• 11 Ekim 2013, Cuma 9:29
AliKaya

Ali Kaya

YAŞLANMA İLE İLKEL TARIM SİSTEMİ KARIŞTIRILMAKTADIR (1)
Sevgili okuyucularım,
Gazetelerde fındık bahçelerinin yaşlı ve verimden düşmüş olduğu, yenilenmesi gerektiği haberlerini sürekli okuyoruz. Bu konuda özellikle bilmeyenler daha fazla konuşuyor. Halk bahçeleri yaşlandı mı?  Yoksa bilinçsizce dikilmiş ve bakımsız mı? Bu durumlar kanımca pek bilinmediği için sürekli karıştırılıyor. O nedenle bu hafta ve bayramdan sonraki 2 hafta olmak üzere toplam 3 hafta boyunca fındıkta yaşlanmayı ve halk bahçelerinin yaşlanıp yaşlanmadığını izah etmeye çalışacağım.
Halk bahçelerinde “bilgisizlik ve bakımsızlığın”(=ilkel tarım sistemi) fındık bitkisi üzerinde yaptığı tahribat ile “yaşlanmanın” bitki üzerinde yaptığı tahribat farklı olmasına rağmen her iki durum birbirleri ile sürekli karıştırılmaktadır.
Yaşlanma nedir ve fındıkta yaşlanma kriterleri nelerdir?
Yaşlanma canlıların yaşamlarının belli bir bölümüdür.
Canlıların ölümden önceki yaşam bölümüdür.
Yaşlanma kimsenin hatası değildir. Canlı olmanın bir gereğidir.
Hepimizin bildiği gibi her canlı doğar, büyür, çoğalır, yaşar, yaşlanır ve ölür.
Ülkemizdeki insanlarının ömrü ortalama 74 yıldır.
İnsanlarımız ortalama 74 yıl içinde doğar, büyür, çoğalır, yaşar, yaşlanır ve ölür.
Nasıl ki insanların ve canlıların gençlik devresi, verimlilik devresi, yaşlılık devresi dolayısıyla bir ömrü varsa fındık bitkisinin de gençlik devresi,  normal ürün verme devresi, yaşlanma devresi ve bir ömrü vardır.
Fındık bahçelerinin yaşlanmasının kriterlerini şöyle belirtebiliriz.
1-Bakımlı bir fındık dalı-fındık bitkisi fidan olarak dikildikten sonra 6-7 ci yaşlardan itibaren ürün vermeye başlar, dal kurumazsa-kırılmazsa-hastalanmazsa 45-55 yıl ekonomik olarak ürün verir. Yani 45-60 yaş aralığında yaşlılık belirtileri gösterir, yaşlanır ve kurur.
2-Bir insana yaşlı denebilmesi için o insanın yaşının 70-80-90 dolaylarında olması gerekir. Ayrıca saçlarının beyazlanması, yürüyememesi ya da yürümede zorlanması, dizlerinde derman kalmaması, bunlara ilaveten hastalanması vs gibi yaşlanma belirtilerinin görülmesi gerekir.
 Bakımlı bir fındık dalının yaşlı olması için yaşının en az 45-50 yada fazla olması yani yaşlanması gerekir. Ayrıca  dalın gövdesinin ve yan dallarının kısmen yada tamamen kuruması, çürümesi, koflaşması, odun deposu haline gelmesi ve bunların sonunda sürgün veremez hale gelmesi gerekir.
30-40 yaşlarındaki orta yaşlı insanlara yaşlı denemeyeceği gibi yaşları 15-30 arasında olan fındık dallarına da  yaşlı dal denemez.
Fındık dallarının yaşlanmasının 2 tane olmazsa olmazı vardır. Birincisi dalın yaşının 45-50 veya daha fazla olması, ikincisi dalların gövdesinin ve yan dallarının kısmen yada tamamen kuruması, çürümesi, koflaşması, odun deposu haline gelmesi gerekir.
Yaşlanmada bu iki nokta çok önemlidir. Bu durumların olmadığı yerde yaşlanma olmaz.
3-Bir fındık ocağının yaşlı olması için; Ocağı meydana getiren dalların en az % 80-90 nın yada tamamının yaşlarının 45-50 veya daha fazla olması gerekir. 6 dallı bir ocağın 1-2 dalının yaşı 45 den fazla diğerlerinin yaşı 10-20-30 dolaylarında ise bu ocağa yaşlanmış ocak denemez, bu ocağa verim çağında ocak denilir. Bu nedenle yaşları 15-30 arasında olan dalların olduğu ocaklar ve bu ocakların olduğu bahçeler yaşlı değildir.
Fındık ocaklarının yaşlanmasının olmazsa olmazı: Fındık ocağındaki dalların en az %80-90 nın yada tamamının yaşlarının 45-50 veya daha fazla olmasıdır.
4-Bir bahçenin yaşlı olması için; Bahçeleri meydana getiren ocakların tamamının yaşlı olması gerekir.
Fındık bahçelerinin yaşlanmasının olmazsa olmazı; Fındık bahçelerindeki tüm ocakların yaşlanmış olmasıdır.
Fındık bahçeleri yaşlıdır denilebilmesi için; Bu fındık bahçelerini oluşturan ocakların tamamının yada tamamına yakınının yaşlanmış olması, ocaklarındaki dalların en az %80-90 nın yada tamamının  yaşının 45-50 veya daha fazla, gövdelerinin ve yan dallarının kısmen yada tamamen kurumuş, çürümüş, koflaşmış, odun deposu haline gelmesi gerekir.
Bu duruma gelmiş dallara, ocaklara ve bahçelere yaşlanmış, verimden düşmüş, verimi sıfırlanmış ve ömrünü doldurmuş denilir.
Yaşlanmış dalların ve  ocakların bulunduğu bahçelerde şu işlemler yapılır.
1-Dalları ve ocakları yaşlanmış ve verimden düşmüş fındık bahçeleri her 50-60 yaşına geldiğinde yani ömürleri tükendiğinde verimliliğin devamı için yenilenir. Bunun için;
a) Yaşlı dalların dış taraflarında dal köklerine bağlı olmayan bağımsız fidan veya genç dal varsa  bunlar dal olmak üzere bırakılır, yaşlanmış dalların kökleri tamamen sökülür, bırakılan fidan veya genç dallar  tekniğine göre büyütülür.
b) Ocaklarda dalların dış taraflarında yeteri kadar bağımsız fidan bulunamazsa o zaman yaşlanmış ocakların kökleri tamamen sökülür, arazi ve toprak hazırlığı yapıldıktan sonra toprağın gücüne göre ocak yerleri belirlenir. Tekniğine uygun ocak çukurları açılarak dikim yapılır. Dikilen fidanlar tekniğine göre büyütülür
2-Yaşlanmış ocaklarınyerine fidan veya genç dalların bırakılması halinde veya  ocakların sökülüp arazilere yeni dikim yapılması halinde  bu dikilen fidanların dal olup normal ürün verinceye  kadar  6-10  yıl gibi bir verimsiz  ve gelirsiz yıllar olmaktadır. Fındık bahçesi sahipleri bu 6-10 yıl gelirsiz kalmaktadır. Yenileme yapılacağı zaman bu verimsiz yılların olacağı ve çiftçilerin bu yıllarda gelirsiz kalacağı dikkate alınmalıdır(devamı var).
Kurban bayramınızı kutlar her şeyin gönlünüzce olmasını dilerim.
Saygılarımla
09.10.2013

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık