• 07 Ekim 2016, Cuma 17:23
HayrettinGünay

Hayrettin Günay

POSOF DERLEMELERİ (1)
 Trabzon Fatih Eğitim Enstitüsünü 20.9.1976'da bitirdim. "Bitirme sevincine" bir ay sonraki Ankara "kura sevinci" eklendi.
MC dönemiydi. Bakanlık tümden bir derneğin denetimindeydi. Bizden önceki "kura"nın nasıl çekildiği Cumhuriyet'e yansımıştı. Ya Fikret Otyam ya da Mustafa Ekmekçi köşe­sinde "kurada" nasıl ayrımcılık yapıldığını yazmıştı: Öğretmen adayları ad ad okunu­yor, okuma bittikten sonra "bir derneğin üyeleri" başka salona alınmıyor, "o derneğin üyesi" olmayanlara "kura" çektiriliyordu. "Dernek üyeleri adaylar" da gittikleri salonda çekiyorlardı kurayı... İnanası gelmiyordu insanın...
Bize de uygulandı Cumhuriyet'te okuduklarım. Eğitim Enstitülerini bitiren tüm adaylar "kura" salonundaydık. Ayvaz Gökdemir'le adları unutulduğu için anımsayamadığım bir iki yetkili konuşma yaptı. Konuşmalar Mustafa Kemal Atatürk Cumhuriyeti'yle, Milli Eği­tim temel ilkeleriyle uyuşmuyordu. Adaylara "kendi düşünceleri doğrultusunda" öğüt ve­rerek yol gösteriyorlardı. Konuşma bitince adları okunan "dernek üyesi adayları" başka yapıdaki salona aldılar. Ben hiçbir dernek üyesi olmadığım için ilk salonda kaldım. Burada kalanlar çoğunluktaydı. Öteye gidenlerden ev, oda arkadaşlarım da vardı... İlk tep­ki "yuhlaması" sonrasında "Gökdemir'le arkadaşları" kura torbasını çıkardılar. Abece sırasına göre Eğitim Enstitülerinin adayları torbaya ellerini daldırarak yerlerini buluyorlardı.
"Trabzon Fatih Eğitim Enstitüsü..." Küçük bir burukluk olsa da atanma coşkusuyla kı­pır kıpırdı içim. Adım okundu. Gittim. Torbanın dibinden parmaklarımın ucuna ilk değen katlanmış kağıdı aldım, çıkardım, açtım: Kars Posof Lisesi...
Yerime geçtim atanma sevinciyle. İlk kez duyduğum yeri, yanımda getirdiğim haritadan buldum. Görele-Trabzon - Artvin - Posof... Yakın duruyordu harita üzerinde. Bu yüzden Çanak­kale'nin bir ilçesini çeken Karslı kadın öğretmenin "becayiş" önerisini geri çevir­dim.
İki yıl çalıştım Posof Lisesinde. Öğrencilerimle, öğretmenlerle, yöneticilerle,1500 nüfuslu Posoflularla uyum içinde. Arkadaşlıklarım, dostluklarım... oldu. Eşimle çocuğum­la iki yıl oturduğum ev "sahiplerim" alt komşumuzdu. Beni her gördüğünde kuyruk sallayan itleri bizim kapının önünde bağlıydı. "Baba" yurt dışındaydı. "Ana" yönetiyordu evi. Gelinler, kızlar, çocuklar birlikte kalıyorlardı. Çok iyiydiler, can dostuydular...
Tek oteli Trabzonlu Sabri Ağabey işletiyordu. Oğlu Adnan da öğrencimdi. Adnan'ın an­nesi, kızkardeşi, ablaları eşimi hiç yalnız bırakmıyorlardı. Posof'ta "bir Karadeniz benzerliği" vardı ama biz iki aile buluştuğumuzda tümden "Karadeniz havası" estirirdik.
Lise yıllarında el yordamıyla başladığım halkbilim çalışmalarım köyümle ilgili bi­tirme teziyle "yol yöntem" edinmişti. Posof benim için yeni, ilginç çalışma alanıydı. Merkezden başlayarak küçük küçük derlemeler yapıyordum. Binbaşı Eminbey, Armutveren, Yaylaaltı, Asmakonak... gibi köyleri tanıma olanağı buldum.1977 seçimlerinde Yaylaaltı köyünde bir gece kaldım, sandık başkanlığı yaptım...
Posof'tan kalma iki defter, saman kağıtlara yazılı "ad, takma ad, sözcük, deyim" not­larım duruyor kırk yıldır. Yayımlamayı ertelemiştim sürekli. Kırk yılın ardından gerçekleşen Kars, Ardahan, Kosof gezisi ardından bunların yayımlanması gerektiğine karar verdim. Onların yarattığı halkbilim ürünlerini yitmesin diyerek yayımlıyorum, değerli gazete­miz Yeşilgiresun'da... Posof'a, Posoflulara sevgiyle, saygıyla...
1877'den önceleri de söylendiği "rivayet edilen" "bir güzelleme havası" örneği:
Kızıl elma ellerinde
Badem şeker dillerinde
Gümüş kemer bellerinde
Badele'nin güzelleri
Dut dibine yaslanırlar
Çise vurur ıslanırlar
Şeker ile beslenirler
Badele'nin güzelleri

Ak örtüler başlarında
Kalem oynar kaşlarında
On üç on dört yaşlarında
Badele'nin güzelleri
Yaz olur ezme ezerler
Keklik misali gezerler
Al yanağa gül düzerler
Badele'nin güzelleri

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
yukarı çık