden, bütçe konusunu yeniden ele aldığımı açıklamak zorundayım.
Yeşilgiresun Gazetesi'nin 10.10.2020 tarihli nüshasında “İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Selçuk Aslan: Hayali Bütçe Dönemi Bitti” manşetini görünce şaşırdım. Görevine yeni başlayan Genel Sekreteri kutluyor ve kamuoyuna şeffaf olma ve hesap verme mecburiyetinin olduğu belirtme ihtiyacı duymasını da olumlu olarak değerlendiriyorum. Ancak, “hayali bütçe”nin ne olduğunu öğrenmek durumundayız. Bize hayali bütçenin, nasıl oluştuğunu, ne zamandan beri var olduğunu, niçin hayali bütçe yapıldığını, kim ya da kimlerin bu hayali bütçeyi hazırladığını, kabul ettiğini, onayladığını da açıklamalıdır. Hayali bütçenin varlığından söz ederek, sorumluluktan ve yükten kurtulmak mümkün değildir!
Ayrıca, milletvekillerinin Özel İdarenin kötü yönetildiği, bir takım sıkıntıların olduğu, ihalelerde sorun olduğu, maddi yönden iflas ettiği, taşınmazların satıldığı, çok fazla borcunun bulunduğu, kontrolden çıktığı, kamu hizmeti anlamında sıkıntılar olduğu açıklamaları nedeniyle de Genel Sekreterin “hayali bütçe” ifadesini somutlaması gerekli ve zorunludur. Çünkü, iktidar partisi 18 yıldır Özel İdare Meclisinde çok ağırlıklı bir sayıya sahip olarak her türlü kararları çok rahat kabul ettirmektedir. Dolayısıyla, hayali bütçeyi kim, nasıl, ne zaman düzenlemiştir. Niçin hayali bütçe yapılmıştır.
***
5302 sayılı İl Özel İdare Kanununun 10. maddesi uyarınca bütçeyi ve kesin hesabı, meclis kabul eder, Valinin onayı ile yürürlüğe girer. Yine, borçlanma yetkisi de meclisin elindedir. Taşınmazları satma yetkisi de meclisindir.
Aynı Kanunun 44. ve izleyen maddeleri uyarınca ilin stratejik planına uygun olarak Vali tarafından hazırlanan bütçe tasarısı, encümenin incelemesinden geçerek, meclise sunulur. Meclisin kabulü ve Valinin onayından sonra da yürürlüğe girer. Bütçe, her hangi bir karar değildir. Ayrıntılı harcama ve finansman programı ile birlikte düzenlenen bütçe ödeneklerinin verimli, tutumlu ve yerinde kullanılması gerekli ve zorunludur. Bu zorunluluğun muhatabı Vali ve harcama yetkisi verilen diğer görevlilerdir. Bütçe üzerinde çok sayıda bakanlığın yetkisi ve denetimi vardır. Bir bütçe döneminde oluşan mali tablolar, sürekli ve belli aralıklarla çok sayıda Bakanlığa gönderilir. Bütçe, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümlerine göre hazırlanır.
Bütçe ve kesin hesaplar, aynı zamanda, gerek siyasi, gerek teknik olarak denetlenir. Meclis üyelerinden oluşan denetim komisyonu tarafından kesin hesaplar denetlendiği gibi Kanunun 37. ve izleyen maddeleri uyarınca teknik denetimi de yapılır. 5018 sayılı Kanun hükümlerine göre iç ve dış denetim gerçekleştirilir. Bu denetimler, iş ve işlemlerin hukuka uygunluk, mali ve performans denetimini de kapsadığı açıktır.
***
Genel Sekreter ve milletvekillerinin demeçlerinden Giresun İl Özel İdaresinde kötü yönetimden kaynaklanan hayali bütçe hazırlandığını öğrenmiş olduk. Ancak, Genel Sekreter ve milletvekilleri, 18 yıldır iktidar olan partiye muhalefet ederek işin içinden sıyrılmaları mümkün değildir. Tamam, anlıyoruz! Muhalefet partileri olmadığı için durumdan vazife çıkararak muhalefet görevini de iktidar partisi mensupları ve atadığı görevlilerin yaptığını da!
Gerek 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu, gerek 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri çerçevesinde olması gereken bütçe ve kesin hesabın, nasıl hayali olarak yapıldığını öğrenelim. Bütçeyi hazırlayan Vali veya Valilerin kimlerdir? Bütçe tasarısını inceleyip meclise gönderen encümen üyeleri kimlerdir? Gelen tasarıyı kabul ederek bütçeye dönüştüren meclis üyeleri kimlerdir? Kabul edilen bütçeyi onaylayarak yürürlüğe koyan Vali veya Valiler kimlerdir? Bütçenin kabulünü sağlayan meclis başkanları kimlerdir? Ne zamandan beri hayali bütçe vardır? Geçmişi nedir? Hayali bütçedeki sıkıntılar nedir? Hayali bütçenin, kamu hizmetinde oluşturduğu sıkıntılar nelerdir? Kontrolden çıkmış olan İdarenin, hayali bütçesi ile neler yapılmıştır? Bu sorular uzatılabilir. Benzeri soruları önceki makalelerde de sormuştuk. Bu soruların yanıtını almak zorundayız ki, soyut ve manidar demeçlerin içeriğini çözümleyebilelim.
***
Temel sorun, muhataplarından hiçbir ses, soluk çıkmamasıdır! Ne, Valilerden, ne meclis başkanlarından, ne encümen üyelerinden, ne meclis üyelerinden, ne genel sekreterlerinden, ne de İdarenin yetkili yöneticilerinden itiraz gelmektedir. İtirazın gelmemesi, iddiaların ve isnatların kabul edildiği sonucunu çıkarmaz mı? Bu iddia ve isnatların, muhataplarını sıkıntıya sokan bir yönü yok mudur? Söylenenleri, içinize sindirebiliyor musunuz? Allah aşkına, biriniz itiraz ediniz? Neden, niçin kabul ediyorsunuz? Seçmenin bilmediği neler var?
Bütçenin hayali olduğunu öğrendik! Hiçbir gocunmaları olmadığına göre yoksa Valiler, meclis üyeleri ve başkanları da mı hayali?

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar A. Dursun YILMAZ --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yeşilgiresun Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yeşilgiresun Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Yeşilgiresun Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Yeşilgiresun Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Fındığa verilen 22.5 TL Fiyatı Nasıl Buldunuz?