• 02 Haziran 2012, Cumartesi 9:24
HayrettinGünay

Hayrettin Günay

GÜREŞMEK
 Güreş, iki kişinin belli kurallara göre çeşitli oyunlar uygulayarak birbirinin sırtını yere getirmek amacıyla   yaptıkları karşılaşmadır.
Ata sporumuz olarak bilinmektedir.Sözcüğün Türkçe olması da bunu doğrulamaktadır. "Kür,Kör" kökünden Kür-e-ş-mek biçiminde oluşmuştur.Sözcüğün kökü Kaşgarlı'nın yapıtında geçmektedir.
Bize özgü olan güreş çeşidi "Karakucaktır. Yağlı güreş'in Akdeniz-Balkan kaynaklı olduğu biliniyor. Minder güreş çeşitleri  de yakın dönemin ürünü.
Tarihimizin eski dönemlerinden beri yaygın bir spor dalıdır güreş. Özellikle düğünlerde, bayramlarda, eğlencelerde, şenliklerde gençlerin güreşmesi gelenek olmuştur.
Sultan Abdülaziz güreşe büyük ilgi duyardı. Onun güreşi sevmesi, kendisinin de güreşmesi bu ata sporunuzun önemini iyice artırmıştı. Acı güçleriyle ünlü Türk güreşçileri Avrupa'da, Fransa'da, Amerika'da izleyicilerin nefeslerini kesen  karşılışmalar yapmışlardır.
Koca Yusuf, Adalı Halil, Filiz Nurullah, Kurtdereli Mehmet, Kara Ahmet dünya çapında adını duyuran güreşçilerdi.
Güreş tarihimizde bunlardan başka adı "efsaneleşen" Kel Aliço, Makarnacı Halil, Molla Mümin, Arnavutoğlu Ali, Kazıkçı Bekir, Kavasoğlu İbrahim, Pomak Hasan, Yörük Ali, Katrancı Mehmet, Hergeleci İbrahim, Tophaneli Yusuf, Kızılcıklı Mahmut...gibi çok değerli adlarını da anmak gerek.
1960'lı, 1970'li yıllarda unutulmaz güreşçilerimizin yaşam öykülerinden doğan "güreş yazını" oluşmuştu. Büyük gazetelerde adı geçen güreşçilerimizin öyküleri romanlaştırılarak "tefrika" edilirdi. Bunların kimileri de o yılların olanakları ölçüsünde kitaplaşırdı.
Okuma tutkumun o altın yıllarında Kara Ahmet'in Avrupa(Dünya) güreşlerini anlatan oylumlu bir yapıtı camlı ışık yanında akşamdan sabaha dek okuyarak bitirmiştim.
Cumhuriyet Dönemi tüm sporlarda olduğu gibi güreşe   de bilimsel yöntemlerle gereken değeri-yatırımı- vermiştir.
Adeniz, Balkan, Avrupa, Dünya, Olimpiyat... yarışmalarında en çok madalya aldığımız spor dalı güreştir.
Geçtiğimiz günlerde   de güncel tartışmalara konu oldu ata sporumuz 19 Mayıs Kutlamalarında Samsun'da güreş gösterileri  de yapıldı.Güreş Antrenörlüğü ikinci sınıf öğrencisi Nurcan Kılıç(21) güreşeceği sporcu gelmeyince lise öğrencisi Kamil Özkıvanç(17)  ile güreşe tutuşmuş.
Tartışma bu güreş sonucu çıktı. "Bir erkekle bir kadın sporcunun güreşmesi üsütüne bir hafta yazıldı çizildi.
Valilik sanırım soruşturma da açti.Sporcular özür diledi. Kırkpınar Ağası durumun uygunsuzluğunu vurguladı. Spor Sosyolojisi öğretim üyeleri, tartışmanın gereksizliğini bu tartışmaların olağanlaşaramadığımızın  belirtisi olduğunu yazdılar.
Avrupa, Dünya, Olimpiyat Şampiyonu Hamza Yerlikaya özür dileyecek bir şey olmadığını, sporun cinsiyeti olamayacağını söyledi.
Bunlar uzman görüşleri. Halk  da günlük   yaşamı içinde tartıştı konuyu.
Samsun'daki yetkililerin en can alıcı görüşü,"Töremizde kadınla erkeğin güreşmesi yoktur?" tümceslyle aktarıldı.
Töremizde bu tür bir güreşin olduğunu yazınımız belgeliyor.
Bunun kanıtı yazınımızın çok önemli yapıtlarından Dede Korkut Kitabı.
1916'da Kilisli Rifat'ın ilk kez yayımladığı bu çok değerli yapıtın on iki öyküsünden biri olan Kam Büre Oğlu  Bamsı Beyrek'i yeniden okumanızı öneririm.
Kitaplığımda Orhan Şaik Gökyay'ın Dede Korkut'u. Muharrem Ergin'in Dede Korkut'u var ama daha yeni bir yayın olan Mustafa Miyasoğlu'nun Dede Korkut Kutabı'ndan (Bayburt Belediyesi Yayını,2011) aktarıyorum.
"Kız-Bre yiğit, benim atımı kimse geçemedi, okumu kimse yaramadı, şimdi gel seninle güreş tutalım,dedi.
Beyrek hemen attan indi, kavraştılar. İki pehlivan birbirine sarmaştılar. Beyrek, kaldırıp kızı yere vurmak ister, kız kaldırıp Beyrek'i yere vurmak ister. Beyrek bunaldı, söylendi, bu kıza yenilecek olursam, güçlü Oğuz içinde başıma kakarlar, yüzüme vururlar, dedi. Gayrete geldi, kavradı, kızın dizlerini sardı, memesini tuttu, kız gocundu. Bu kez Beyrek, kızın ince belini tuttu, çelme attı, arkası üzerine yere yıktı..."
Öykü gereği bu güreşten sonra tanışacaklar, Banu Çiçek'le Beyrek maceralı gelişmeler den sonra evleneceklerdir.

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


SON DAKİKA HABERLER

yukarı çık