• 29 Ocak 2012, Pazar 8:48
HayrettinGünay

Hayrettin Günay

VEDAT GÜNYOL'UN YAPITLARI
Vedat   Günyol 1912  İstanbul doğumlu. Hukuk mezunu. Bir  süre  Fransızca  öğretmenliği yapmış. 1942-1946 yılları arasında Milli  Eğitim  Bakanlığı   Tercüme Bürosu'nda çalışmış.
Öğrenciliğinden beri çevirme, yazma, yayImlama    çalışmalarını hiç aksatmamış, ölümüne dek  yazınımızın    içinde olmuş. Tercüme  Bürosu'ndaki çevirileri, sonraki    yıllarda Yücel dergisindeki Sebahattin Eyüboğlu'yla    birlikte çevirileri, kendi dergisi Yeni Ufuklar'daki    çevirileri çağdaş Batı yazını, kültürü, felsefesi ağırlıklıdır. Çevirilerin  çoğunda   insancıl  anlayışın yansıtıldığı   görülür.
Günyol kalıcı, önemli deneme, eleştiri türündeki yapıtlarıyla  yer  edinmiştir yazınımızda.
Yücel'de, Varlık'ta, Ufuklar'da, Yeni Ufuklar'da, Yeni Ufuklar  kapandıktan  sonra Cumhuriyet  gazetesinde yayımladığı   denemeleri  eskimeyecek niteliktedir.
Deneme türü bir kez okunduktan sonra kitaplığa yerleştirilecek,orada unutulacaklardan değil. Bu türün önemli yapıtlarına okuyucu her zaman gereksinim duyuyor. Benim için Vedat Günyol'un yapıtları da    öyle. Yıllar  içinde hemen her sayfasında altını çizdiğim Vedat Günyol yapıtları elimin altındadır. Denemeleri gibi eleştirileri de okuyucuda ufuklar açan biri kimin, evrenselliğin, aydınca bakışın, toplum yararının özenli  yansımalarıdır.
Vedat  Günyol'un  bendeki yapıtlarına yeniden    göz atıyorum okuma fırsatları yaratarak.
Dile Gelseler, 1966'da yayımlanmış. Çan Yayınları'nın kırkıncı kitabı. Çan Yayınları'nın Günyol'un dergisi  çevresinde  oluştuğunu ekleyeyim. Dile  Gelseler'de ağırlıklı olarak yazın, kültür, sanat üstüne denemeler  var. Hüseyin Rahmi, Sabahattin    Ali, Sait  Faik, Orhan Kemal, Abdullah  Şinasi Hisar, Mahmut Makal, Sabahattin    Kudret Aksal, Haldun Taner, Memduh Şevket Esandal denemeden çok eleştiriye    yaklaşan kimi yazılarda dile getiriliyor. Günyol'un bu tür yazılarda bakış açısı tek: Topluma ışık tutmak. Yazarın konu edindiklerini üç bölüğe ayırdığını söyleyebiliriz: Toplumu  karartanlar, topluma    ayna    tutanlar, topluma    ışık   tutanlar.
Adı  geçen  yazarların  kimilerini  yayımladıkları  yapıtlardan  yola  çıkarak iyice eleştirmiş  Günyol. Abdullah  Şinasi  Hisar, Haldun  Taner eleştirdiklerinden.
Bu Cennet Bu Cehenmnem  1975'te çıkmış. Yapıttaki denemeler siyaset, bilim, kültür konularını güncelden yola  çıkarak aktarıyor. Günyol, konuyu işlerken yazın,sanat adamı   olduğunu   her   tümcede  duyumsatıyor.
Devlet  İnsan mı? 1975'te   yayımlanmış. Çan Yayınları'nın elli dördüncü kitabı. Bu   Cennet Bu Cehennem'de olduğu  gibi bunda  da kapak ozan, çevirmen, ressam Sait   Maden'in. İkinci baskı bendeki. Bir yıl önce çıkmış ilk baskı. İkincisi gerçekleştiğine göre yapıtın  satıldığı  anlaşılıyor.
1970'li yılların politik gelişmeleri,12 Mart'ın öncesi  sonrası kimi yazılara yansımış denemelerde. Bu  açıdan yakın tarihe  ışık  tutan yanı da  var  yazıların.
Kimi yazı başlıkları bile Günyol denemeciliğinin ipucu niteliğinde:Devlet İnsan mı? Sokak Sessizliği, Kışkırtıcılık Üstüne, İktidar ve Talkın, Demokrasi ve Erdem, Davacı   Yargıç Olursa, Söz  Namusu Üstüne, İktidar ve Öğretmen, Hümanizma Açısından    İnsan, Cunta Kafası,Demir Ökçeli Demokrasiye  Doğru,Kafa Özgürlüğü  Kafa Köleliği, Beden Kültürü Kafa Kültürü, Sözde Kalan Eğitim, Çirkin Politikacılara  Sesleniş, İlericilik   Şampiyonlarına...
Çalakalem  Çan Yayınları'nca basılmış Sait  Maden'in kapağıyla 1977'de. Yapıtı Kars-Posof Lisesi'nde öğretmenken edinmiştim.Yeni Ufuklar'ın okuyucusuydum.Dergi adresine  yazarak Günyol'dan  istemiştim Çalakalem'i. Bir  mektupla, imzalayarak okul adresime göndermişti  Vedat  Günyol  yapıtı, "Vedat  Günyol'dan Hayrettin  Günay'a    merhaba. Kasım 1977."
Çalakalem'de yazın  ağırlıklı   denemeler, yapıt değerlendirmeleri  var.  Güleryüzlü  Ciddilik 1986'da,Yaşarken  1989'da çıkmış  Çağdaş Yayınları'nda. Günyol'un Yeni    Ufuklar sonrası ürünlerinden.Çoğu Cumhuriyet'te yayımlanmıştı. Denemeler, anılar toplamı  denebilir.
Günyo1(1912-9.7.2004) yüz yaşında.Deneme, eliştiri yazınımızda  bıraktığı   boşluk dolmuyor..Onun yazdıkları  soluk   aldırıyor insana  dar  zamanlarda.

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık