• 14 Aralık 2018, Cuma 16:44
HayrettinGünay

Hayrettin Günay

REFİK DURBAŞ ÜSTÜNE

1944 doğumlu Refik Durbaş. Erzurum Pasinler'den. Büyük kente göçle İzmir'de bulur kendini. Lise Egenin incisinde biter. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesine başlanır, öğrenimini bitirmeden ayrılır fakülteden.
İleride yazacağı şiirlerde, yazılarda üç kent olacaktır. Erzurum, İzmir, İstanbul. Toprağa da 2 Aralık 2018'de İstanbul'da verilir...
Çoğu ozanı, yazarı önce dergilerle tanıdım. Gösteri'de, Sanat Olayı'nda, Soyut'ta, Yeni A'da sevdim, etkilendim Refik Durbaş'ın şiirlerinden.
Yıllardır da onu 1960 sonrasının toplumcu ozanı olarak içtenlikle anlatıyorum öğrencilerime. Şiirlerini, özgünlüğünü örnekliyorum.
Kuş Tufanı'nı 1971'de çıkardı Soyut Yayınlarından. "Babamın göğsünde kuşlar/ anılarım amansız acısıdır/ bir kabristanı dolanır gibi/ kansız yüzümü dolanırlar /akşamın ünifor­ması kuşlar"
1974'te Cem'de çıkar Hücremde Ayışığı. "çalınsa da inancın alınteri / sessizlikle boğulsa da tenim / şafaklar yazacaktır kimliğini / ufkumu kuşatan denizlerin."
Cem Yayınevi 1978'de Çırak Aranıyor'u basar. İki yıl sonra ikinci baskı çıkar. Yapıt, 1979'da YEDİTEPE ŞİİR ARMAĞANI'nı alır... Yazınımızda "ses getiren yapıt" olur.
Refik Durbaş bir süre anlatı olarak çalışır. Ortaya çıkanları beğenmez. Sonra bunu dizelere dökerek şiirleştirir.
"Elim sanata düşer usta / Dilim küfre yüreğim acıya / Ölüm hep bana / Bana mı düşer usta / Sevda ne yana düşer usta / Hicran ne yana / Yalnızlık hep bana / Bana mı düşer usta / Gurbet ne yana düşer usta / Sıla ne yana / Hasret hep bana / Bana mı düşer usta"
ABeCE Yayınları 1979'da İkinci Baskı'yı yayımlar.
"Oyunu sever bütün çocuklar / birdirbir, uzuneşek, körebe / bu yüzden anlamı aynıdır, değişmez / oyun sözcüğünün halkların dilinde / Oyun koyun çocukların adını // Savaşa karşıdır bütün çocuklar / kışın: kar altında her sabah / tükenip erise de solgun nefesi / yazın: göğsü sırmalı fabrikalarda/ çarkları döndürse de yoksul alevi / savaşa karşıdır bütün çocuklar / nice ölümlerden geçmişlerdir / nice rüzgarlar içmişlerdir / gelincik tarlası çocuklar / Emek koyun çocukların adını // Gökyüzünün penceresinden şimdi / bir kuş havalansa / kanat çırpışlarında / hayatın yağmalanmış sevinci/ - Kuş uçar rüzgar kalır / Sevinç koyun çocukların adını // Uzay denizlerinde şimdi / Bir balık ağlasa / gözyaşı billurlarında / yüz bir umut kıvılcımı / Umut koyun çocukların adını // Çocuk bahçelerinde şimdi / Bir çiçek açsa / Hüzün sevince dönüşür / sevinç çiçeğe/ - Ölüm uçar çocuklar kalır / Mutluluk koyun çocukların adını"
Ardı ardına gelir ses getiren yapıtlar. Çaylar Şirketten de bunlardandır. İlk baskısı 1980'de yapılır. ABeCe yayımlar.
"İstanbul - Ankara - Kayseri / Adana - Antep - Mardin / Bursa - İzmir -Bodrum / üç yıldır gider gelirim / 302 Mersedesin arka koltuğunda / ne yattığım yer belli / ne içtiğim su / gecem saçları ağarmış bir mavi kuş / gündüzüm anıları yitik bir yeşil rüzgar / gider gelir üç yıldır içimde / dudakları çatlamış bir umut / gözleri görmez acılar //Aslen Urfalıyım / kaç yıl oldu bilmiyorum / kim tutar hesabım / kim anlar halimden / bir kış günü / sabah namazından döner­ken babam / can vermiş duldasında karanlığın sesi / kan davası deyi ertesi gün / üç - dört kişiyle kaldırılmış cenazesi // Ne babam katilinin alnının çatına / kan nakışlı hançerini çalacak ağabeyim / ne gelinliği hicran bezeli bacım / ne sesini işittiğim yıldız yıldız bir kardeşim var / kalmışım bir başıma / yüreği nasırlı bir anayla / Bahtına şivan düşe çocukluk // Ne bir avuç toprak, ne alev alev bir umut / gurbetliğimde geleceği sararmış bir ana / sılamda yel götürmez sel üfürmez bir yalnızlık / bir kış günü indim İstanbul Sirkeciye -  Yurduna şivan düşe umutsuzluk // Aslen Urfalıyım / kaç yıl oldu bilmem / kim okur ki­tabım / kim bulur dermanım / bir kış günü / turizm seyahat şirketlerinde / böyle başladı mu­avinliğimin öyküsü"
Ödüllü ozan Refik Durbaş...1983'te Behçet Necatigil Şiir Ödülü'nü alır. Nereye Uçar Gökyüzü'yle...
Sonraki yıllarda toplu şiirleri yayımlanır. Uzun yıllar Cumhuriyet'te çalışır. Oradan emekli olur. Gazetelerde "köşe" yazar. Denemeler, anılar, yaşam öyküleri. Şiirin Gizli Tarihi'nde toplar kimilerini. Güldesteler kotarır...
Soy yazar, soyozan olarak yerini alır yazınımızda... Büyük, yüksel ürünlerle bütün­leştirir alçak gönüllüğünü. Artık okuyucular yaşatacaktır Refik Durbaş'ı...


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


abidin aydın abidin aydın 19.12.2018 19:53

bu yazı için teşekkürler usta

yukarı çık