• 18 Ağustos 2017, Cuma 17:09
HayrettinGünay

Hayrettin Günay

GÖRELE'DE KEMENÇE HORAN (4)
 Darı yaprağı gibi
Saçlarını savuru
Naşı gandurdu seni
Buranın en gavuru

Bana uzak durup da
Sevindüme elleri
Yanağında açılmış
Darıların gülleri

Çötenlerimiz dolu
Darı,bolluk günleri
Eksik gedik kalmadı
Yaparız düğünleri

Fındığın parasını
Harca güzelim harca
Bilmedin hesabını
Batudun beni borca

Ne buluşan çaşuda
Veresiye alusun
Bel bağlarsan fındığa
Böyle düzde galusun

Üç beş harar fındığı
Atması tutması çok
Süsünden geçilmiyu
Gursakta un evi yok

Kemençeyle yaratılan bu tür örnekleri uzatmaya gerek yok. “İş, ekin, üretim, halkın sesi, onların tarihsel kimliği çalgılarımızla, türkülerimizle aktarılıyor.
Bu aktarılış adını bilemediğimiz ilk kemençecimizle başlayarak bölgemizin ilk adı olarak andığımız Ali Kam’la (Kam Ali) sürmüş onun ardıllarıyla günümüze dek gelmiş, günümüzün gençleri eliyle de geleceğe uzanacaktır.
Görele'de, bölgede kemençenin bilinen, saptadığımız ilk adı Ali Kam, Kam Ali'dir.
Kam sözcüğünden yola çıkılarak onu ozanlara, şamanlara, Dede Korkutlara bağlayabiliriz. 1700'lerin ilk yarısında doğduğu kendinden öncekilerden aldıklarıyla kendi sesini, biçemini bulduğunu, kendinden sonrakilere birikimlerini aktardığını söyleyebi­liriz.
Ali Kam'ın Görele'de, Görele dışında uygun ortamlarda kemençe çaldığı yıllarda Trabzon'da, Rize’de, Gümüşhane’de, Giresun'da, Ordu'da... kemençeci yoktur. Görele kemençesi­ni şimdilik Görele dışına ilk çıkaranın Ali Kam olduğunu söylüyoruz.
Onun çaldığı yıllarda Görele'de başkalarıda vardır ama onların adlarının unutul­ması Ali Kam'm soy kemençecilerden, onların şimdilik ilk: olduğunu düşündürüyor.
Ali Kam’dan sonra bilinen ikinci ad Tuzcuoğlu. 1800'lü yılların ortalarında doğdu­ğu biliniyor. Ondan "senfoni" olarak nitelenen Tuzcuoğlu havası, horanı kalmış, günümü­ze ulaşmış. Tuzcuoğlu'yla kuşaktaş Kuyucuoğlu da o yılların önemli adı. İkisi de ke­mençe yapıyor, kemençe çalıyor. Bu önemli...
Tuzcuoğlu ile Kuyucuoğlu'nun çaldığı yıllarda Görele'nin doğusunda, güneyinde, batısında kemençeci saptanmamış.
Tuzcuoğlu, Kuyucuoğlu kuşağının ardından çok önemli bir ad yetişiyor: Karaman ya da Halil Kodalak. 1878 doğumlu. Görele dışına ilk çıkan kemençeci. Doğuyu, güneyi, batıyı... geziyor. İstanbullara gidiyor. Kemençeci olarak. Gittiği her yerde kemençe, keman çalıyor. Etkilemediği, çekimine almadığı yer yok. Büyük olasılıkla Karaman'ın etkisiyle Rize'de, Trabzon’da, Giresun'da, Gümüşhane'de kemençe çalmaya yönelenler oldu...
Cezayir düzenlemesi, Şırıp Şırıp Havası, Hasbal, Sıksara, horan ezgileri... onun.
Onun kemençede düğünlerde, göçlerde, gelinçilerde... çaldığı yıllarda aranılan tek ad o bölgede. Görele'nin doğusunda yetişen ilk kemençeci Rizeli Sadık Aynacı Karaman­dan on yaş küçük. Karaman'ı "usta "olarak anıyor, kemençeye Karaman'ın etkisiyle baş­lıyor.




MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık