• 07 Temmuz 2013, Pazar 9:10
HayrettinGünay

Hayrettin Günay

GİRESUN MÜZİĞİNDE ETKİLEŞİM (5)
 Giresun halk müziğinde KOLBASTI oyun türkülerinin en bilineni DERE BOYU KAVAKLAR'ın kitlelere ulaşmış sözleri:
Dere boyu kavaklar 
Açtı yeşil yapraklar 
Ben yare doyamadım 
Doysun kara topraklar
Hadi gülüm yandan yandan yandan 
Biz korkmayız ondan bundan
Oy Bulancak Bulancak 
Bu iş nasıl olacak 
Verin benim yarimi 
Arada kan olacak (Vallahi kan olacak)
Hadi gülüm yandan yandan yandan 
Biz korkmayız ondan bundan
Giresun-Bulancak yöresinin bu ünlenmiş  KOLBASTI oyun türküsünün ezgisi Giresun'un batısını,Trabzon'u etkilemiştir. Trabzon'un yerel türkücüleri bu türkünün sözlerini atmış, ezgisini koruyarak, Giresun'dan alarak bu ezgiye yeni sözler, söz çeşitlemeleri giydirerek yeni türküymüş gibi bunu o yörede yaygınlaştırmışlar: Plağa, kasete okumuşlar...
Giresun-Bulancak KOLBASTI oyun türküsünün salt sözlerini değiştirerek bir Trabzon türküsü yapmışlar:   YAYLANIN ÇİMENİNİ KUZU YAYILIR KUZU...
Nejat BUHARA,bu türküyü DERE BOYU KAVAKLAR'dan farklı bir türküymüş gibi derlemiş, no-talamış,  kaynak kişi olak da kendini yazmış. Yanılmıyorsam Samsunlu olan Buhara, böyle bir yanlışa kaynaklık ederek Trabzon, Giresun, Ordu, bölge türküleri konusunda yetersizliğini ya da derlemelerinde   özenli, incelikli davranmadığını ortaya koymuştur.
DERE BOYU KAVAKLAR'ın salt söz değişikliğiyle oluşturulan, sonraki yıllarda  bu tür yanlışlar için de kapı aralayan YAYLANIN ÇİMENİNE KUZU YAYILIR KUZU türküsü TRT Repertuvarında Trabzon türküsü olarak yer almıştır(Rep.No:193).
Sonraki yıllarda Trabzonlu birkaç türkücü bunun başka "taklitlerini" de cd, kaset yapmıştır. Bunlar son yıllardaki KOLBASTI "modasıyla" etkinliklere, eğlencelere, düğünlere yansımış, gerçek KOLBASTI türküsü yerine sürekli okunmuş, söylenmiş, bununla oyunlar oynanmıştır. Daha da yanlışı Giresun yöresindeki düğünlerde, eğlencelerde de bu taklit türkülerin çalındığına, söylendiğine tanık olmaktayız. Bu yanlışları en çok da "düğün türkücüleri" yapmaktadır. Yanlışın nedeni "bu türkücülerin, türkü kültüründen yoksun olmalarıdır."
Aslı, kaynağı, "DERE BOYU KAVAKLAR" varken bu türkünün "taklitlerinin taklitleriyle" düğün yapmak, gençleri oynatmak Giresun türkü kültürüne "zarar" vermektedir. Yöremizdeki "ham", "birikimsiz", "duyarsız", "alanında yetersiz", "yeni yetme" düğün türkücülerini uyarmak gerekmektedir. Yoksa düğünden düğüne kulağına türkü giren gençlerimiz bizim türkülerimizi öğrenemeden onların "taklitlerini başka dille" öğreneceklerdir.
Giresun halk müziğinde İstanbul'un etkisini de vurgulayarak sözü Görele'ye getiriyorum.
Görele, türküleriyle bölgemizde önemli bir ilçe. Bölgede kemençenin beşiği. Bölgede birinci, ikinci kuşak kemençeciler Göreleli. Görele'nin ikinci kuşağından sonra öteki illerde, ilçelerde kemençeci adları yetişiyor. Bu da kemençenin, bölge kemençesinin Görele'den doğuya, batıya gittiğini gösteriyor. Çepni kültürünün, yaşambiçiminin dışavurumuyla kemençe yanında düdük, davul-zurna, saz...da günlük yaşamın parçası Görele'de. Yaşambiçimi, törenler, eğlenceler, üretim ilişkileri, dayanışma,imeci...zengin bir türkü çeşitliliği doğurmuş Görele'de.
Mısır(darı) tarlalarının imeciyle ekilmesi (ekin gazma) kemençeyle olurdu Görele'de. Bu işle-emekle-çalgının-müziğin- kaynaşmasına önemli bir örnektir. Sanatın "işten, emekten, üretimden doğduğu" düşüncesine de yerel bir kanıttır. Yıllardır kemençeyle ekin kazma, Görele türkülerinde yeni, özgün bir çeşit doğurmuştur:EKİN HAVALARI...
Ekin Havalarının türküye yansımış birçok örneği vardır Görele'de. Görele'de işten, kemence etkisiyle doğan bu havaların etkisi ezgi yönüyle Alucra'ya uzanmıştır. Görele ekin havalarından biri Alucra'ya ulaşmış orada kadın horanı ezgisine-türküsüne dönüşmüştür.
1987'de Türkçe öğretmeni olarak İstek dışı-atandığım Alucra Aktepe(Zil) Ortaokulu öğrencilerinden derlediğim-Nota:Salih TURHAN-HARMANIN O YANINA bunun örneği, kanıtı.

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık