2019-20 Sezonundaki Fındık İhracatı Başarılı mı?

Bu köşenin okurları bilirler. Fındık ve kooperatifçilik üzerine yazarım. Kooperatifçilik, şimdilerde hiçbir yerde söz edilemeyen gelir dağılımı bozukluğunu azaltmaya yönelik bir politika tercihidir. Kooperatifler, örgütlenmede bir araçtır. Başka örgütlenmeler de dile getiri-lebilir.
Ancak, kooperatiflerin sosyal politika aracı olarak kullanılmasının gelir dağılımını düzeltici etkisi olabilir. Eğer, bir sosyal politika aracı olarak kullanılması başarılamazsa diğerlerinden hiçbir farkı kalmaz. Avara kasnak gibi dönüp durulur. Hatta, başarısız kooperatif uygulamaları insanları, kooperatifçilikten soğutur da. Daha öteye giderek konut yapı kooperatiflerinin isimlerinde kooperatif olmasına karşın kooperatif sayılamayacağını da önceki yazılarımızda dile getirmiştim.
***
Fındık, yüzyıllardır bölgenin, özellikle Giresun ilinin geçim kaynağı olmuştur. Olmaya da devam etmektedir. Oluşturduğu ekonomik değer ve ihraç ürünü olması nedeniyle üzerinde spekülasyon yapılan tarımsal ürünlerin başında gelir. Çıkar gruplarının tercihlerine göre öncelikle rekolte üzerinde oyunlar oynanır. İhracatçılar ve onların yabancı ortakları, sürekli olarak rekoltenin fazla olduğu algısını yaratmaya çalışır. Ziraat Odaları çevresi ise rekoltenin az olduğu intibasını vermeye uğraşır. Aslında hiç kimse, rekoltenin peşinde değildir. Üreticinin ürününü ucuza kapatmak anlayışının ince hesabı vardır. Ziraat Odaları bu egemenliği kırmak adına etkisiz eleman olarak kamuoyu önüne çıkar ve üreticiyi savunur görüntüsü verir. Sonuç, yabancı alıcılar ve onların ülkemizdeki işbirlikçilerinin lehine çıkar. Geçen yıl olduğu gibi bu yılda 3 Dolar seviyelerinde fiyat açıklandı.
Yine, söylemek zorundayım. Önceki yazılarımızda fındık fiyatı, 4 Dolar olarak belirlenmesi gerekir ki toplam 2,5-3 milyar Dolar civarında fındık ihracatı yapabilir olalım. Fındık fiyatının 3 Dolar seviyesinde olması nedeniyle 2020-21 sezonunda fındık ihraç gelirimiz de 2 milyar dolar civarında olabilecektir.
İhracatçılar Birliği, 2019-20 sezonunda 343.561 ton fındık ihraç edildiğini, 2.312.045 bin Dolar gelir elde edildiğini açıkladı. Buna göre ortalama kabuklu fındık ihraç fiyatımız 3,36 Dolar/Kg bedelle gerçeklemiş olduğu anlaşılmaktadır. İhraç edilen 343.561 ton içinde mutlaka 2017 ve 2018 yılı ürünü olmalıdır. Aksi halde yaklaşık 687.122 ton ihraç miktarının üzerinde TMO stoklarının ve iç tüketim miktarının eklenmesiyle yaklaşık 840.000 ton rekolteye ulaşılır ki, bu bir gerçek dışılığı açığa çıkartır. Her şeyden önce tüm rekolte beyanlarının gerçeğin ifadesi olmaktan uzak olduğu sonucuna varılmalıdır. Gerçekten 840.000 ton üretim varsa dönüm başına verim düşüklüğü iddiası da geçersizdir. Ya da bu rekolte gerçek değildir ve Gürcistan gibi ülkelerden resmi veya gayri resmi satın alınan fındığın, Türk fındığı gibi iç ve dış piyasaya arzı sağlanmıştır. 2012-13 sezonundaki 301.000 ton olan en yüksek ihraç miktarını aşarak 343.561 ton fındık ihracatı, en yüksek miktar olmuştur. Bu durumun sorgulanması gereklidir. Çünkü, buradaki temel sorun, üreticinin hakkının başkalarına transfer edilmesidir.
Fındığın yaklaşık 3 Dolardan alınıp 3,36 Dolardan satılması, üreti-cinin emeğinin ucuza peşkeş çekilmesidir. Hele 2019-20 sezonu ürününün çoğunluğunun 13-15 TL. ortalama ile satın aldığı gerçeği karşısında bu sömürünün daha da katlandığı ortadadır.
İhracatçılar Birliği, miktar yönünden en yüksek ihraç gerçekleştirildiği reklamının sorgulanmaya ihtiyacı olduğunun ötesinde toplam ihraç gelirinin neden 2.312.045 bin Dolarda kaldığını da izah etmek zorundadır. Çünkü, 2014-15 sezonunda 2.800.000 bin Dolar ihraç geliri elde edilmiştir. Hem de 217.000 ton fındık ihracatıyla bu gelir elde edilmiştir. Neredeyse bir katı fındık satarak 500.000 bin Dolar daha az gelir elde etmişiz. Bunun övünülecek neresi var?
***
Sonuç, algı yönetimi ile ihracat artmaz. Üretici ihracatçıya güvenmeyerek kooperatifine, yani Fiskobirlik'e sahip çıkması gerekli ve zorunludur. Ancak, kooperatiflerin de kooperatifçilik ilkelerine uygun olarak faaliyet göstermesiyle birlikte kooperatifler aracılığı ile gelir dağılımını düzeltici sosyal politikalar uygulanmalıdır.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar A. Dursun YILMAZ --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yeşilgiresun Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yeşilgiresun Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Yeşilgiresun Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Yeşilgiresun Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Fındığa verilen 22.5 TL Fiyatı Nasıl Buldunuz?