• 10 Ağustos 2014, Pazar 12:36
HayrettinGünay

Hayrettin Günay

DOĞU KARADENİZ'DE BİR KIYI KASABASI KEŞAP
 Giresun Tarihi Yazıları, Doğu Karadeniz Araştırmaları, Geçmişten Günümüze Tirebolulu Denizciler, Giresun'da İz Bırakanlar, Bir Aile Tarihi:Göreleli Müftü Duduzade Hüseyin Müştak Efendi...gibi yöremizin tarihi, sosyal yapısıyla ilgili çok önemli çalışmaları olan tarihçi Ayhan Yüksel Keşap Tarihi(Keşap Belediyesi Kültür Yayınları,20l4) çalış­masıyla oylumlu, önemli bir yapıt daha koydu ortaya.
Yazarın Tirebolu, Espiye, Yağlıdere, Güce;Keşap ilçelerinin nüfus kayıtlarıyla ilgili "arşiv" çalışmaları da yayımlanmıştı.
On on beş yıldır yerel tarih çalışmaları ivme kazandı ülkemizde. Bu alanda Giresun başta olmak üzere bölgemizin önemli, güvenilir araştırmacısı durumunda Ayhan Yüksel.
Çalışma yapacağı alanla ilgili kaynak taraması, özgün belgelere ulaşması, eski kayıt­lardan aktararak "arşiv taraması”, dipnotlara önem vermesi, kaynak kişileri, kaynak yapıt­ları anarak emeği-önceki çalışmaları unutmaması, Osmalıca kaynakları okuyarak çevirebilmesi...işini özenli, bilimsel yöntemlere bağlı yapması...Ayhan Yüksel'in araştırma-yazma- yayımlama süreçlerinde öne çıkan özellikleri.
Doğukaradeniz'de Bir Kıyı Kasabası Keşap yapıtında da bu özelliklere bağlı kalınarak Osmanlı “arşivindeki” belgeler, defterler, Kadı Sicilleri, Devlet ve Trabzon Salname kayıt­ları...incelenmiş, yapıt "Görsel ve Sözel" belgelerle desteklenmiştir.
Belgeler, kaynak, dizin...olmak üzere büyük boy 576 sayfa Doğukaradeniz'de Bir Kıyı Kasabası Keşap Yapıtı.
Önsöz, kısaltmalar, giriş bölümlerinden sonra coğrafya ile tarih aktarılmış. Kasabanın ortaya çıkışı, konumu, adı var bu bölümde.
İkinci bölümde 19l4'le 1922 arası-savaş yılları-belgeleniyor. Bu bölüm özellikle Ke­şap'ın doğusunu da ilgilendiriyor.
Yapıtın en "hareketli bölümü” üçüncü bölüm. Osmanlının son yüzyıllarında sosyal bir gerçek-yapılanma olarak karşımıza çıkan “eşkıyalık” var bölümün başında. Adına türkü yakı­lan "Mican hadisesi" genişçe yer alıyor bu bölümde.
O yıllardaki göç gerçeği, evlendirme kampanyaları işleniyor. Bir de "Mehti Meselesi" var. Görele'den göçerek yöreye yerleşenlerden biri çevresine kendine inananları toplaya­rak "mehtiliğini ilan ediyor." Yüksel'in verdiği belgelerle "mehtinin" başkent İstanbul'u, padişahı bile kendisiyle uğraşmak zorunda bıraktığı anlaşılıyor.
Yapıtın dördüncü bölümünde Keşap'ın "idari ve sosyal yapısı" kırk elli sayfada anlatılmış.
Beşinci bölüm köy yerleşmeleri.15.-20. yüzyılları kapsayan bölüm köylerin özellikle­rini, insan-yerleşim yapısını, köyün tanınmış ailelerini...çıkarıyor gün ışığına. Bu bölü­mü okurken yıllardır tanıdığım Bahtiyar Dayımoğlu'nu, Vahit Kaya'yı, Yaşar Çakır'ı... öncelikle bulmaya çalıştım.
Altıncı bölüm çok ayrıntıya girilmeden Cumhuriyet Döneminde toplumsal yaşantı göste­rilmiş okuyucuya, sonuç da çıkarılarak.
Yapıtın yedinci bölümü önemli yaşamöylerini içeriyor. Keşap'ın "tarihi şahsiyetleri" ölümsüzleştirilmiş sayfalarda.
219 sayfadan başlayarak 236. sayfada biten bu bölümde otuz bir kişinin kendine özgü ilginç kimilerde de "dramatik" yaşamaöyküsünü vermiş Ayhan Yüksel.
Doğukaradeniz'de Bir Kıyı Kasabası Keşap yapıtının bundan sonrası eklerden oluşuyor: Keşap Kazası Avarız Defteri, Avarız Hanelerinin Açık Dökümü, Keşap Kazasının l267'de Vari­dat Öşrünün Nizamat-ı Cedide Gereğince Dağıtımı, Jurnal Defterine Göre Kırım Savaşı'nda Asker Sevki İçin Dizdarzade Ahmet Bey'e Ödenen Meblağlar, Keşap Kazasında İsdihtam Olunan Piyade Neferatının Maaşları, Askerde vefat Eden Keşaplılar, Keşaplı İstiklal Harbi Şe­hitleri, Keşaplı İstiklal Harbi Gazileri, Keşap Nahiyesi İdarecileri, Keşap ilçesi Kayma­kamları, Keşap Kazası Köyleri Erkek Nüfus(l831),Keşap Nahiyesi Türk Erkek Nüfus(l840), Keşap Nahiyesi Köyleri(1915). Keşap Nahiyesi Köyleri(l928).Keşap Kazası Köyleri(1945), Çeviriyazılar, Fotoğraflar, Belgeler, Bibliyografya, Sözlük, Dizin bu bölümün başlıkları.
Keşap Belediyesinin desteğiyle ilçenin tarihi gün ışığına çıkmış. Keşaplıların kendi­lerini daha iyi, daha doğru değerlendirecekleri bir yapıt oluşturmuş Ayhan Yüksel...
Her yapıtını ilgiyle okuduğum Ayhan Yüksel'e destek olunsa da ortaya bir de Görele Tarihi çıksa...
Keşap Tarihi için Ayhan Yüksel'i kutluyorum, yapıtı göndererek okumamı sağlayan arka­daşım Yaşar Çakır'a teşekkür ediyorum...

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
yukarı çık