• 31 Ocak 2020, Cuma 16:38
HayrettinGünay

Hayrettin Günay

SARIKAMIŞ'TA (2)

Cepheden ayrılan Enver Paşa İstanbul'a gelir. Kurtuluş Savaşı yıllarına dek sürecek ilginç savaşımlarıyla tarihimizde incelemelere konu olan asker, devlet adamı olarak ye­rini alır.
Sarıkamış'ta çarpışan üç kolordunun 90.000'lik gücü 12.000'e düşer. "Kayıplar" çarpışmalardan çok "soğuktan", "açlıktan"dır. Rus ordusunun "kaybı" da 40.000'dir. "Sarıkamış bozgunu" olarak anılan tarihteki bu büyük olay yazına, sanata; türkülere, destanlara, söylencelere yansıdı. Neredeyse tüm yitiklerin tek tek öykülerinden, ağlatılarından nice yazılı, sözel ürünler ortaya çıktı. İnsan yaratıcılığı acıları da sevinçleri de sanata dönüştürüyor.
Kars 1.Türkiye Türkü Bayramı'ndaki ürünleri Salih Turan - Salih Şahin yayımladı. Sözü, müziği Musa Kaldı'nın olaylardan 105 yıl sonraki "Sarıkamış Ağıdı", "Seferberlik Çıktı Sarıkamış'a":
Seferberlik çıktı Sarıkamış'a
Koştuk cephelere Rus'la savaşa
Hasret kaldık kardaş bir sıcak aşa

Karşımızda düşman değil kar idi
Belimizi büken hasret yar İdi

Vatan için feda olsun bu canlar
Uyumuş yıldızlar, naz eder tanlar
Allahuekber Dağı'nda donanlar

Yiğitlerin urbaları dar idi
Bizi yıkan poyraz, tipi, kar idi

Gün açıldı ne güneş var ne de ay
Kayboldu mangalar dağıldı alay
Müjdelenmiş cennet şehitlere pay    ,

Şehitlerin kefenleri kar idi
Anaların yürekleri har idi

Görele Şair ve Yazarlar Derneği olarak bu yılkı anmalara katıldık. Nihat Öztürk, Be­kir Öztürk, Hayrettin Günay, Mehmet Çolak (eşiyle), Şükrü Çoban(eşiyle), Hülya Yazgan (Trabzon'dan arkadaşıyla), Üç dört genç arkadaş cumartesi gece saat on birde öğretmen arkadaşı­mız Bener Kizir'in aracıyla onun sürücülüğünde yola çıktık. Sıkı giyinmiştik, Kars Sarı­kamış'a niceleri donarak ölen dedelerimizi anmak için anmalara, yurdun dört bucağından gelenlerle ortak duygularda buluşmak için gidiyorduk.
Kışın ortasındayız ama kıyılara kar düşmedi. Böyle giderse karsız üçüncü yılımız olacak. Gümüşhane'de başlayarak özlediğimiz karı görüyoruz. Gümüşhane, Bayburt, Erzurum. Az kar­lı. Kop'taysa saygı duyulacak bir kar...
Sarıkamış'a doğru daha çok kar var. Yollar iyi. 7.30'da Sarıkamış'tayız. Daha önce gördüğüm bu önemli ilçede önemli bir gün başlıyor. Gelenlerin yoğunluğu İçinde biz de va­rız. Sokak, cadde kar, buz. Sarıkamış karı buzu. Büyük bir aşevi. Göz gözü görmüyor kalabaIı­ktan. Sıraya giriyoruz. Çorba. Çorba için. Bu soğukta en iyisi bu. Tencerelerin içinde aynı görüntü. Tümü mercimek... Kelle paça istiyorum. Geliyor. Mercimek görüntüsü. Bizim paçalara benzemiyor. Limon sıkarak yokluyorum. Bildiğimiz mercimek. İçinde de "üç tane biri dudak, ikisi yanak etinden küçücük parça. "Olsun. Sıcak mı sıcak. İçiyorum, kaşıklıyorum ekmekten kopardığım parçalarla...
Tüm minibüsler Sarıkamış'a gelenleri, Sarıkamış'takileri yukarıya dağlara, ormana, tö­ren alanına taşımak için sırada. Birini dolduruyoruz aracın. Yukarıya çıkarılıyoruz. Buradan öteye yürünecek. Görevliler araçlardan Ayyıldızlı boyun bağı, eldiven, kavuk dağıtıyorlar. Alıyoruz. Takınıyoruz. Elli altmış santim kar var. Yukarıdayız. Öğleye doğru yirmi otuz bin kişi toplanıyor. Tören. Konuşmalar. Anmalar. Düşlerde, buz gibi düşlerde in­san, duygu sıcağını yitirmeden yüz beş yıl öncenin "canları"nı düşlüyoruz...
12.30'da kente döndük. Kentin kimi yapıları, işyeri adları, cadde, sokak adları "o korkunç günlerin" anılarını çağrıştırıyor, yaşatıyor.
Unutulmaz Sarıkamış'tan ayrılmadan, onlarla özdeşleşen ürünlerden alıyoruz. Ederler uygun: Eski kaşar 35, kurutulmuş kaz 60, yeni kesilmişi de öyle, karakovan bal 65...
13'te görüşmek üzere Sarıkamış... Kar, kar, kar. Yolun solunda, Erzurum'a doğru gelirken bir çay... Nuri Kaçar Ağabey'in avlandığı, çuvalla balık tuttuğu yerler...
Erzurum'da "cağ düşünü." 21'e doğru Görele'deyiz…


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


SON DAKİKA HABERLER

yukarı çık