Yine, Bildirgeci Şirket

Geçen Cumartesi günü fındık alım fiyatı alan desteği ile birlikte 54 Lira olarak açıklandı. Açıklamaya göre dönüm başına verilen 170 Liranın bu fiyata dâhil edildiği anlaşılmaktadır. Yani, açıklanan 54 Lira hiçbir biçimde gerçek alım fiyatı değildir. Önceki yıllarda dekara 100 Kg. verim üzerinden 1,70 Lira fiyata eklenerek duyuru yapıldığı ortaya çıkmıştı. Mazot ve gübre desteği ile birlikte bu sene 2 lira gibi meblağın hesaba dâhil edildiğini yorumluyorum. Önceki yıllarda olduğu gibi bu sene de aynı aldatıcı söylemin sürdüğü anlaşılmaktadır. Açıklamada ayrıca “ortalama fiyat”tan söz edilmektedir. Daha önce söz edilemeyen ortalama fiyat ile kastedilen nedir, belli değildir. Bu konulara açıklık gelinceye değin bu konuyu bırakalım.
***
Bu köşede yayımlanan 10.08.2021, 17.08.2021, 24.08.2021 ve 14.09.2021 tarihli yazıda bildirgeci şirketin kamuoyuna, fındık üreticilerine verdiği ültimatoma tepki göstererek, eleştiriler yapılmıştı. Bu yazılara konu edilen en büyük fındık alıcısı şirketin, Trabzon'un Arsin ilçesinde 2021 yılının Temmuz ayında “Fındık Hasadını Kutlama ve Fındık Bildirgesi”ni tanıttığını anımsatalım. Bu bildirgenin en üst temsiliyetle kamuoyuna açıklandığını da, bilmeyenler ve unutanlar için dile getirelim.
Yeşilgiresun Gazetesinin 29.07.2022 tarihli haberine göre bildirgeci şirketin bu sene de benzeri uygulama yaptığı anlaşılmaktadır. Bir önceki seneye göre yiğitliklerinin kalmadığı anlaşılmaktadır! Biraz da mahcup bir anlatımla bu seneki bildirgeyi açıklamışlardır! Öncelikle bir tarım araştırma-geliştirme uzmanı aracılığıyla bildirge açıklanarak, temsiliyet en alt düzeye indirilmiştir. Adına “tarımsal uygulama önerileri” diyerek, düşük bir söylem yakalanmıştır.
Şimdi, bildirgenin içeriğine bakalım: Temmuz ve Ağustos ayında yabancı ot mücadelesine devam edilmesi; hasattan önce dip sürgünlerinin temizlenmesi; erken hasat yapılmayarak doğru hasat dönemine karar verilmesi; fındığın yerden toplanarak işçilik giderinin azaltılması gerektiği belirtilmektedir.
Öncelikle belirtilmesinde yarar vardır: Bunlar, ukalalıktan öteye gitmeyen bir açıklamadır. Hem de boş ukalalıktır. Çünkü bu söylenenlerin tamamı üretici tarafından bilinmekte ve yapıla gelmektedir. Hatta ot temizliğinin birincisinin bittiği, ikinci temizliğin içinde olduğumuz bir dönemde öneride bulunmak hangi aklın eseri olabilir! Yeni bir bilgi yoktur. Üreticiler, bu bilgilerin tamamına sahiptir ve yıllarca uygulamaktadır. Yapılmıyorsa, yapılamıyorsa, nedenlerini başka bir yerde, başka bir alanda aramak gereklidir.
Çok basit bir şey söyleyelim. Hiçbir kimse, gelir elde edemeyeceği bir işi yapmaz. Para kazanamayacağı bir işe emek vermez. Özellikle, Giresun gibi çok eğimli arazilerdeki fındık bahçesinde emek yoğun üretim nedeniyle üretici kâr elde edemediği, geçimini sağlayamadığı için bu işleri bilerek ve isteyerek ihmal etmektedir. Bunun, nedeni fındık üreticileri dışında kalan manav, kırıcı, ihracatçı ve bildirgeci şirket ve benzerlerinin aşırı hırslarıdır.
Üretimin temel gücü olan üretici dışındaki zincirin işbirliğinin sonucudur. Hatta bu zincire üretici temsilcisi olduğunu öne süren ziraat odalarını da eklemek gereklidir. Üreticiyi, iliklerine kadar sömürme istediğidir. Üreticiye, kendi bahçesinde yaptığı üretim sonucunda asgari ücret kadar dahi bir pay bırakılmıyor. Üretici, neden otla mücadele etsin, sürgün temizliği yapsın, fındığını olgunlaşmasını bekleyerek hasat etsin.
