• 07 Haziran 2015, Pazar 16:07
HayrettinGünay

Hayrettin Günay

DOĞU KARADENİZ GELENEKSEL MÜZİK ve DANS GÜNLERİ(6)
 14.00'te başlayacak oturumun başkanı Yard.Doç.Dr. Ayşegül Ergene. Bu oturumda Hayrettin Günay, "Görele Örnekleminde Giresun Müziğinin Etkileşimi"ni anlatacak. Görele Güzel Sanat­lar Fakültesinden Yard.Doç.Dr.Meyser Kaya,"Karadeniz Bölgesi'nde Görele Kemençesinin Ge­lişim Süreci”ni aktaracak. Oğuz Kahveci, Trabzon Yöresinde Kullanılan Cura Zurnanın Yapısal özellikleri ve İcra Teknikleri'nden söz edecek.
Hayrettin Günay, Giresun-Görele yöresinin insan, doğa, üretim, kültür, tarih özelliklerin­den söz ederek başladı konuşmasına. Ardından müzik oluşumunu geçmişten günümüze getiren "köken, ilk oluşum" öğelerinin neler olabileceğini aktardı. Müziği, türküleri, halk oyunları­nı Görele yöresinin yerleşik yaşam-tarım-üretim-imeci-gelenekselleşme-sanat yaratıcılığı, bireyin güzellik yaratarak özgürleşmesi "açısından örneklerle kanıtlamaya çalıştı. Günay,
Oy imeci imeci
İki koyun bi geçi
İmecinin önünde
Ben olsam kemençeci
Gazıyum ekinleri
Tene atarım tene
Beni isdedicegmiş
Gevüg ağazlu gene
Gazmayı gaza gaza
Gazmayı vurdum saza
Yenge gurban olayını
Yanında gazan gıza
örneklerinden yola çıkarak yıllar içinde türkülerdeki sözcük, dize değişmelerini, kemençel'i ekin kazımı sürecinde;başlangıç(yavaş),ilerleyişi(az hızlı),ilerleyişi (az daha hızlı),ilerleyiş(hızlı),ilerleyiş(çok hızla), ilerleyişi (yavaş, yavaş),ara(su içme),yeniden başlangıç (az hızlı),ilerleyişi (hızlı hızlı),bitişe doğru (çok hızlı,çok hızlı),bitiş(su içme,az dinlenme),ekin kazılan yeri geriye doğru çalkalama, düzleme (yavaş,yavaş yavaş) çalışma biçimiyle aktardı.Günay'ın dörtlüklerden yola çıkarak türküleşmenin kökenini doğa-iş-üretim- bireyin iç yapısının dışavurumu...savıyla kurduğu tümceler ekin imecilerinden yola çıkarak, salt imeciden en az yedi sekiz değişik türkünün Görele bağlantılı oluşumuydu. Bu olu­şumların Görele'nin doğusunu, batısını, güneyini derlenmiş örneklerle nasıl etkileşim içi­ne aldığını da örneklerle sundu Hayrettin Günay. Arada yeri geldikçe kemençe, Görele kemençesi, horandaki oyuncuların devinimleri...üstüne de bugüne dek yazılanların çoğundan ay­rı görüşler ortaya koydu Günay.Horan devinimlerinin anlamını da ekinde, mısır tarlalarında aramamız gerektiğine değğin tümceler kurdu.
Etkileşimi Görele'den, Giresun'dan, Trabzon'dan, Şebinkarahisar'dan, Alucra'dan verdiği örneklerle somutlaştırarak bitirdi konuşmasını Günay. Konuşma sonrasında dinleyicilerden gelen bir iki soruyu da örnekleyerek yanıtladı.
Meyser Kaya'yla Görele'ye atandığı günlerden beri tanışıyoruz. Zaman zaman fırsatlar ya­ratarak kemençe, Görele, bölge müziği, halkbilim üstüne yararlı söyleşiler yapıyoruz, düşün­ce alışverişinde bulunuyoruz. Onunla bölgemizde yapılan böyle ilk, kapsamlı bir araştırma, sunum etkinliğinde dinleyiciler karşısında yan yana oturmak güç veriyor ikimize de.
Kaya, önceden bildiğim bir çalışmasını yaptı konuşma konusu: Onun amacı kemençemizi gele­neksel, ulusal olmaktan kurtararak uluslararası dinletilere ulaştırmak. Bu yöndeki teknik değişikliklerini, çabalarını, kemençenin ses özelliği üstüne yaptığı çalışmaları bu amaçla yaptığı kemençe üstünde örneklerle anlattı dinleyenlere. Dedikleri, amacı gerçekleşirse ke­mençenin Viyana'daki, Berlin'deki, Paris'teki, Londra'daki...senfoni orkestralarında yer al­ması düşüncesinden, düşünden tümceler aktardı dinleyenlere. İlk kez bir bilimsel toplantı­da seslendiriliyordu bunlar. İlgi çekti.
Oğuz Kahveci'nin "cura zurna "üstüne verdiği bilgiler de doyurucuydu. Zurna da bölgemizdeki yaygın çalgılardan biriydi.
Öğleden sonraki ikinci oturumun başkanı Abdullah Akat. İlk konuşmacı Ahmet Serdar Yener. Ordu'yu örnekledi Altınordu ilçesinde şehir müzik kültürüyle. Araştırmacı, yetkin, konunun içinden gelen özelliğiyle aydınlattı bizleri.
Emrah Kaya, Nefesli Sazlar Çerçevesinde Ordu ve Giresun Havalisindeki Müzik Kültürü'nden söz etti. Notalı bir iki örnekle somutlaştırdı anlatımını.
Rıza Can Özel, "Ordu Sarhoş Karşılaması, Gürcü Horanı ve Perşembe Horanının Oyun ve Mü­zikleri" üstünde durdu.
Rıza Can Özel adını unutmayın. Mehmet Gündoğdu gibi o da kemençemizin geleceğini kura­caklardan...

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
yukarı çık