ÇAĞLAYAN YAYINEVİ

Gazeteci, oyun yazarı, yayınevi kurucusu; 1928 İstanbul doğumlu, Refik Erduran 88 yaşında öldü. İlkokulu 1939'da, Robert kolejini 1947'de'bitirmişti. Yükseköğrenimini tiyatro tari­hi, dramatik edebiyat üstüne Cornell Üniversitesinde yapmıştı. Erduran'ın yedaksubaylığı, askerliği Kore'de tamamlanmıştır. Askerlik bitince yurda dönen Refik Erduran 1953'te Ertem Eğilmez, Haluk Sel birlikteliğiyle bir döneme damga vuracak Çağlayan Yayınevini kurar. Daha çok okuyucuya ulaşmanın, Anadolu'da okuyucu oluşturmanın çabası içindeki Çağla­yan Yayınevi o yıllara göre çok satılan yapıtlar yayımlar. Bunlar özgün, renkli kapak tasarımıyla Varlık'ın "cep kitapları" boyutunda yapıtlardır. Oyun yazarlığına yönelmeden böyle bir başlangıçla yazına giren Erduran'ın ilk ya­pıtı da oyun değil kendi yayınevi, Çağlayan'da çıkan Yağmur Duası adlı romanıdır. Roman adını yansıtan albenili bir kapakla çıkar. Mart 1954'te. Arka kapağın içinde şunlar yazılıdır: "Memleketimizin kalkınmasında en büyük rolü oynıyacağına bütün Türk vatandaşlarının inandığı köy davasını Çağlayan Yayınevi bütün imkânlarıyla herzaman destekliyecektir.  Mahmut Makal ve Yaşar Kemal gibi köyün içinden yetişmiş yazarların da eserlerini fırsat buldukça okuyucularımıza sunacağız. Büyük roman müsabakamızı da tercihen bu mevzuda yazılmış eserlere açtık. Refik Halit 'Karay, Reşat Nuri Güntekin, Hasan Ali Yücel, Cevat Fehmi Başkut ve Sabri Esat Siyavuşgil'den müteşekkil jüri gelen eserleri tetkik etmektedir. Son netice alınır alınmaz kazanan romanı neşredeceğiz. Yayınevimiz bu davayı tutan eserlerin kuru ve sıkıcı olmaması, bilakis en geniş alakayı çekmek için  mümkün mertebe cazip ve hareketli bir tarzda yazılması gerektiğini daima gözönünde bulunduracaktır. Yağmur Duası bu yolda attığımız ilk adımdır." Burada sunulan ilkelere uygun yazılmış bir romandır Erduran'ın Yağmur Duası. Anadolu'dan  gelmeyen bir yazarın Anadolu'yu "bir sorunlar yumağı içinde anlatarak umut ışığı olma" çabasının  ürünüdür. Çağlayan Yayınevinin yarışma yoluyla yazınımıza köyü anlatan devinimli, kolay okunan romanlar kazandırma çabasına kimbillr hangi yazarların hangi yapıtları katıldı... Yarım kalmış bir çabanın ürünlerini "merak etmiyor değilim..." Yazar, çevirmen olarak; Nurettin Demir, Cemalettin Mahir, İsmail Kemalettin, Körduman, Bedri Eser, Murat Aşkın, Samim Aşkın, Ali Gıcırlı, F.M. İkinci, Celal Bağlar, Kemal Tahir takma  adlarıyla yazan İsmail Kemalettin Demir de Çağlayan'da Mayk Hammerler yayımlar. Bun­lardan Derini Yüzeceğim, Kara Nara, Ecel Saati, Kıran Kırana çeviri değil Kemal Tahir'in emeğidir... Çağlayan Yayınevi sonrası Refik Erduran oyun eleştirileri yazar, fıkralar yazar, gazetecilik yapar, son  yıllarda Er Oyunu, Neşe'nin Şarkıları adlı iki roman daha yazmasına karşın yazınımızdaki yerini oyun  yazarlığıyla sağlamlaştırır. Romanlarının yazınımızda kalıcı yer edineceği kuşkuludur. Oyunlarıysa kalıcılığı yakalayacak güçtedir. İlk oyununun Kolej yıllarına dayandığını, Kolejde sahnelendiğini biliyoruz.1956'da yazdığı Deli komedisi İstanbul Şehir Tiyatrosunda oynandı. Bu çıkış onun gücünü göster­diği oyun yazarlığında tanınmasını da sağladı. Fıkra yazarlığında olduğu gibi oyunlarında da kimilerde çok belirgin kimilerde de alttan alta gelişen güldürü görülür. 1990'lı yıllardan başlayarak Türk Dili Edebiyatı, derslerinde Cumhuriyet Dönemi oyun yazarı olarak liselerde okutuldu. MEB'in bastığı yapıtlarda, bağımsız kotarılmış Türk Dili Edebiyatı kitaplarında onun Karayar Köprüsü incelenecek metin olarak alınmıştı. Günümüzdeki sınavlarda da Erduran'ın oyunları "edebiyat soruları" işinde sorulmak­ta. Bir Kilo Namus, Ayı Masalı, Cengiz Han'ın Bisikleti, İp Oyunu, Korkunç1ar, İkinci Baskı, Büyük Jüstinyen, Aman Avcı, Direkler Arasında, Uçurtmanın Zinciri, Kartal Tekmesi, Kelepçe, Turp Boyu... Erduran'ın tiyatro yapıtlarından. Uzun Yıllar ABD'de yaşayan, Milliyet' te yazan; Sırp faşistlerine karşı sembolik dire­niş göstermek amacıyla Bosna'ya giden, bir ara yeni çıkan bir ilacı kullanarak izlenimlerini yazan, geçtiğimiz yıl "tiyatromuzda yazar, oyuncu özgürlüğünü kısıtlayıcı" açıklamalar yapan Refik Erduran İstanbul'da toprağa verildi... Yazar Nazım Hihmet'in yurtdışına kaçışında ozana yardımcı olduğunu da açıklamıştı... Makaleyi Paylaş

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Hayrettin Günay --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yeşilgiresun Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yeşilgiresun Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Yeşilgiresun Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Yeşilgiresun Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Fındığa verilen 22.5 TL Fiyatı Nasıl Buldunuz?