Bütün bunları göz ardı ederek ot mücadelesi, sürgün temizliği ve erken hasada ilişkin uyarıların kibrin ve hırsın gizlenmesi olduğunu herkesin bilmesinde yarar vardır.
Bildirgede bunların dışında bir konu daha gündeme getirilmiştir. Fındığın kurutulması konusunda da ukalalık yapılırken bilgisizlik ve cahillik “baştan aşağı” üstlerinden akmaktadır: Aynen “…Çotanaklı fındıkları kurutma alanı…uzakta olmalı….Çotanak ayıklama işlemi…. yapılmalı…” ibaresi haberde yer almaktadır.
Fındık, dallarından koparılıp, toplandığında “kavsak” adını alır. Sepete, çuvala, harara girdiğinde de adı kavsak fındıktır. Harmana serilen fındığa da kavsak fındık harmanı denir. Bir kavsak fındıkta tek fındık varsa adı “tekleme”, iki fındık varsa “çiftleme”, üç ve daha fazla fındık varsa “çotanak” olur. Demem, o ki, kavsak fındığa “çotanak” denmez. Bu açıklamayı yapan araştırma-geliştirme uzmanı fındığı tanımadığını itiraf ettiğini farkında değildir! Bu bilgisizliğe sahip birisi “iyi tarım uygulaması” öğretecekmiş! İşte bu kişinin çalıştığı şirket “Değerli Tarım Programı” yürütüyormuş! İşte bu bildirgeci şirket, üreticiye tarımsal uygulama önerilerinde bulunmuş!
***
Üretici açısından durum, Cumhuriyet öncesinden ve 1923-1935 döneminden daha vahimdir. Sömürü, bu dönemlerden daha fazladır. Göreli olarak Samsun ve Batı Bölgesinin düz ovalarında üretim yapanlar açısından çok kötü olmasa dahi Giresun başta olmak üzere Ordu ve Trabzon'un derin vadilerinde, yüksek eğimlerinde, yolu olmayan arazilerde emek yoğun üretim yapanlar açısından sorun sefaletin ötesinde çok derindir.
Çok net biçimde söylemek gerekir. Son yirmi yılda yalnızca üretici kaybetmiyor. Aracı durumunda olan manavlar, kırıcılar, ihracatçılar da kayıp içindedir. Sayılarında çok ciddi oranda azalma vardır. Biri kapanıp biri açılarak yaşamaktadırlar. Elimizde veri yok ama çok ciddi oranlarda sermaye kayıplarının olduğunu da tahmin ediyorum. Asıl aklını başına alması gereken bu kesimdir. Üretici ile işbirliği yapmaları zorunluyken yabancı alıcıların sözünü dinleyerek kendilerini kurtaracaklarını sanıyorlar. Ama aldanıyorlar.
Bu tespitlerden sonra bildirgeci şirkete soralım: Ülkemizde binlerce yerli ve yabancı şirket faaliyet gösteriyor. Bu şirketler, birçok üreticiden, tedarikçiden mal, hammadde, yarı mamul satın alır. Hiçbiri, mal satın aldığı kişi, kurumlara akıl vermeye kalkmazken bu bildirgeci şirket neden sürekli üreticiye ültimatom yağdırmaktadır? Ürünün yaklaşık üçte birini satın aldığı için üreticiyi köle, kendini ortaçağın derebeyi mi görüyor?
Bu soruların yanıtlarını alacağımı sanmıyorum. Çünkü önceki yılda sorulan soruların yanıtları bekliyor.
Bu yanıtları beklerken bir akılda üreticiden onlara gelsin: Neden, şirketin açık ismi ile alım yapmıyorsunuz? Bundan böyle tüm fındık üretim bölgesindeki il, ilçe merkezlerinde adınızla, tabelanızla alım yapın. Neden, doğrudan alım yapmıyorsunuz? Aracıları, kaldırın ki, daha çok kâr edersiniz.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar A. Dursun YILMAZ --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yeşilgiresun Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yeşilgiresun Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Yeşilgiresun Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Yeşilgiresun Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Açıklanan Fındık Fiyatından Memnun Musunuz?