• 06 Aralık 2013, Cuma 9:08
İsaÇolaker

İsa Çolaker

ŞEHRİN HAFIZASI DİVÂNELERDİR
 Şehirlerin hafızası olan insanlar vardır . Osmanlı meydan ve alan kültüründe şehrin divaneleri çok önemli yer tutar . Giresun ' un  Osmanağa meydanı , divanelere çok yer vermiş bir mekandır . Çocukluğumuzun verdiği heyecan ve serkeşlikle bunları anlayabildik desem yanlış olur ! Daha çok ironi ve muhabbet çerçevesinde algıladık bu insanları . Ne zaman okur ve yazar olduk . Kaynaklarla ilişkiye geçtik , baktık ki , şehirlerin vicdanı ve tanığı bu divanelermiş . Kent tarihçileri bunları yazmalı ve tanığı olduğu hadiseleri anlatmalıdır . Bu insanlarımızın taktik yaşamları ve insani ilişkileri sorunlu gibi olsa da , bir çoğunun ayrı ve trajik öyküleri vardır . İşte bizi ilgilendiren de , bu ayırıcı yaşam öyküleri ve şehrin âkıllarının onlara verdiği değerdir . Yani onlar şehrin bir diğer yüzü ve şehir yüzlü insanlarıdır . Biz , şehri biraz da onlardan tanırız.Bakalım , Giresun ' un hafızası olan divâneler kimlerdir?
Aklıma ilk gelen kişilik , rahmetli Seniye teyzedir . Gün içinde şehri baştan başa turlayan Seniye , ilk gördüğü cenazenin ve başında durur ve o kaldırılana kadar müteveffayı beklerdi . Dağıtılan ıskattan da pay alırdı . İnançlı bir kişilik olan Seniye teyzeyi Kabede gördüğünü söyleyen insanlara tanık oldum ! Ağzında çikleti ve bağımsız bir kadın tipi çizen Seniye , sosyal ortamların büyük ninesi olarak hala sevgi halesi olan bir kadındır . Saray sinemasının erotik afişlerini yırttığını gözlerimle müşahade etmişimdir . Konuşma dili rahat ve eğlenceli bir insan olan Seniye , tüm Giresun ' un kendini bulduğu divane tiplerinin öncüsüdür de . Aynı zamanda düğünlerinde aranılan ismiydi. Kentimizin insanı onu , ekonomik bakımdan da sırtlamıştı . Sessizce yaklaştığı esnaflardan parasal yardım aldığına çok şahidim . Nur içinde yat sevgili Seniye ablam .
Divanelerin aklımda kalan bir başka bayan kişiliği de sevgili Arnik ' tir . Ermeni kökenli yurttaşımız da tipik bir ötekiydi ! İnsanımız Arnik ' e gerekli yardımı ve ilgiyi gösterse de , onun yalnızlığına ve öteki olmasına engel olamamıştır ! O yıllar , sosyal devlet çıpasının yüksek olmadığı yıllar olduğu için , Arnik ' te bina köşelerinde ve yalnız bir yoksullukla yaşamıştır . Trabzon ' da huzur evinde yaşamını kaybettiğini duymuştum ! Perişan ve zor bir yaşam süren Arnik , sesiz bir şekilde Belediye hizasında bekler ve gelen geçenden ekonomik destek alırdı . Ailesi ve Giresun ' da ki geçmişi konusundaki belirsizlik hala devam etmektedir . Yani milletin kimsesizlerindendi Arnik . Kimsesizlerin kimsesi olan sosyal devlet dilerim güçlenir ve sokaktaki insanımızı sıcak devlet kucağında besler .Arnik 'in sesiz ve vakur duruşunu hala unutamıyorum .Mağdur ama vakur Arnik , nur içinde yat .
Gelelim Yeniyolumuzun renkli ve ilginç siması nam-ı diğer kungfu İrfan' a . İrfan bu divanelerin erkek ve en genç olanıydı . Rahmetli Tıntın Hüsamettin amcanın İrfan ' a Mahmut dediği zaman aldığı tepki hala hafızamdadır . Bu arkadaşımız genç ama , çalışmayı(!) sevmeyen bir kişilikti . Hopçuk ' ta oturur ve ailesiyle beraber yaşardı ! Mahmut kelimesine niye takardı , bunun hala anlayabilmiş değilim ! Biz de o kelimeyi niye ona sarfederdik , o da ayrı bir konu ! Bize beddua etiğini de anımsıyorum !Yeniyolun başka bir erkek divanesi de , Epelektir . Gerçek ismini hala bilmediğim bir kişiliktir Epelek .Bazı arkadaşlarımın Efelek dediğini de hatırlıyorum . Dağınık bir giyim kuşam ve uzamış sakalıyla Giresun ' un divaneleri arasında en çok hatırlananlardan biridir diye düşünüyorum .Osmanağa meydanına en çok gelenlerden biri de oydu .
Asım abi ,  Emine abla ,  Abidin ya da Abdi ,   Deli Ali , Deli Şakir , Ceset Muzaffer ve Osmanağa meydanında heykel önündeki sakallı , susmuş Ordulu Hasan Bey olarak hatırladığım amca , divanelerimiz arasında sayabileceklerimdir  . Özellikle heykel çevresinde , susmuş ve dağınık bir şekilde bekleyen Ordulu Hasan Beyin ajanlığı dahi konuşulmuştur !  Burada anlatmaya çalıştığım divanelerimizin bir kısmı psikiyatrik , birazı da sufî meşrep  ya da bakamadığımız sosyal sorunları olan insanımız olabilir ! Kerameti kendinden menkul insanlarımıza sahip çıkan şehir insanımıza ne kadar teşekkür etsek azdır . Benim divaneler adına yazı yazma gerekçem ; Giresun ve insanımızın kendiyle barışık ve ötekini anlamakta sıkıntı çekmeyen bir yapıda olmasıdır . Ülkemin değişik yerlerinde çalışan biri olarak , divanelerin saldırıya uğradığı ve şehir dışına çıkarıldıklarına tanık olmuş birisiyim . Oysa Giresun ve insanımız , delisine ve velisine aynı hoşlukla sahip çıkan bir çelebi kafaya sahiptir . Dilerim bu çelebi insan ruhunu ve ötekini anlayan kafa yapısını korumaya devam ederiz . Güçlenen sosyal devlet yapısı , sokaktaki insan yapısını ve profilinin değiştirmiş olabilir ama , ülke sokaklarının divaneleri bir şekilde olacaktır ! Divanesi olduğumuz güzel vatanın , divane insanlarına sahip çıkalım . Belediyeler de aş ve iş vererek onlara yardım edebilir . Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı da onları sosyalize edecek ve kurumsal destek verecek olumlu bir rota çizerler .

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık