• 13 Şubat 2019, Çarşamba 17:06
NihatÖztürk

Nihat Öztürk

ÜRETİM BAZLI DESTEKLEME

Giresun Ticaret Borsası'nın yayınladığı basın bildirisinde fındıkla ilgili çok önemli iki konuya özellikle vurgu yapılmış. 
Bir; fındık bahçelerinin yenilenmesi,
İki; alan bazlı desteklemeden üretim bazlı desteklemeye geçilmesi.
Konu aslında çok da yeni değil. Yıllardır konuşulan, yazılan bir konu. Yeniden gündeme getirilmesi ve konuya Ticaret Borsası'nın dikkat çekmesi çok önemli.
“Sürdürülebilir bir fındık tarımının ülkemiz lehine dönüştürülmesi için fındık sektöründe fındık bahçelerinin yenilenmesi ve arazi büyüklüklerinin rantbl hale getirilmesini buradan bir kez daha ifade ederken, doğrudan gelir desteğinin de alan bazlı değil üretim bazlı havza modeline dönüştürülmesini…” cümlesiyle dile getirilmiş bölgemizin fındık gerçeği.
Artık herkes biliyor ki bölgemizdeki fındık bahçeleri çok yaşlı. Dal ve kök yaşları verimli olma dönemini çoktan geride bırakmışlar. Artık gençleştirilmesi gerekiyor. 
Sökülüp yenisi dikilecek. Bahçe budamaları sırasında bıraktığımız yeni sürgünler yaşlı köklerden çıktığı için istenilen ürünü vermiyor. Kökü de gençleştireceğiz dalları da!
Bunu yapmaya üreticinin gücü yetmiyor. İşin bir başka boyutu ise fındık üretimi yapanların da yaşlı olması… Yani üreticiyi de gençleştirmek lazım.
Üreticinin hem parasal konumu hem de bedensel durumu fındık bahçelerini yeniden söküp dikecek kadar elverişli değil. Şu anda köylerde fındık üretimi yapanlara bir bakın; yüzde 80i 60 yaşın üstünde ve daha önce yaptığı işten emekli olup köyüne dönen insanlar.
Yani yerel imkânlarla fındık bahçele-rinin yenilenmesi mümkün görünmüyor. 
O halde bu bir tarım politikası olarak gündeme gelmeli. Mesela çayda uygulanan model fındıkta da uygulanmalı. Her yıl bir bölümü söküp yeniden dikmek şeklinde!
Çay da yapıldı. Üretici her yıl çayının beşte birini kesti. Kesti ancak devlet o kesilen çayın üretim bedelini çaycıya ödedi. Çay üreticisinin ürün kaybı olmadı ve beş yılda yenileme tamamlandı.
Fındıkta da sökülen ve yeniden dikilen alanların ürün bedeli üreticiye ödenebilir. Fındıkçının söküme ve gençleştirmeye bağlı parasal bir kaybı olmaz. Ve bu bir proje dâhilinde gerçekleştirilebilir. Ancak bunun bir devlet politikası olması zorunluluğu var. 
Yoksa yaşlı fındık üreticisi yaşlı fındık bahçesini söküp de yeniden dikmez.
Bir de fiyat istikrarı çok önemli. Fındıkçı önünü görebilmeli. Gerçekçi bir fiyat politikası oluşturularak üreticinin satışta bir belirsizlik yaşamasının önüne geçilmeli.
Alan bazlı doğrudan gelir desteği uygulaması da terk edilerek üretim bazlı destekleme modeline geçilmesi de çok önemli.
Yıllardır terk edilmiş, çalılık olmuş ve fındık üretimi yapılmadığı halde tapusunda fındık bahçesi yazılan her araziye destekleme yapılıyor. Elbette fındık üreticisi desteklenmeli ancak gerçekten fındık işi yapanlar almalı bu desteği. 
Bu da üretime göre yapılacak bir destekleme modeliyle gerçekleşebilir. 
Desteklemede amaç fındık üretimini artırmaksa üretime katkı sağlamak teşvik edilmeli. Daha fazla ürün ortaya koyana daha fazla destek verilmeli.
Uygulanan modelde fındık üreten de bir üretmeyen de!
Önerdiği her iki model için de görev almaya hazır Giresun Ticaret Borsası. 
Belli ki bu modeller üzerinde bir çalışmaları var ve sistemin içinde yer almaya talipler.
Yoksa bölgemiz gün geçtikçe fındıkta özel olma özelliğini başka bölgelere, ülkemiz de fındıkta üretim anlamında elinde bulundurduğu konumunu başka ülkelere kaptıracak.
Bu öneriler ilgili kurum ve makamlarca dikkate alınmalı. Türkiye'nin tarım ve fındık politikası oluşturulurken Ticaret Borsası gibi kuruluşların görüşleri de değerlendirilmeli. Hatta istişare edilmeli. Üzerinde çalışmalar yapılmalı.
Fındık Türkiye Cumhuriyeti için çok önemli bir ürün. Gerekli düzenlemeler yapıldığında hem üretici, hem tüccar hem de devlet kazanacaktır.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık