• 16 Kasım 2014, Pazar 9:42
HayrettinGünay

Hayrettin Günay

CUMHURİYETİMİZ 91 YAŞINDA
 Osmanlıyı belirten, somutlaştıran sözcükler: "boy", "aşiret", "devlet”,"imparatorluk", “ümmet”, “medrese", "fetih", “halife", "padişah", "şeyhülislam", "devşirme", "duygu"...
"Arapça","Farsça","Osmanlıca"... "bilgisizlik", "eğitimsizlik..."
Cumhuriyetimizi belirten, somutlaştıran sözcükler: "ulus", "devlet", “cumhuriyet","birey", “vatandaş", "okul", "üniversite", "barış", "milletvekili", "başbakan", "cumhurbaşkanı", "asker", "us", "bilim", "halk", "özgürlük", "demokrasi", "insan hakları", "hukuk", "eşitlik", "eğitim", "bilgi","Türkçe..."
Kullandığım sözcüklerden yola çıkarak Osmanlı devletiyle Türkiye Cumhuriyetini karşılaştırmak olası. Amacım bu değil. Kısa kısa notlarla Gazi Mustafa Kemal Atatürk önderli­ğinde Cumhuriyet kurulmasaydı, Osmanlı sürebildiğince sürseydi yazınımız, sanatımız, kültü­rümüz açısından nelerin olamayacağını belirtelim?
Türk tarihiyle ilgili bilimsel çalışmalar olmayacaktı. Şiirimizin kurucusu Yunus Emre'yle ilgili nitelikli yayınlar yapılmayacaktı.
1920'nin sonlarında Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün yönlendirmesiyle başlayan, Türk halkbilimi araştırma, derleme çalışmaları yapılmayacaktı.
Ziya Gökalplerin, Mehmet Emin Yurdakulların,Ömer Seyfettinlerin başlattığı ulusal ya­zın anlayışı başarıya ulaşamayacak, ulusal Türk yazını cılız kalacaktı. Türk Tarih, Türk Dil Kurumları olmayacaktı. Türkçeye uygun abecemiz olmayacağından okuma yazma oranı yüz­de yirmilerin az üstünde olacaktı...
Çağdaşlık, uygarlığa ulaşma amaçları olmayacağından usa, bilime, laikliğe...dayalı eği­tim anlayışları üretilemeyecekti.
Evliya Çelebi'yi, onun eşsiz yapıtını öğrenemeyecektik.
Türkçe Sözlüklerimiz, Yazım Kılavuzlarımız, Terim Sözlüklerimiz, Derleme Sözlüğümüz, Ta­rafta Sözlüğümüz, Türk Dilbilğimiz...olmayacaktı.
Yazınımız çağdaş dünya yazınıyla yarışır duruma gelmeyecekti.
Romancılarımız boyuna İstanbul'u, konak-saray yaşamını...yazacaklardı.
Eğitimi, eğitimcileri, cumhuriyeti, aydınlanmayı...konu alan Reşat Nuri, Halide Edip, Yakup Kadri romanları olmayacaktı.
Yakup Kadri'nin, Halide Edip Adıvar'ın, Kemal Tahir'in, Kemal Bilbaşar'ın, Attila İlhan'ın; İlhan Tarus'un, Samim Kocagöz'ün, Tarık Buğra'nın...Kurtuluş Savaşı romanları yazılmaya­caktı.
Nazım Hikmet'in Memleketimden İnsan Manzaraları yapıtı olmayacaktı.
Cumhuriyet aydınlanmasının eğitim atıl unlarından Köy Enstitüleri açılmayacak, okullaşma köylere ulaşamayacak, köyde yetişen beyinlerin ulusal-evrensel düzeyde sanat-yazın yara­tıcılıkları ortaya çıkmamış yetenek olarak kalacaktı...
Eğeyi, Akdeniz'i, Torosları, Çukurova'yı, Güneydoğu'yu, Doğu'yu, Ortaanadolu'yu, Trakya'yı, Batı Karadeniz'i, Doğu Karadeniz'i, anlatacak öykücülerimiz, romancılarımız, oyun yazar-larımız yetişmeyecekti.
Fakir Baykurt'u,Kemal Tahir'i,Orhan Kemal'i,Kemal Bilbaşar'ı,Sabahattin Ali'yi,Aziz Ne­sin'i,Osman Şahin'i,Ümit Kaftancıoğlu'nu,Talip Apaydın'ı, Mahmut Makal'ı,Mehmet Başaran'ı, Osman Bolulu'yu, Behzat Ay'ı, Adnan Binyazar'ı, Emin Ozdemir'i...yetiştiremeyecektik.
Giresun'u,Ordu'yu,Trabzon'u,Rize!yi,Artvin'i,Urla'yı,Adana'yı,Yozgat'ı, Kars'ı,  Arda­han'ı, Bolu'yu, Cide'yi, Kastamonu'yu, Zonguldak'ı, Tekirdağ'ı, Söke'yi, Tokat'ı, Amasya'yı, Bayburt'u, Erzurum'u, Samsun'u, Burdur'u, Aydın'ı, Konya'yı....anlatacak öykücüler, romancı­lar çıkmayacaktı.
İşçileri, madenleri, grevleri, yürüyüşleri, üretim ilişkilerini, iç göçü, gecekonduyu, genç­lerin yaşambiçimlerini, sömürgeciliği, bağımsızlığı, özgürlüğü, ekin sömürgeciliğini, "cahil­likle savaşımı", insan haklarını, kadın haklarını, toplumsal sorunları...anlayış çeşitli­liğiyle yansıtacak öyküler, romanlar, oyunlar...çıkmayacaktı.
Ansiklopedilerimiz, yazın tarihlerimiz, kültür tarihlerimiz, felsefe yapıtlarımız, dene­me yapıtlarımız, bilimsel yapıtlarımız, İslam Ansiklopedilerimiz, çok sayıda Kuran çeviri­lerimiz...olmayacaktı.
Romanımız, öykümüz, oyunumuz, şiirimiz...önemli yabancı dillere çevrilmeyecekti.
Sanatçılarımız ulusal-uluslararası ödüllere ulaşamayacaklardı...
Bayburt'un Baksı köyünde dünyaca ünlenen, evrenselleşen Baksı Müzesi kurulamayacaktı.
Türkçeden kopuşu simgeleyen dört yüz yıllık dil boşluğu beş yüz yıla dokuz kalacaktı.
Cumhuriyetimiz 91 yaşında...Onu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'e, onun silah-düşünce ar­kadaşlarına borçluyuz...Bayramımız kutlu olsun...

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
yukarı çık