• 20 Temmuz 2014, Pazar 9:26
HayrettinGünay

Hayrettin Günay

ERDOĞAN ALKAN ÜSTÜNE
 1935 Samsun doğumlu ozan, yazar, çevirmen Erdoğan Alkan'ı 19 Haziran 2014'te yitirdik.
Alkan ailesi Sivas'tan göç etmişti Samsun’a. Çırakman köyüne yerleşmişlerdi. Kendi sözleriyle, "Babam alaylı subay Emin Efendi. Annem Atatürk'ün, “Harf devrimi üç ayda bitmelidir.” buyruğunu verdiği dönemde kurslarla yetiştirilmiş ilkokul öğretmeni Sıdıka Hanım."
Ta lise yıllarında şiire gönül veren Erdoğan Alkan ilk şiir yapıtını 1958'de yayımlar; Güneş Tozları adlı bu yapıt halk şiiri geleneği içinde yer alabilecek ilk ürünlerdir. Kitabı yayımladığında Koşuyolu Senatoryumunda yatmaktadır.
Sonraki yıllarda yazdıkları Varlıkta, Türk Dili'nde... çıkar. Nurullah Ataç'la tanışır eleştirmenin sayrılı günlerinde. Beş şiirini verir Ataç'a. Güçbeğenir Ataç, beşini de be­ğenir şiirlerin... Bu yıllarda şiirimizin, yazınımızın önemli adlarıyla da tanışır...
Siyasal Bilgiler'i bitirir.1960'ın yoğun siyasal olayları içinde yer alır yüksek öğre­nim yıllarında.
Fakülte bitince Samsun'da maiyet memuru olur. Samsun Ticaret Lisesinde öğretmenlik ya­pan Birsen Hanım'la tanışır. Evlenirler bir yıl sonra. Düğünde takılan bilezikleri bozdu­rur, elde edilen parayla ne mi yapar? Paul Verlaine, Yaşamı, Sanatı, şiirleri yapıtını bastı­rır.
Alkan'ın şiirlerinde iki damar vardır. Biri Anadolu-bozkır-Sivas toprağı öteki de de­niz kenti Samsun...
Anadolu-bozkır havasını sanki Kul Himmetler, Seyraniler, Meslekiler, Ruhsatiler, Serdariler, Feryadiler, Ali İzzetler, Aşık Veyseller... ateşlemiştir.
Erdoğan Alkan şiirindeki,özündeki ekin coğrafyasını bir romanda yansıtır:Kör Oldum Veysel Oldum...
Alkan;Mesudiye, Gerze, Vezirköprü,Ladik ilçelerinde kaymakam vekilliği;Darende,Espiye ilçelerinde kaymakamlık yapar gençliğinde. Genelde siyasal baskılar sonucu bu mesleği bı­rakarak başka uğraşlardan çıkarır "ekmek" parasını.
Alkan'ın Samsun'da müzik etkinliklerinde bulunduğunu Yıldıray Çınar'la yan yana saz çaldığını da aktarayım.
Güneş Tozları, Ekuanil Çiçekleri, Kerem Gibi, Kuş Ormanı, Kıyı, Elimde Güller ve Rüzgâr, Sfenks yayımladığı şiir yapıtlarıdır.
Toplu Şiirleri Eylül Çalgıcısı adıyla yayımlanmıştır.
Düzyazılarını içeren yapıtları şunlardır Erdoğan Alkan'ın:Çevirileri; Thais(A.Fnance) Tanrılar Susamışlardı!A.Fuance), Eugenie Grandet(Balzac), Gerçek(E.Zola), Gerçekçiliğin Boyutları (Aragon),Espri Sanatı(Freud), Özden Günlükİer(C.Baudelaire).
Araştırmaları: P.Verlaine, Kitle İletişim Araçları, içimizdeki insan, Ateş Hırsızı A.Rim baud, Şiir Sanatı, Karanlıklar Prensi Baudelaire, Paris Komünü ve Komün Şairleri,1789 Dev­rim Şarkıları, Baudelaire ve Satanizm, Aşık Veysel'den Nükteler, Gerçekçilik, Sembolizm, Romantizm, Hapishane Şiirleri,Elsa'nın Mecnun'u Aragon...Görüldüğü gibi yazın ağırlıklı ol­sa da çok yönlü okumaların uğrayacağı yapıtlar bunlar. Bu yüzden ortalama bir okurun ki­taplığında en az bir iki yapıtı vardır Erdoğan Alkan'ın.
Batı şiirinin önemli adlarını çevirmiştir Alkan:Yürekteki İspanya ve Oduncunun Türküsü(Neruda), Seçme Şiirleri(Aragon), Seçme Yapıtlar(Neruda),Yüz Aşk Şiiri(Neruda),Şairler Prensi(Mallerme), Aydos'lu Nişanlı Kız(Byron), Kötülük Çiçekleri(Baudelaire),Paris Sıkıntısı(Baudelaire), Bütün Şiirleri(Verlaine),Yedi Kitap(Rimbaud),Bütün Şiirleri, Jöleli Şarkılar(Boris Vian), Çizgi Şiirler (Apollinaire), Bütün Şiirleri (Lorca) .
Bir söyleşide onca çeviri yapmasına karşın Fransız şiirine pek ısınamadığını söylemiştir.
Erdoğan Alkan'ın 1995'te Yön'de çıkan Şiir Sanatı yapıtı "bu konuda" önemli bir ders kitabı niteliğindedir. Bu yapıtta kimi ünlü,önemli ozanlarımızın Batılı ozanlardan esin­lenmenin ötesinde dizeler,ikilikler,dörtlükler dahası şiirler aldıklarını!çaldıklarını) saptamıştır Alkan.Bu yapıttan sonra çağdaş şiirimizle ilgili yorumlar,değerlendirmeler epeyce sarsılmıştır.Yapıt yayımlandığında buradaki saptamalar,çalıntılar günlük gazete lere bile konu olmuştu.
Kitaplığımdaki Şiir Sanatı, Göreleli ozan Cemil Sabri Uzunömeroğlu'nun (Görele,1924- İstanbul,2012) armağanıdır:27.7.I995...
Erdoğan Alkan'ın yaşam öyküsü genişçe 55 Nokta Kuzey Samsun Sanat Atlası(Sıddık Akbayır)'ndadır.

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık