• 19 Nisan 2015, Pazar 11:04
HayrettinGünay

Hayrettin Günay

MEKTUP ÖZEL SAYILARI
 Hangi gerekçeyle kotarılırsa kotarılsın dergi özel sayıları güncellikten öte kalıcı­lık, belgecilik, kaynaklık açılarından önemlidir. Yılar geçtikçe daha iyi anlaşılıyor bu.
Mektup türüyle ilgili ilk kapsamlı çalışma Tercüme dergisinin MEKTUP ÖZEL SAYISI.
Prof.Bedrettin Tunçel yönetiminde üç aylık olarak yayımlanan Tercüme dergisinin 77-80 sayıları 1964'te Mektup Özel Sayısı olarak yayımlanmış. Dergiyi MSB Tercüme kurulunun çı­kardığını ekleyelim. Dergi denince ilk anımsanan üç beş yazarın, ozanın bir araya gelerek bin bir güçlükle başardıkları çoğunda da yarı yolda tükeniveren çabalar, yayınlar...
Hasan Ali Yücel'in başlattığı Doğu, Batı klasiklerini düzeyli çevirilerle okuyucuya kimsenin alımgücünü zorlamadan ulaştırılması düşüncesinin ürünlerinden Tercüme dergisi. Çağdaş yazını, kültürü, sanatı, felsefeyi...aydınlanma çağının başlangıçlarında topluma yayma güzelliğinin ürünü. Bu amaçla çıkarıldığı besbelli Mektup özel sayısının.
Bedrettin Tuncel, mektubun başlangıcını yazının bulunuşuna dek indirerek yoğun olarak Eski Yunan'dan, Latin'den, İtalya'dan, Doğu-İslam'dan, Alman'dan, Fransa'dan, İngiltere'den, Amerika'dan örneklerle tarihsel bir çizgiyle özetliyor türün gelişimini. Osmanlıdan günü­müze birçok adla bizim ürünlerimizi de yerleştiriyor mektubun bu gelişim çizgisine.
Fehmi Baydaş, Okuyuculara Mektup'la bu özel sayının amaçlarını dillendiriyor.
Büyük boy beş yüz sayfalık kaynak yapıtta İrfan Şahinbaş, Suat Sinanoğlu, Samim Sinanoğlu, Meliha Koşan, Fatma Paksüt, Hakkı Calp, Süheyla Öncel, Güngör Öner, M.N.Geneosman, Meliha Ambarcıoğlu,Melahat Özgü, Bekir Sıtkı Baykal, Melahat Togar, Gürsel Metiner,Cemil Ziya Şanbey,Zahide Gökberk, Behçet Necatigil, Nevin Selen, Yaşar Önen, Burhan Arpad,Rauf Nasuhoğlu,
Fehmi Baldaş, Afif Obay,Tahsin Saraç, Salah Birsel,Ergun Gökemre, Necla Aytür, Ahmet Güne, Tahsin Saraç...çevirileriyle yer almış. Görüldüğü gibi çevirmenler o yılların en iyileri. Belki de tek alanlarında. Çoğu öğretmen kökenli. Çoğunun ya çeviri ya da kendi alanında en az bir yapıtı bulunmakta okur yazar evlerde.
Yazınımızdaki mektupların gelişimini Fevziye Abdullah Tansel özetlemiş. Tansel'in çalışmasını "Eski Mektuplar" yazısıyla Haluk Şahsuvaroğlu tamamlıyor: Hükümdar Mektupları,Osmanlı hükümdarlarının aşk mektupları?
Sıradan okuyucuda olsun yazın birikimli okuyucuda olsun "Osmanlı Hükümdarlarının Aşk Mektupları" ilgi çekecek türden. Osmanlı saraylarında hükümdarın yazdıkları da hükümdara yazılanlar da sevgi dilinin inceliğini kanıtlıyor. Kimileri düzyazı kimileri ölçülü uyak­lı olsa da ortak nokta içtenlik, duygu yoğunluğu. O yılların sevene, sevilene seslenme biçi­mini, görgüsünü de yansıtıyor örnek mektuplar. Kanuni, Fatih, 4.Mehmet,1. Abdülhamit ince duy­gularını sözün büyüsüyle kağıda dökenlerden.
Bu önemli kaynak Mektup özel Sayısının son bölümü "Yenilik Devrimizde Mektuplar" başlığını taşıyor.
Şinasi, Cevdet Paşa, Ali Paşa, Fuat Paşa, Abdullah Ziya, Mehmet Veys, Namık Kemal, Muallim Naci, Recaizade Mahmut Ekrem, Abdülhak Hamit, Tevfik Fikret, Ebuzziya Tevfik, Ahmet Mithat,Ziya Gökalp, Yahya Kemal Beyatlı,Cahit Sıtkı Tarancı,Ahmet Hamdi Tanpınar mektuplarıyla örneklenmiş yapıtın son bölümünde.
Tercüme Mektup Özel Sayısına 14 lira eder biçilmiş 1964'te.
On yıl geçmiş aradan bu kez Türk Dili dergisi Mektup Özel Sayısı yayımlamış.1 Temmuz 1974 sayısı özel sayı olarak çıkmış. Derginin sürdürümcüsüydüm o yıl. Fatih Eğitim Ensti­tüsü öğrencisiydim. Dergiye bölüm başkanımız, öğretmenimiz Rasim Şimşek'in önerisiyle, tanıtımıyla sürdürümcü olmuştuk.Dergiye sürdürürncü olduktan sonra her yıl çıkan özel sayıla­rı da olağan dergi ederiyle ediniyordu okuyucular. Türk Dili dergisi sonraki yıllarda çok önemli özel sayılar çıkardı. Onları edindim sürekli okuyucuları olarak. Tutarını göndererek daha önceki yıllarda çıkmış Türk Dili özel sayılarını da edindim. Yıllardır yararlanıyorum onlardan.
Türk Dilinin Mektup özel Sayısı Tercüme'ninkinden yüz sayfa fazla. Özellikle Cumhuri­yet dönemi daha geniş işlenmiş, örneklenmiş Tercüme'ye göre.
O günlerden bu güne çok sayıda mektup yapıtları yayımlandı. Edindim birçoğunu. En il­ginci Namık Kemal'in mektupları. Geçtiğimiz yıllarda yayımlandı epeyce oylumlu olarak.
Andığım özel sayılar kapsamlı çalışmalardı. Türk Dili dergisi bu tür çalışmaların ya­yımını sürdürüyor. Yayınına son veren(?) Hece de kapsamlı özel sayılarıyla anılacak.

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
yukarı çık