• 19 Ağustos 2016, Cuma 17:52
HayrettinGünay

Hayrettin Günay

VARLIK YILLIĞI
Yazın, sanat ilgisini yapıtlar gibi dergiler de besler; geliştirir. Nitelikli gazete­lerin ekin, sanat sayfalarını, eklerini de unutmamak gerekir,
Dergilerden geçmeyen, onlarla büyümeyen, gelişmeyen okurun, "yazı heveslisi"nin gü­dük birikimleri acılanmış balık gibi karaya vurur çoğu kez...
Nitelikli olmaya çalışan iki üç dergiyi izlememe karşın 60'ların, 70'lerin dergile­rindeki tadı bulamıyorum bir türlü. Bu bana öyle geliyor, bir yanılgı da olabilir...
Bir yurtsama duygusu da olabilir.
Kimilerde geçmişin dergilerine göz atmak yurtsamayla karışık dinginlik yaratıyor bende. Salt dergiler mi, yıllıklar da aynı izi, aynı duyguyu doğuruyor.
Bunca uğraşın içinde 1972 Varlık Yıllığı'nı gözden geçirdim bu sıra. Sinan, Nesin, Var­lık yıllıkları içinde ona gitti elim. Sayfaları karıştırırken liseyi bitirerek ayrıla­cağımız arkadaşlarımı yıllar sonra bulmuş gibi oldum..
Varlık Yıllıklarının düzenini bilirsiniz. O düzen sürdü son yıllıklara dek. 72 yıllı­ğının düzeni şöyle: 71'e Toplu Bakış Yaşar Nabi'nin. O yılın romanlarını, öykülerini yazılarını beğeniyle okuduğum Rauf Mutluay yapmış. Muzaffer Uyguner incelemiş şiirimizi. Deneme, eleştiri, inceleme alanını Adnan Binyazar doldurmuş. Dilimizin özleşmesindeki geliş­melere Emin Ozdemir değinmiş. Selmi Andak oyunumuzu özetlemiş. Nurullah Berk Plastik Sa­natları belgelemiş. Müziğe dokunmuş Yalçın Tura. Sinemamızı Çetin A. Özkırım yazıya dök­müş. Televizyon Tekniği ve Kültür'ü Mahmut Tali Öngören kalıcılaştırmış. Sosyo-ekonomik durumumuzu Cavit Orhan Tütengil belgelemiş... Tanıdığınız adlar,.. Okuduğunuz, dergilerde gazetelerde aradığınız adlar. Bir ikisi dışında ötekiler gitmiş...
72 Yıllığı'nın soruşturma soruları: "Bugünkü öğrenim ve kültür şartları içinde bizi Atatürk'ün çizdiği 'çağdaş uygarlık düzeyine erişmek' hedefine en kısa yoldan ulaştıra­cak bir "Milli Eğitim Reformu'nun temel ilkeleri sizce neler olmalıdır? Bu reformun kap­samı içinde orta öğretimin Türkçe ve edebiyat dersleri programlarında ne gibi değişik­likler yapılmasını gerekli görüyorsunuz?"
27 aydının,yazarın,ozanın yanıtları yer alıyor sayfalar boyunca. Talip Apaydın, Oktay Akbal, Şinasi Özdenoğlu, Şevket Süreyya Aydemir, Abdi İpekçi, Talat Sait Halman, Vedat Ne­dim Tör, Faruk Erem bunlardan birkaçı.. bazılardan hiç ders alınmadığı ortada. Aradan yarım yüzyıl geçmiş benzer soruları soruyoruz. Saplandığımız çıkmaz da cabası...
Sami N. Özerdim kılı kırk yaran özeniyle yılın olaylarını, Öksel Göçmen 71'in yapıt­larını s ıralamış ... Bir sayfalık toplatma kararı alınan yayınlar da var yıllıkta. Nazım Hikmet'in tüm yapıtları yer alıyor sıralamada.
640 sayfalık yıllığın şiir bölümü 473'ten başlıyor 517'de bitiyor. 46 ozana yer açıl­mış. Kimilerini anayım: Nahit Ulvi Akgün Selahattin Batu, Faik Baysal, Fazıl Hüsnü Dağlar­ca, Fikret Demirağ, Şahinkaya Dil, Ceyhun Atuf Kansu, Şinasi Özdenoğlu, Suat Taşer, Necati Zekeriya, İlhan Demiraslan... Gitmiş çoğu ozanlarımızın...
Dağlarca'nın şiiri, Atatürk Nerde: "Nerde miyim ben şimdi/ Geceler parlarken/ Afrika'da­yım, Güney Amerika'dayım, Çindeyim, / Kim korkusuzsa/ Onun yüreğindeyim. // Nerde miyim ben şimdi / Aydınlıktan daha derinde, / Gerçeği görmek için / Kim güneşe bakıyorsa / Onun gözlerinde.// Nerde miyim ben şimdi / Başlangıcında kocaman bir sonun./ özgürlüğe doğru / Kim yürüyorsa / Ayaklarında onun."
Dağlarca'dan bir ozan sonraya konmuş İlhan Demiraslan'ın şiiri: "ESKİ BİR UÇURTMA, Geçmiş anıların duruşmasıdır / Eski pencereler önünde hüzür// Biraz aralansa rüzgârla kapı / Dökülür en eski kokusu güzür //Bir gemidir gittikçe daha küçük / Yitik anılar ülke­sinde yüzün // Hiç gelmese derim aklıma şimdi / Eski bir uçurtma gibi gündüzün"
Demiraslan'ın son yıllarda iyice kendini belli eden "hüzünlü" dizelerinden. Bu şiir kardeşleriyle 1999'u bekleyecek yapıtlaşmak için. Adadolu Sanat Yayınları'nın her şeyi  İ.Günday Kayaoğlu'nun (1946-2003) özverisiyle Acının Uçları çıkacak. o yıl Ahmet Özer aracılığıyla Hayrettin Günay'a 10 Acının Uçları gönderecek Günay Kayaoğlu. Bir dö­nem Görele'de yaşayan İlhan Demiraslan'ın yapıtı "değerbilir ellerde" bulunsun diye. Hayrettin Günay da yapıtların yedisini şiir ilgisi olan ama Demiraslan'ın şiirini hiç bilmeyen yakınlarına ulaştıracak... Tanıştığı İ.Günday Kayaoğlu'nun ölümünü de 15 Mayıs 2003'te Ahmet Özer'in Cumhuriyet'teki yazısından öğrenecek...
Anılara da gittik, yurtsamaya uygun. Bitirelim: Yıllığın son bölümü öykülere ayrılmış Talip Apaydın'm, Behzat Ay'ın, Tarık Dursun K.'nin, Muhtar Körükçü'nün, Mahmut Özay'ın Hakkı Özkan'ın, Şevket Yücel'in... öykülerini okudum yeniden. Sürükleyici, yoğun, Türkçe özenli... Bir daha okuyabilirim ileride...

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
yukarı çık