• 30 Aralık 2016, Cuma 15:24
HayrettinGünay

Hayrettin Günay

KUŞLAR YASINA GİDER
 "Okuma alışkanlığımın", "okurluğumun" köklerinde masal, halk öyküsü, roman vardır. Okul yapıtları dışında şiirle yüz yüze gelmem Fethi Karamahmutoğlu öğretmenimin defterlerimize yazdırdığı şiirlerle gerçekleşti.1969'da gezgin bir kitap satıcısı­nın sergisinden aldığım Halil Alınmaz'ın Ünlü Şairlerden Geçilmiş Şiirler Antolo­jisi satın aldığım ilk şiir yapıtı. İçinde şiiri sevdirecek altmış yedi ozandan şi­irler... O küçücük seçki nice ozana yönelmeme, şiire yönelmeme yetti. Orada buldum Attila İlhan'ı da Üçüncü Şahsın Şiiri'yle.
Yıllar içinde okuyuculuğumuz gelişti, çeşitlendi. "Roman okuyuculuğum" sönmedi hiç. Son yıllarda iki üç yüz yeni roman yayımlanıyor. Kitap seçme deneyimime gü­venerek kimilerini yayımlandığı aylarda okuyorum.
Ekim 2016'da Everest'in yayımladığı KUŞLAR YASINA GİDER de bunlarda Hasan Ali Toptaş'ın son çalışması bu. Son yıllarda okuduğum en güzel roman diyebilirim Top­taş'ın yapıtına. Diliyle kurgusuyla gerçekliğiyle okuyanı etkisinde bırakan bir yapıt Kuşlar Yasına Gider. Yıllar önce Necati Cumalı Viran Dağlar'ı yayımlayınca da etkilenmiştim böyle...
Alışılagelmiş roman anlatımıyla oluşturmuş yazar romanı. Dili yoğun, öz, şiirsel. Romanda baba, ana, iki oğul, gelin önde gelen kişilerden.
Babanın, tır sürücüsü Aziz'in öyküsü anlatılanlar. İçinde kendi başınalık, özgürlük fışkıran bir baba Aziz. Alıp başını gitti mi günlerce dönmeyen bir, baba. Kanık­sanmış davranışı karışınca, çocuklarınca. Ona kızmıyorlar. Değiştirmek için de söy­lenmiyorlar.
Paylaşımcı, yardımsever, konu komşuların iç içe dostça, kardeşçe yaşadığı günümüzde iyice azalan ortamın adamı Aziz. Köyüne özlediği yere döndü artık. Yaşamının son yıl­larını orada geçirecek; yardımlaşmanın, hal hatır sormanın, imeci anlayışının yaşam- biçiminden kayıp gitmediği köyünde verecek son soluğunu, erinç içinde...
Anlatıcı oğlu, tır sürücüsü Aziz'in. Ankara'da yaşıyor görevi gereği. Babasının erinçli son yıllarını yaşayacağı yer Denizli.
Babanın sayrılığı Ankara-Denizli yolculuklarına yol açacak. Bu yönüyle okuyucuyu duygulandıran, ağlamaklı yapan Ankara-Denizli gidiş gelişlerinin romanı da dene­bilir Kuşlar Yasına Gider'e.
Romanın bir Ardahan türküsüyle, "Bu yol Pasin'e gider/Döner tersine gider" di­zeleriyle başlaması da yapıtın başka bir yönü. Türkülerin, türkü söyleyenlerin, türkü sevenlerin de romanı denebilir Toptaş'ın yapıtına. Zaralı Halil, Hacı Taşan, Fatma Türkan Yamacı, Hisarlı Ahmet, Nezahat Bayram, Talip Özkan, Arguvan Türküleri, Okan Murat Oztürk, Enver Damirbağ, Nida Ateş romandaki türkü dokusunun ipuçları.
Hastane kapıları... Sabaha dek bekleyişler..."Saat üçe geldiğinde yıkılmak üzereydim.
Oturduğum bankta kedi gibi kıvrılıp uyuyacaktım. Güçbela kalktım sonra. Niha­t'ı uyandırayım diye ağır ağır otoparka doğru yürüdüm... Derken yanıbaşımda biri gö­ğüs geçirdi usulca; durup bir sağa bir sola baktım. Kimseyi göremedim. Birkaç adım daha yürüdüm arabaya doğru, ayaklarımın altındaki kumlar siyah siyah çatırdadı.
Babalar, alın yazımıza yazılmış yalnızlıklardır, dedi bir ses o sırada çatırdıların arasından; bu cümle senin kitaplarından birinde yer alıyor, öyle değil mi?"
"Babalar alnımıza yazılmış yalnızlıklardır." tümcesi romanın öteki boyutlarından biri. Belki de ana izlek...
Kaçınılmaz son: Yaşlılık. Kim bakacak? "Bakmak" sözcüğünün yirmiye yakın anlamı­nın en soru(n)salı... Kim bakacak? 
Oğlu mu, kızı mı, yeğenleri mi? Hangisi? Ama oğlanlara (oğula) düşkündü... "Kız el eviydi." Hiçbiri yoksa ya da... Gezerken, konuşurken, yer içerken... kolayca ilgilenmek... "Ya elden ayaktan düşerse?.."
Toptaş, Kuşlar Yasma Gider'le türkülerini söylüyor yaşlılığın, yavaş yavaş elden ayaktan düşmenin. "Babalık etmenin","evlatlık" etmenin... "Allah elden ayağa düşürmesin"in, "Allah evladın hayırlısını versin"in, "Allah yatağa düşürmesin"in, "İyi kötü gene evladın olacak"ın, "Kız evlat gibisi yar mı?"nın, "Gördün mü başına geleni çoluğu çocuğu da yok"ların çeşit çeşit seslere bürünen ağıtı Toptaş'ın romanı.
Öğrencilerime önerdiğim gibi; okumaktan, romandan, kitaptan söz açan kim olursa olsun öneriyorum iki aydır KUŞLAR YASINA GİDER'i...

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
yukarı çık