• 12 Ocak 2014, Pazar 9:57
HayrettinGünay

Hayrettin Günay

AKBABA 1977
 Akbaba,haftalık yayımlanan siyasal mizah dergisiydi.7Aralık 1922'de çıkmaya başlamıştı. Dergiyi "Beş Hececiler"den iki ad;Yusuf Ziya(Ortaç). Orhan Seyfi(Orhon) çıkarıyordu. Yayın akışı kimi nedenlerle kesintiye uğrasa da Akbaba Türkiye'de yayımlanan en uzun yaşamlı dergiydi
Dergiyi ölümüne dek Yusuf Ziya Ortaç yönetti. O ölünce oğlu Engin Ortaç bu değerli kültür-sanat kalıtını on yıl daha buluşturdu okuyucularla.1977'de Akbaba o yılların koşullarında işlevini yitirince yayınını sonlandırdı.
Cumhuriyet dönemine damga vuran mizah yazarları, karikatür çizerleri Akbaba'da yetişti. Varlık   gibi o da bir okuldu sanat yaşamımızda.
1969'dan başlayarak kimi dergilere, gazetelere manzumeler gönderirdim.Kimileri de yayımlanındı bunların.1974'te şu manzumeyi göndermiştim Akbaba'ya :"Kış ayları da geçti sürdük yeni bir ömür/Ne soba var ne de gaz ne odun var ne kömür/Türküleri unuttuk ne gazel ne da şarkı/Ağıtlar söyler olduk içtikten sonra rakı/pantolon alamayız gömlek öyle ya ceket/Vitrinde görüyoruz/Tereyağ, peynir ve et/ Enerjimiz çoğaldı çoğaldı da çoğaldı/Ve sonunda hepimiz deri ve kemik kaldı/Allah'ıma çok şükür ihracata başladık/Döviz getirsin diye İşçileri taşladık/İhraç ettiklerimiz odtaydu radyo ve teybe/Döndüler köylerini sırtlarında boş heybe/Meydanlarda bağırdık söz verdik nutuk attık/Oturunca koltuğa sözümüzü unuttuk/Bu gidiş gidiş değil işimiz hiç iş değil/Yaşar görünüyoruz ama yaşayış değil"
"Genelleme" başlığıyla Akbaba'da çıkmıştı bu dizeler. Sanırım "telif olarak " dergi adresime altı ay (ya da bir yıl, tam anımsamıyorum) gönderilmişti. Onları ciltleyerek  koruyamadığıma yanarım.
Bunları anımsamama   bir öğrencimin, "Öğretmenim, bu dedemin. İçinde dedemin şiirleri var. Bunu inceler misiniz?" tümceleri neden oldu. "Bu" dediği Akbaba'nın 1977 ciltiydi.
Sevinçle,yutarcasına, yıllar sonra bir dostla karşılaşmışcasına çevirdim sayfalarını Akbaba'nın.
İlk sayı 1972'nindi. 1971-1972 Yusuf Ziya Ortaç Armağanı Yarışması(hiciv) birincisi Fuat Ertekin. 2000 lira ödülü o kazanmıştı. Sekiz dörtlük, dörtlükler arasında ikilikler...Bu biçimiyle oluşturmuştu Ertekin taşlamasını. Başlık olarak Güleriz Acıklı Halimize'yi uygun görmüştü: "Mlillet pahalılıktan bağırır direk direk/Bu gidişin sonucu ne olacak diyerek/Biri soğan bulamaz öbürü yemez börek/Bıçak cana dayandı bir çare bulmak gerek/Bilmem ki hangi çare panzehir gelir bize/Durmadan gülüyoruz acıklı halimize/Her nereye gidersen sadece boş ümitler/Memuru fıtık etti yatay dikey ümitler/Her gün zam zam üstüne nerde iyi niyetler/Karın doyurmaz oldu yirmi beşlik simitler/Evimizde hır gürle doyuyoruz biz bize/Durmadan gülüyoruz acıklı halimize/Çarşı pazar gezerken kan ağlıyor içimiz/Pantol delik nerdeyse görünüyor kıçımız/Son zamlarda ağardı sakalımız saçımız/Gol yiyoruz habire,zor geçiyor maçımiz/İnsaf hakem bey artık bir penaltı ver bize/Durmadan güyüyoruz acıklı halimize"
Taşlamanın tümünün çıktığı sayfada Fuat Ertekin'in fotoğraflı yaşamöyküsü de var: 1929 Balıkesir, Manyas,  Cumhuriyet Köyü doğumlu.İlköğrenimini köyde tamamlıyor. 1944'te Balıkesir-Savaştepe Köy Enstitüsü'ne giriyor. Son sınıfta edebiyattan sınıfta kalıyor, Enstitüyü 1949'da bitiriyor.Genelde doğduğu il çevresinde sık sık yer    değiştirilerek sürdürüyor öğretmenliğini.Akbaba ciltindeki taşlamalarından yola çıkarak Ertekin'in "sık sık sürgün yediğini" anlıyoruz.1944'ten beri şiir yazdığını vurgulamış ozan.Dünya görüşünü belirttiği tümce: "Olabilecek her işin vasıtasız. Tavsiyesiz, torpilsiz ve hakkaniyete dayanarak olmasını arzu eder ve mücadele ederim."
Fut Ertekin yarışmaya Edincik Merkez İlkokulu Müdürü olarak katılmış.
Akbaba ciltinin öteki sayılarının tümü derginin kapandığı 1977'de çıkmış. Her sayıda Ertekin'in taşlamaları var. Bu taşlamalar   genç yetenekler için ayrılan "Sizin İçin" sayfasında değil derginin sürekli yazarlarının, çizerlerinin yer aldığı sayfada.Yarışma sonrasında Ertekin'in Akbaba'nın yazarı olduğu anlaşılıyor.
Akbaba'nın Ertekin'in ciltlediği bu son, 1977, toplamında öyküleri Muzaffer İzgü, Sulhi Dölek, Erhan Tığlı. Doğan Büke...yazmış. Çizerler, Zeki, İbrahim Ersaraç, Cafer Zorlu, Dinççağ, Süha, Nuri, Murat(Soyadları bilerek almadım. İmzalarını aldım.Ünlü çizerlerimiz olduğundan soyadlarını biliyorsunuz.)
Derginin kapak çizerleri Cafer Zorlu,Zeki...
"Sizin İçin" sayfasında Namık Orhun'un, Mehmet Altuğ'un, Sait Munzur'un sık sık çizgileri yayımlanmış. 26 Ekim 1977 sayısında Görele Lisesi öğrencisi de olan ressam Şenol Yorozlu'nun da bir karikatürü var.
Fuat Ertekin'in taşlamaları etkili, başarılı. Bunları yapıta dönüştürdü mü? Öğreneceğim...

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık