Bir Asır önce Giresun’da Güreş ve Unutulan Pehlivanlar

Bir asır önce Giresun’daki önemli spor dallarından biri de güreşti. Kurulan kulüplerin bünyesinde; yüzme, kürek, voleybol, futbol, atletizm ve güreş dallarında sporcular bulunuyordu. Sportif faaliyetler şehir merkezinde olduğu kadar köylerde de düzenleniyor ve ilgi görüyordu.

Bir asır önce Giresun’daki önemli spor dallarından biri de güreşti. Kurulan kulüplerin bünyesinde; yüzme, kürek, voleybol, futbol, atletizm ve güreş dallarında sporcular bulunuyordu. Sportif faaliyetler şehir merkezinde olduğu kadar köylerde de düzenleniyor ve ilgi görüyordu.
Özellikle Keşap ilçesi Balıklısu Köyü’nde bu isimle anılan suyun yakınındaki çayırda, yine Keşap ilçesi Yenicehisar Köyü’nün başında ve Unaca, Bayrambey köylerinin ortasındaki Gürlen çayırında güreş müsabakaları düzenleniyordu. Sporcular daha çok bu köylerin sırtı yere gelmez, bileği bükülmez gençleriydi. Sadece güreşle kalınmaz, davullu zurnalı ve kemençeli eğlenceler eşliğinde bıçak oyunu, horon ve karşılamalar oynanır, türküler söylenirdi. (1)
Mayıs yedisinde Aksu deresinin kıyısındaki düzlükte kulüpler tarafından güreş müsabakaları düzenlenirdi.
135 inci Piyade Alayı’nın bünyesinde kurulan “ Jandarma İdman Gücü” yalnızca futbol değil, atletizm ve güreş dallarında da faaliyet gösteriyordu. Alay’ın subayları, cumartesi ve Pazar günleri, mesai saatleri dışında kışla bahçesinde halka açık voleybol, futbol, atletizm ve güreş dallarında müsabakalar düzenliyorlardı. (2)
Her geçen yıl gençlerin ve halkın spora olan ilgileri artıyordu. Levazım Yüzbaşısı Sırrı Ünal ve bazı sporseverler bir araya gelerek, 1925 yılında “ Giresunspor Kulübü”nü kurdular. Forması sarı-lacivertti. Kuruluşunda kulübün üye sayısı 182 idi. (3)
Sosyal çalışmaların dışında, kulüp daha çok sportif faaliyetlere ağırlık veriyordu. Kuruluş tüzüğünde futbol, voleybol, atletizm ve güreş dalları yer alıyordu.
Her Pazar Teyyaredüzü’nde futbol karşılaşmaları yapılıyordu. Teyyaredüzü doğal bir sahaydı. Kale direkleri ağaçtı. Sağlıksız ve dayanıksızdı. Top vuruşlarıyla yıkılabiliyordu. Sahanın etrafı da çevrili değildi. Bu yüzden seyirci sporcuyla iç içeydi. Aynı alanda özellikle 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı’nda Güreş müsabakaları da yapılıyordu. (4)
Giresun’da her ne kadar isimleri pehlivan olarak anılmasa da bu spora gönül vermiş ilk karayağız gençler şunlardı: Hacıhüseyin Mahallesi’nden Mehmet Ali Kaptanzade Ahmet Ağa, Hacı Ömeroğlu Halim Ağa, Beşiroğlu Hasan Reis, Caferoğlu Abdullah Reis, Mavnacı Mustafa Ağa, Hacısiyam Mahallesinden Keleşoğlu Hamit Çavuş, Çandırdan Velikocaoğlu Tahir önde gelen isimlerdi. (5)
Pehlivan olarak anılanlar ise: Hisargeliş Köyü’nden Naldemircioğlu pehlivan Hacı Keleşoğlu Hacı Salih, Hacımiktat Mahallesı’nden Keçeci Hamit pehlivan, Hacıhüseyin Mahallesi’nden Topçuoğlu Hasan pehlivan ve bu pehlivanın oğlu Topçuoğlu İsmail pehlivandır.
Topçuoğlu İsmail pehlivanın doğum tarihine tam olarak ulaşamamış olsam da 1880’li yıllarda doğduğunu tahmin ediyorum. Ulaşabildiğim ve Şükrü Turgut Sarıbayrakdaroğlu tarafından 1940 yılında yazılan bir makalede 60 yaşlarında olduğu ve hala yaşadığı yazmaktadır. Yirmili yaşlarda güreşe başlamıştır. İlk güreş eğitimini Terme’de Hacıtosunoğlu Ali pehlivandan aldığı bilgisi bulunmaktadır.
Adını Ünye’de Sivas’lı Bekir pehlivanı yenerek duyurmuştur. Daha sonra Ağsaklı Molla Yusuf’la güreşmiş ve O’nu da yenmiştir. İstanbul Okmeydanı’nda Ağsaklı Mustafa olarak bilinen pehlivanı da yenerek gücünü kanıtlamıştır.
Trabzon’da İstanbul’un Bulgurlu Köyü’nden Ahmet pehlivanla güreşmiş ve bu galibiyetle başarısına başarı katmıştır.
Şükrü Turgut Sarıbayrakdaroğlu tarafından verilen bilgilerin arasında en önemlisi ise Topçuoğlu İsmail pehlivanın 1324 (1908) tarihinde Amerika’ya giderek Boston şehrinde Fransız Wınkın isminde bir pehlivanla güreştiği ve berabere kaldığı aktarılmaktadır. (6)
Günümüzde birçok ilde olduğu gibi Giresun’da da spor kulüplerinin sadece futbolla iştigal ettiğini görüyoruz. Amatörlükten profesyonelliğe geçişte önemli rol oynayan bu kulüpler artık sadece futbolcu yetiştiriyor. Bir asır önce amatör kulüplerde, her branşta yetişen sporcuların günümüzde azalması aslında büyük bir kayıtır. Nice başarılı sporcular yeteneklerini gösterecekleri kulüp bulamadıkları için spor hayatlarını başlamadan bitirmektedir. Kim bilir ulusal ve uluslararası oyunlarda adımızın çok fazla anılmaması da belki de bu yüzdendir.


Kaynaklar
(1) (5) (6) Aksu Dergisi, sayı 19-3, sayfa 28-29, 01.04.1940, Giresun
(2) (3) (4) Giresun Spor Tarihi, Ö. Erden Menteşeoğlu (Yayımlanmamış Eser)
Fotoğraflar
Bedir Aksu Arşivi
Yeşilgiresun Gazetesi Arşivi

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Hüseyin Gazi Menteşeoğlu --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yeşilgiresun Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yeşilgiresun Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Yeşilgiresun Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Yeşilgiresun Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Fındığa verilen 22.5 TL Fiyatı Nasıl Buldunuz?