• 27 Eylül 2012, Perşembe 9:04
NihatÖztürk

Nihat Öztürk

GÜCE'DE ÇAYLA FINDIĞIN KARDEŞLİĞİ
 Giresun'un fındığı kadar çayı da ünlüdür. Eynesil, Görele, Çanakçı, Tirebolu, Espiye ve Güce' nin bir bölümünde fındığın yanında çay da yetiştirilir. 
Bu yan birliktelik Güce' de o kadar belirgindir ki adeta çaylıklarla fındıklıklar kardeş gibidirler. Fındık bahçelerinin yanında kıvrıla kıvrıla yükseslen çay setlerinin oluşturduğu görüntü bu kardeşliğin doğaya düşmüş fotoğrafı gibidir.
Özellikle Tevekli mahallesinde bu fotoğraf yeşili daha ağır basan bir kartpostala dönüşür. Çaylıkları sarmalayan fındıklıklar çay kardeşlerini kucaklamış bir ağabey duruşu sergilese de ortak bir coğrafyada yaşıyor olmanın tadını çıkartmaktadırlar. 
Gerçekten o bölgede geniş çaylıklar var. 
Yöre insanı neredeyse fındıktan çok gelir elde ediyorlar çaydan. Konuştuğumuz üreticiler çaydan çok memnunlar. Özel sektöre ait üç tane fabrika var Güce' de. Üretilen çayları bu fabrikaların yanında Çaykur' un Tirebolu fabrikası da satın alıyor. Ayrıca Tirebolu ve Espiye'de özel sektöre ait başka fabrikalar da var.
Üretilen çayın satılmama gibi bir sorunu yok. Ancak Çaykur dönüm başına alacağı çayın miktarını belirlemiş ve üretici ne kadar çay üretirse üretsin o rakamın üstünde bir gram çay almıyor. Bu belirlenen miktarın üzeride kalan çayı özel sektöre satıyor çay üreticisi.
Çaykur dekar başına birinci sürgün döneminde 350, ikinci sürgün döneminde 375 ve üçüncü sürgün döneminde 350 kilo çay alıyor. 
Artan çayı özel sektör alıyor. Ancak burada bir sorun var. Özel sektör de yaş çayı Çaykur' un belirlediği fiyattan alıyor ama parayı bir yıl sonra veriyor. Veya 10 kilo yaş çaya 1 kilo kuru çay veriyor. Çay üreticisi de kuru çayı satarak paraya çevirmeye çalışıyor.
Çaykur çay paralarını kısa sürede ödüyor. 
Özel sektör toplanan çay yapraklarını tarladan alıyor. Çaykur ise belirlediği noktalardan, alım merkezlerinden satın alıyor. 
Üretici çayı neden önemsiyor?
Bir kere çayın işçilik gideri neredeyse sıfır… Üretim giderleri de öyle. Çay toplamaya gündelik vermiyorlar. Ve toplandığı anda satılıyor. Fındık gibi patoz masrafı, seçilmesi, kurutulması yok. Günlerce uğraştırmıyor.
Fındık gibi ayıklanması, paldır vurması, günlerce toplaması ve toplama yevmiyesi vermek gibi masrafları yok. İlaçlama derdi de yok. Bir kere azotlu gübre veriliyor o kadar. 
Toplama masrafı yok. Gündelikçi aramıyorsunuz. Her aile kendi çayını kendisi toplayabiliyor. Burada iş bayanlara düşüyor. Özel makaslarla çok seri bir şekilde şakır şakır çay topluyor Güceli bayanlar. Sonra büyük bohçalar halinde bağladıkları çay yapraklarını satış noktalarına ulaştırıyorlar.
Çayı emanete verip de fiyatı yükselince hesap görürüz demek de yok. Zaten fiyatı devlet açıkladığı için ileride yükselme ihtimali de yok.
Halen devlet yaş çayın öncelikli alıcısı olduğu için şimdilik satışlarda bir zorluk yaşanmyır.   
Çay yılda üç defa toplanıyor. Ürünün olup olmayacağı korkusu da yok. Çay bitkisi her yıl yaprak vermek zorunda. Dolayısıyla ürün her yıl için garanti. Yaş çay yaprağının 2012 yılı alım fiyatı 1,10 TL.
Üretim giderleri az olduğu için, fındık kadar masraflı bir ürün olmadığı için fındığa göre daha ekonomik buluyor Güceli çayı… Fındığa alternatif olarak görmüyor ancak fındığın kardeşi gözüyle bakıyor çayına. 
Güce'nin toprağı çok verimli. Fındıkta oluyor çay da, kivi de… Hepsi bir yana o muhteşem görüntü her şeye yetiyor. 
Özel sektör 1984 yılında girdi piyasaya, çay üreticisi parasını bir yıl sonra da alsa, verdiği yaş çay yerine kuru çay verseler de ürettiği ve Çaykur' un almadığı yeşil çay yapraklarını dökmekten kurtuldu.
 Ülkede çay tüketimi oldukça yoğun… Türkiye'nin ürettiği yaş çay iç piyasanın tükettiği kuru çayı karşılamaya yetiyor. Yeni çay bahçeleri de yapılmıyor. Daha uzun zaman tüketimden kaynaklanan bir sorun yaşanmayacak gibi görünüyor.
Daha uzun yıllar Güce'de çayla fındık aynı ortamda kardeş kardeş yaşamaya devam edecek gibi görünüyor. 

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık