• 01 Şubat 2013, Cuma 9:19
NihatÖztürk

Nihat Öztürk

KUŞDİLİ
 Dünyada; Meksika'da, Kanarya Adaları'nda, Silbo Gomero ve Fransa'nın Pyrence'lerinde Aos köyünde tespit edilen ıslıkla anlaşılabilir cümleler kurmaya ve haberleşmeye bir de Çanakçı'nın Kuşköyü'nde rastlıyoruz. 
Kuşköylülerin “ Kuşdili” dedikleri bu konuşmaya bilim adamları “ Islık dili” diyorlar.
Bilim adamları diyoruz; çünkü köylülerin yıllarca kendi aralarında anlaşmalarını sağlayan kuşdilinin 1960 lı yıllarda keşfedilmesinden sonra yörede bu dille ilgili yerli ve yabancı bilim adamlarınca bilimsel çalışmalar yapıldığını biliyoruz. 
Rahmetli Prof. Dr. Doğan Aksan'ın Anadolu'da Islık Dili başlıklı ön araştırma raporu bunlardan sadece bir tanesidir.
Tarihçesi hakkında kesin bir bilgiye sahip değiliz. Bazı kaynaklarda 200 yıllık denilmiş olsa da çok daha geriye giden bir başlangıç noktası olduğunu düşünüyoruz.
Böyle bir dilin varlığı nasıl ortaya çıktı?
1960 lı yıllarda Kuşköy Karabörk'ten ayrılarak müstakil bir köy olmuştur. Ancak okulu yoktur. Bir keçi ahırının üstünde öğrencilerini okutmaya çalışan öğretmen Hamdi Dede İstanbul'da kurulu Köy Öğretmenleri ile Haberleşme ve Yardımlaşma Derneği'ne bir yazı yazarak yardım ister.
Aynı yıllarda yine İstanbul'da Milliyet Gazetesi eğitim seferberliği bünyesinde köy okullarına yardım kampanyası başlatmıştır. Mobil şirketi de köylere okul yapılması kampanyasını desteklemektedir. Bu kampanya kapsamında Mobil Kuşköy' e okul yapımına başlar. 1963 te okul öğretime açılır.
Mobil'in Kuşköy'e yaptırdığı okulun açılışına gelen yerli ve yabancı gazetecilerin okuldan çok yöre insanının kendi aralarında ıslıkla konuşmaları dikkatini çeker. 
Ve kuşdili; Mobil Gazetesi Kuşköy İlavesi, Yeni Gazete Extra, , Son Havadis, Vatan, Milliyet, Mobil World, New York Times, London Sunday Times, Panoroma Italy gibi yerli ve yabancı gazetelere haber olur.
Bu haberler üzerine yurtiçinden ve yurtdışından bilim adamları Kuşköy'e gelerek kuşdiliyle ilgili çalışmalar başlatırlar. 
Kuşköy Çanakçı'ya bağlı bir köydür. İlçeye 8 Km, sahile 25 Km. dir. Ulaşım asfalt bir yoldan sağlanmaktadır. Çanakçı Deresi Kuşköy'ü ikiye böler. Köy vadinin her iki yamacına kurulmuştur. Köylüler karşılıklı olarak ıslıkla anlaşılabilir cümleler kurarak haberleşirler. 
Mobil'in yaptırdığı okul bugün ayaktadır ve yanına yeni bir okul daha yapılmıştır.
1963- 1967 yıllarında kuşdiline gösterilen ilgi giderek azalmış ve zamanla iyice unutulmuştur. Ta ki 1995 yılında bir Japon televizyonu kuşdilini yeniden keşfedene kadar…
Farklı televizyon programı arayışına giden bir Japon televizyonu Mobil şirketinin Kuşköy'e yaptırdığı okulun açılışında çekilen filmlerden ve gazete haberlerinden yola çıkarak 1995 yılında Kuşköy'de konuşulan Kuşdilini yeniden keşfeder. 
Kuşköy'e gelen Japon televizyoncular 15 gün kaldıkları köyden çektikleri görüntülerle kuşdilini dünyaya yeniden tanıtırlar.
Ve sonraki yıllarda TRT ve özel TV kanallarıyla yabancı televizyonların ilgi odağı olmuştur kuşdili… 
Bu ilgiden oldukça memnun kalan Kuşköylüler 1998 yılında Kuşdili Şenliklerini başlatmışlar ve 2000 yılında da Kuşdilini Yaşatma, Kültür, Turizm ve Dayanışma Derneğini kurmuşlardır. Bu dernek her yıl çanakçı Kaymakamlığı ve Çanakçı Belediyesiyle birlikte Kuşdili etkinlikleri yaparak kuşdilinin yaşatılmasına çalışmaktadır.
UNESCO'nun yaşayan kültür mirasları kapsamında desteklediği ve bugün çok sayıda belgesele konu olan kuşdilinin yerel imkanlarla tanıtılması ve korunması oldukça zor görünüyor. 
Ülkemizin kültür turizmi anlamında çok önemli bir değeri olan kuşdilinin korunması ve yaşatılması için Kültür ve Turizm Bakanlığının bir proje üretmesi ve bu projeyi destekleyici kaynak aktarması gerekmektedir.

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık