• 11 Ocak 2019, Cuma 17:11
HayrettinGünay

Hayrettin Günay

1978'LERDE DEMİRASLAN

1978 yılında yazın öğretmeniydim Kars (Ardahan) Posof Lisesi'nde. Öğretmenin, yazın öğ­retmeninin "Öğretme ile öğrenme"yi bütünleştiren anlayışın uygulayıcısıydım. Öğretmenin öncelikle "öğrenci" olması gerektiğini bilenlerden-dim. İlkokul yıllarında edindiğim okuma alışkanlığı yıllar geçtikçe yeni olanaklarla, çeşitlerle sürüyordu.
Tartışmasız, yazın okurunun yapıtlar yanında "dergi okuru, gazete okuru" olmasını öğ­rencilik yıllarımda bulmuştum. Yurdumuzun uzak, olanaksızlıklar içindeki ilçesinde "bir sınıflık" öğrencimi Türk Dili dergisine sürdürümcü yapmıştım.
O yıllarda Varlık'ı, Türk Dili'ni, Türkiye Yazıları'nı okuyordum. Türkiye Yazıları'na Cemal Süreyya'nın "çağrı yazısı"nı alınca sürdürümcü olmuştum.
Yazın birikimi "okuldan", "eğitimden", "öğretimden", "öğretmenlerden" edinilemiyor. "Okur olmak" tek koşul yazın birikiminde. Okuduğunca biriktiriyorsun, okuduğunca öğreni­yorsun, biliyorsun; okuduğunca konuşuyorsun, yazıyorsun, anlatıyorsun...
1978 yılının Varlık sayılarında İlhan Demiraslan adını gördükçe yazın sanat ilgile­ri olan öğretmen arkadaşlarıma "önemli ozanımızı" anlatırdım. İlhan Demiraslan'ın Gö­rele'yle ilgisi onların gözünde benim ayrıcalığım olurdu.
Varlık'ın 1978 sayılarında sekiz şiiri çıkmış Demiraslan'ın. Demiraslan o yıllarda iç sayrılıkları uzmanı Trabzon'da...
Mart sayısında ACEM KERVANLARIMA GAZEL'i yayımlanmış: "Şenlendirip yol üstünde hanları / Akşamla gelir acem kervanları / İri develerin örtüsü kilim / Sarıp sarmalar yorgun insanları / Ağır aksak bir usuldür eksiksiz / Avutur gün boyu nice canları / Kara kıştan ilk yazlara sürükler / Şaşkın eder zigana civanları / Her dönemeçte bir öykü dillenir / Anar özen­le geçmiş zamanları / Develer yok olmuş yolcular ölmüş / Ama nerde kervan nerde çanları /
o yitik köylerin ki yok hanları / Sabırla bekler hâlâ kervanları"
Mayıs'ta DENİZ KOÇAKLAMASI yayımlanmış; "Beş parmak dağında ferman bizimdir / Haramiler elinde kentlerimiz / Bir çıkında sunulur çok utangaç / Etinde güneşi saklayan ceviz / Toplanır bir gemici fenerine / Bir hançeri damıtır gözlerimiz / Sağılan bir çeliğin mavisi gibi / Göğümüzde yeni bir kuştur deniz / SUNU / Çağdışı bir düzende çağ dışı kul / Yaşamak onura ters düşen okul"
Yıllar sonra bu şiirin, ozanın yayım-lanmayan yapıtı 12 MARTA TERKİB-İ BEND'de yer aldı­ğını öğrenecektim.
Derginin Haziran sayısında SUNGURLU YÖRESİ HİTİT şiiri yer alır. Sekiz dizelik şiir, divan şiirindeki "kıta" uyak düzenlidir. Şiirin çıktığı sayfada Burhan Günel'in güncesi; Halim Yağcıoğlu'nun, Nahit Ulvi Akgün'ün, Feriha Aktan'ın birer şiiri vardır.
Temmuz'da İlhan Demiraslan'ın çok önemli şiirlerinden biri; Maden ocaklarında silikozkırımı. Maden, kömür, Zonguldak yazını için unutulmaz şiirlerdendir. Sayfada Yaşar Nabi'nin ÖZLEM şiiriyle, Ali Dündar'ın EĞİTİM ya da ÇAĞDAŞ ZORUNLAM denemesi de var.
Mehmet Şeyda'yı, Ahmet Naim'i, İrfan Yalçın'ı, Mehmet Yılmaz'ı onların esinlerine yıl­lar yıllar önce ulaşmış E.Zola'yı anarak aktarıyorum Demiraslan'ın şiirini: "İlkin zorla toplayıp soktular madenlere / Yoksul ve kimsesiz ve topraksız köylüleri / Yıllarca sürdü yokluk gitti delikanlılar / Çokları sevinerek iş etti madenleri / Döndü üç beş ku­ruşla Şile'den Artvin'e dek /Taşındı Zonguldak'a Karadeniz illeri / İki ölüm yaşandı yer altında yıllardır / Birisi grizuydu silikozdu diğeri / Karadeniz'in yoksul topraksız köy­lüleri / Kazdılar kayaları kazdılar kömürleri / Ve giderek taş etti yutulan taş tozları /
O canım ciğerleri o canım ciğerleri / Sonunda bile bile boğuldu silikozlu / Bırakıp arka­sında taptaze gelinleri / Koşullandırılmıştır insan oğlu yazgıya / Çaresizdir elleri ağıtlanır dilleri / Ama suçlular açık sürdürür eylemini / Kör olsun Zonguldak'ın kömür işlet­meleri"
Ne denli yoğun, gerçekçi, acı...Aydın bakışı, toplumcu gerçekçi bakış... İç sayrılıkları uzmanı tanısı... Gerçeğin romanlaştıktan sonra dizelere damıtılışı...
Ağustos'taki Varlık'ta Demiraslan'ın "kendisi" var. Altışar dizeli altı bağlam. Ozanın yaşamöyküsü, yolculukları, dünya görüşü, düşleri, düş kırıklıkları... Yorgunluğu... Savaşım gücünü yitirişi... Bireysel, toplumsal düşler... Düş kırıklıkları... Belki de umutsuz, yor­gun aydın... Bir yerden bularak okuyun TRABZON'DA SON ARGONOT'u...
Eylül'de DOST OZANLARA SELAM EDERİM, Ekimde TABLET, Aralıkda da SUNGURLU YÖRESİNDE GÜLBANG çıkmış...
Dergi okuru olmak yanında dergi yolculukları da gerekli okuyan yazan için. Bu yolculukta 25 Kasım 1980'de ölen İlhan Demiraslan'ı andık...


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık