• 15 Mayıs 2019, Çarşamba 16:32
NihatÖztürk

Nihat Öztürk

GÖBEKLİTEPE

Görele Şair ve Yazarlar Derneği Yönetim Kurulu üyelerinden bir grup olarak gerçekleştirdiğimiz kültür gezisinin ana hedefi Göbeklitepe idi. Göbeklitepe'ye giderken görmek istediğimiz başka yerler de vardı.
Adıyaman'da Nemrut Dağı Kral Heykelleri'ni de görmek istiyorduk ancak olumsuz hava şartlarından çıkamadık Nemrut'a. Urfa'da Balıklıgöl'ü ziyaret ettik. Bedestende yöresel ürünlerin satıldığı dükkânları gördük. Konuk evi dedikleri eski tarihi taş konaklardan düzenlenmiş odalarda geçirdik geceyi. 
Göbekltepe insanlığın yerleşik hayata geçtiği yer olarak niteleniyor. Tarihin sıfır noktası diyorlar. 1960 lı yıllarda fark edilmesine rağmen arkeolojik kazılar 1995 yılında başlamış. Prof. Dr. Klaus Schmidt başkanlığında bir ekip sürdürmüş kazıyı.
Kazılardan çıkan malzemeleri yorumlayan tarihçiler Göbeklitepe'nin kuruluşunun 12 bin yıl önceye dayandığını ifade ediyorlar. Dünyanın en eski tapınağı Göbeklitepe kazılarıyla ortaya çıkmış. Yine avcı toplumdan yerleşik topluma geçişin ve tarımla uğraşmaya başlayışın işareti sayılan buğday tohumlarına rastlanmış Göbeklitepe'de.
Dini kavram ve yapıların öne çıktığı ortaya konuluyor bu kazılar sonucunda.
Göbeklitepe, Şanlıurfa il merkezine 22 km ve ilin kuzeydoğusunda Örencik köyü sınırları içinde kalıyor. Bölgeye hâkim bir yer. Kuzey ve doğu yönlerinde Toros dağları ve Karacadağ etekleri, batısında Şanlıurfa ve Fırat platoları, güneyinde ise Suriye sınırına kadar Harran ovası görülebilmektedir.
Yapılan kazılarda T biçiminde dikilitaşlar ve bunların arasında örülü taş duvarlar ortaya çıkıyor. Dikilitaşların üzerinde bulunan kabartmalar çok rahatlıkla görülebilmekte. Bunların insan, el, kol, çeşitli hayvan ve somut semboller olduğu çok açık.
Hayvan kabartmaları olarak; boğa, yaban domuzu, tilki, yılan, yaban ördeği, akbaba gibi kabartmalar görünüyor. Göbeklitepe'de kazılar henüz tamamlanmamış. Kazı ve ziyaret alanının üstü yüksek bir örtüyle koruma altına alınmış. Ziyaretçiler için alanın etrafına bir yürüyüş platformu inşa edilmiş. 
Göbeklitepe ile ilgili bilgi ve fotoğraflara Internet ortamında ulaşmak artık çok kolay. Ancak yerinde görmek ve tarihi kokuyu alarak insanlığın kaydettiği evrelerden birisine tanıklık etmek gerçekten heyecanlandırıyor insanı.
Ziyaret yerinin yaklaşık 1 Km. öncesine bir toplanma yeri yapılmış. Araçlar burada park edildikten sonra kurum içi verilen servis hizmetiyle minibüslerle kazı alanına ulaşım sağlanıyor. Toplanma yerinde bilet satış gişeleri, kitap ve hediyelik eşya satış yerleri ve çay kahve satılan bir büfe var. Giriş ücretli ve kişi başı 30 TL alınıyor. Müze Kart geçerli… Kâğıt bardakta bir bardak çay 4 TL. Neredeyse bazı uçak firmalarının havada sattıkları çay fiyatına yakın bir rakam. Deyim yerindeyse para basıyor Göbekklitepe!
Kültürel bir değerin ötesinde parasal bir kaynağa dönüşmüş. 
Çok yoğun bir ilgi var. Tur şirketlerinin uğrak yeri olmuş. 2011 yılında UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası Listesi'ne alınmış ve 2019 yılını Göbeklitepe yılı ilan etmiş UNESCO. Göbeklitepe Şanlıurfa'da turizmi coşturmuş.  Otel ve diğer konaklama mekânlarında yer bulunamıyor.
Gezimize Elazığ üzerinden devam ederken Harput'u görme imkânı da bulduk. Hazar gölü ve çevresi çok güzel geldi bize. Keban Barajı' ndan geçerken gördüğümüz, büyük bölümü su altında kalan Pertek Kalesi de fotoğrafını çektiğimiz ilginç manzaralardan birisiydi. 
Tunceli Erzincan üzerinden geçerek Gümüşhane'den Tirebolu'ya indiğimizde denizle yeniden görüşmek o meşhur Azeri türküyü getirdi aklımıza: Gezmeye garip ülke, ölmeye vatan yahşi… 
Anadolu'muzun değişik bölgelerinde bulunan bu tür kültürel alanlara giriş bu kadar pahallı olmamalı diye konuştuk yol boyu geziye katılan arkadaşlarımızla.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık