• 17 Ekim 2019, Perşembe 16:41
HüseyinGazi Menteşeoğlu

Hüseyin Gazi Menteşeoğlu

Fındığın Başkenti Giresun'da, Fındık Üzerine Bir Araştırma (VII)

İnsanın damarlarındaki kan misali, fındıkta yüzyıllardır bu şehrin bütün sokaklarında, mahallelerinde ve köylerinde dolaşıyordu. Fındıktan söz etmek için fındık sezonu olması gerekmiyordu. Kışta, baharda ve yazda her zaman fındık vardı. En önemli ürün ve geçim kaynağı idi. Bütün hesaplar fındık üzerinden yapılıyordu. Farklı olan tek şey ise hayallerdi. Fındık üzerine kurulan hayaller hep başka başkaydı. Babalar fındık veresiye adıyla alınan borçların ödenmesini düşünürken, genç kızlar çeyizlerindeki eksikleri tamamlamak için fındık fabrikalarının çalışmaya başlamasını, sevgililer ise evlenmek için ürünün pazara inmesini bekliyorlardı. 
    Şehirle bu kadar özdeşleşmiş bir ürünün pazara inmesi de elbette merasimle ola-caktı. Bayram havasının yaşandığı bu merasim fındığa vefanın ve emeğe hürmetin bir göstergesi idi. Fındığın pazara inmesi ile tüccarlarda dışsatım için Amerika ve Avrupa ülkeleriyle anlaşmalar yapıyorlardı. Bu dönemde devreye giren Giresun Ticaret Odası ve Giresun Fındık Borsası yılın ilk dışsatımını yapacak firmalarla bağlantı kuruyordu. Satılacak fındık miktarı ve fındığın gemiye yükleneceği gün belirleniyordu. İşte bugün bayram günüydü. O yıllarda dünyada, Giresun dışında, başka hiçbir yerde kutlanmayan Fındık Bayramı günü. (22)
İlk fındık bayramının hangi yıl kutlandığı bilgisine maalesef ulaşamadım. Ancak Yeşilgiresun Gazetesi Arşivleri'nde yaptığım incelemede, bu konuda 1928 yılına ait bir haberle karşılaştım. Haberde “Öteden beri adet olunduğu üzere merasim yapılmıştır” ifadesi kullanılıyordu. 
Gazeteyi Giresun Üniversitesinin genç ve üretken akademisyenlerinden kıymetli hocam Öğr.Gör. Mevlüt Kaya ile paylaşarak haberin tam tercümesi konusunda yardım istedim. Mevlüt hocam tarafından günümüz Türkçesine çevrilen 30 Ağustos 1928 tarih ve 128 sayılı Yeşilgiresun gazetesindeki haberin başlığı ve içeriği şöyle idi: 
“İlk Mahsulümüz Karadeniz Vapuruna Verilirken”
Geçen Cuma günü bu senenin ilk mahsulü Avrupa pazarlarına sevk olunurken öteden beri adet olunduğu üzere samimi bir merasim yapılmıştır.
İlk sevkiyat gününü milli bir bayram olarak kabul eden halkımız iskele civarını doldurmuştu.
Geçtiğimiz Cuma günü Seyr-i Sefain idaresinin Karadeniz Vapuru ile ilk mahsulden hazırlayıp sevkiyat yapan Kırzade ve J.J. Hochstrasser ticarethaneleri olmuştur. 
Mezkûr ticarethane hamallarının sırtlarında taşıdıkları fındık çuvalları pek cazip bir surette tezyin edilmiş ve kalabalık bir halkın hoş ve huruşi arasında iskeleye götürülmüştür. 
İskelede mahsulümüzün iyi fiyatlarla satılması memlekete bol bol kar ve kazanç temin etmesi için kurbanlar kesilmiş, Oda başkâtibi Osman Nuri bey tarafından kısa bir nutuk söylenmiş, müteakiben bayraklarla tezyin edilen çaparlara çuvallar yüklenmeye başlamıştır. 
Bu sırada limanda bulunan Seyr-i Sefain idaresinin Karadeniz Vapuru uzun ve keskin düdüklerle merasime iştirak etmiş, Giresun'umuzun sakin muhiti neşelere gark etmiştir. 
Yüklü çaparları motor çekmiş, vapurun yanına yaklaşıncaya kadar düdüklerle selamlanmıştır. 
Yeni mahsulümüzü ilk defa sevk etmeye muvaffak olan ticarethaneleri tebrik ederken, mahsulümüzün dünya pazarlarında revaç bulmasını temenni ederiz. (23) 

Kaynaklar:
Kaynak Kitaplar:
(22) Giresun Halkbilimi, Ö. Erden Menteşeoğlu (Yayımlanmamış)  
Kaynak Gazeteler:
(23), Yeşilgiresun Gazetesi, 30 Ağustos 1928, sayı 128, Giresun, 
Osmanlıca Çeviri: Öğr. Gör. Melüt Kaya, Giresun Üniversitesi,


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık