• 08 Nisan 2016, Cuma 15:34
HayrettinGünay

Hayrettin Günay

GÖRELE MAHKEME SİCİLİ
 "1898 Tarihli Tescili Vekalet Defteri" Görele Mahkeme Sicili üst başlığıyla yayımlandı. Arı Sanat Yayınları'nın 234. yapıtı yayınevinin 51. araştırma inceleme kitabı.
Kitap, Görele Belediyesi Kültür Serisi'nin de ilk yayını.
Çalışma "aslen Giresun'un Görele ilçesinden" İstanbul doğumlu Ayfer (İpşir) Albayrak'ın. 1991'de İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümünden mezun olan Albayrak "Yakınçağ Tarihi" alanında yüksek lisanslı. Çalışma konusu,"1354 Numaralı 1315 Tarihli Görele Kazası Mahkeme-i Şeriyesine Mahsus Tescil-i Vekâlet Defteri Transkripsiyon ve Değerlendirilmesi."
Albayrak uğraşını öğretmen olarak sürdürüyor.
"Şeriye Siçilleri" önemli tarih kaynaklarındandır. Her şeyden önce geçmişle ilgili yazılı belgedir. Bu belgeler işini bilen tarihçiler, toplumbilimciler, araştırmacılar için yapılacak çalışmalarda kaynak olarak kullanılır.
Dönemin kültür yapısı, üretim ilişkileri, yönetimsel iliş kileri, toplumsal yaşamı, aile bağları, gelenek görenekleri, inanç çeşitlemeleri, iş alanları, tecimsel örgütlenmeleri... bu kaynaklardan yola çıkılarak incelenebilir.
Osmanlı adliyesinin temeli sayılan feriye Mahkeme-lerinde tutulan bu defterler salt bizim tarihimiz için değil o dönemde Osmanlı içinde bulunan bugün ayrı coğrafyaların, ayrı sınırların içindeki topluluklar için de önemlidir.
Ayfer Albayrak'ın çalışmasında Görele'nin yerel tarihine kaynaklık edecek 109 hükümden oluşan defter günışığına çıkarılıyor.
Albayrak kendi deyişiyle "bu defterle memleketim olan Görele tarihine az da olsa katkıda bulunmak" istemiş.
Son yıllarda illerle ilçelerle ilgili yerel tarih, kültür çalışmalarında yoğun emekler gözlemliyoruz. Bunların nicelik açısından olduğu gibi nitelik açısından da çoğunun önemli olduğu açık. Albayrak'ın çalışması da bu açıdan Görele tarihi için önemli.
190 sayfalık kitapta içeriği oluşturan başlıklar: Kısaltmalar, Sunuş, Önsöz, Giriş, 1354 Numaralı, Tescil-i Vekalet Defteri'nin içeriği ve İzlenen Yöntem,1354 Numaralı Tescil-i Vekalet Defteri'nin Değerlendirilmesi,1354 Numaralı Görele Tescil-i Vilayet Defteri'ndeki Kayıtların Transkripsiyonu, Sonuçlar, Kaynaklar, Ekler, indeks.
Bu başlıklar altında Görele'yle ilgili "defterlerdeki" konuları, hükümleri, toplumsal sınıfları, adları-takma adları, aileyle ilgili bilgileri-evlilik, boşanma-Görele'nin ekonomik durumunu, halkın malını, mülkünü, uğraştığı işleri, kayıtlı para birimlerini, dinsel yaşamı, yönetimsel yaşamı, defterde adı geçen görevlileri, şahitleri, "elde edilen diğer bilgileri" öğreniyoruz.
Yıllardır halkbilim çalışmaları içindeyim. "Görele Mahkeme Sicili" çalışma alanım için kaynak alacağım, yorum yapacağım yapıtlardan biri.
Sicil yapıtında içeriği oluşturan terimleri de sıralayalım: hüccetler, ilamlar, müraseleler, fermanlar, beratlar, buyruldular, maruzlar, ilmühaberler, der kenarlar, kadılar, naibler, lâtipler, kassamlar, muhzırlar, tercümanlar, şahitler.
Yapıtın sunuşunu Görele Belediye başkanı Tolga Erenel'in. "Doğu Karadeniz'de bir kıyı kasabası olan Görele, ağırlıklı olarak Çepni-Türkmen yerleşmesine sahne olan zengin tarihi geçmişiyle dikkat çeken yerleşim yerlerinden biridir. Görele ve yöresi kültür varlıklarının yanında eşsiz tabiat güzellikleriyle de dikkat çeker." Bu giriş paragrafıyla başlıyor sunuş.
Son yıllarda yerel tarihe ve şehir tarihine giderek artan bir ilgi duyulmaktadır. İnsanlar kendi aile geçmişlerini, atalarının neler yaptığını, nasıl yaşadıklarını bilmek istemektedirler. Bu istek Görele için de geçerlidir. Ancak Görele'nin eski çağlardaki siyasi ve sosyal hayatına dair yapılan çalışmalar sınırlıdır ve istenilen ölçüde değildir. Üzerinde yaşadığımız Görele coğrafyasının tarihine, kültürüne, sanatına, edebiyatına ışık tutacak eserlerin desteklenmesi ve yayınlanması sosyal belediyecilik anlayışımızın bir gereğidir."
Yıllardır özlemle beklediğimiz bir durumdu Belediye Başkanı Tolga Erener'in son tümcede vurguladığı. Belediyeleri yalnız altyapı çalışmaları yürüten kuruluş olmaktan çıkararak yaşanılan coğrafyayla ilgili yerel çalışmaların yayımlanması Görele Belediyesi için çok önemli bir gelişme. Ayfer Albayrak'ın çalışmasıyla başlayan bu hizmetin süreceğini belirtiyor Görele Belediye Başkanı. Başkanı da ilk yayının yazarı Ayfer Albayrak'ı da kutluyorum...

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
yukarı çık