• 01 Haziran 2012, Cuma 9:45
AliKaya

Ali Kaya

GİRESUN VE ORDU'DA YAŞLI FINDIK BAHÇELERİ YOKTUR
Giresun ve Ordu'da yaşlı ve verimden düşmüş fındık bahçesi iddia edildiği kadar yoktur.
Tarımla ilgili resmi dairelerin ve sivil toplum kuruluşlarının yetkilileri tarımsal toplantılarda yaptıkları konuşmalarda Giresun ve Ordu' da ki mevcut fındık bahçelerinin yaşlı olduğunu, ekonomik ömürlerini doldurduğunu ve yenilenmeleri gerektiğini, verim düşüklüğünün bahçelerin yaşlı olmasından kaynaklandığını ileri sürmektedirler. Bu konuda bilgi sahibi olmadan fikir söylüyorlar, demeç veriyorlar.
Bir fındık bitkisi normal şartlar altında 50-55 yıl ürün vermektedir. Yani bir fındık bitkisinin-fındık dalının ömrü 50-60 yıldır. Bir fındık bahçesinin yaşlı olduğu bahçeleri meydana getiren ocakların, ocakları meydana getiren dalların aynı yaşlarda ya da birbirine yakın yaşlarda ve 50-55 yaş dolaylarında olması, kurumadan, kesilmeden, gelişerek ve büyüyerek 45-50 yıl ürün vermesi, dalları ve yan dalları kısmen ya da tamamen kurumuş, çürümüş, sürgün veremez hale gelmesi ile anlaşılır. Kısaca dalların ve ocakların yıpranarak ürün veremez hale gelmesi gerekir. Ayrıca dalları yaşlanmış ve verimden düşmüş fındık bahçeleri her 50-60 yaşına geldiğinde yani ömürleri tükendiğinde sökülür ve araziye yeniden fındık dikilir. Bu durumda bahçelerde 4-6 yıl gibi bir verimsiz yıllar, kesinti-boşluk olur. Fındık bahçelerinde yaşlanmanın ve yenilenmenin kriterleri bunlardır. Bu duruma gelmiş dallara, ocaklara ve bahçelere yaşlanmış ve ömrünü doldurmuş denilir.
Giresun ve Ordu illerinde binlerce fındık bahçesinin ocaklarının-dallarının köklerinde ve gövdelerinde yaptığım araştırmalarda durumun hiç de böyle olmadığını gördüm. Ordu ve Giresun fındık üretim alanlarında gelişerek ve büyüyerek 40-50 yıl ürün vermiş, sonunda yaşlanarak dalları ve yan dalları kısmen ya da tamamen kurumuş, çürümüş, sürgün veremez hale gelmiş ocakları içeren bahçe sayısının çok az olduğunu, tüm bahçelerin % 10 unun altında olduğunu gördüm.
Normal şartlar altında 50-55 yıl ürün vererek yaşlanmış ve verimden düşmüş bahçelere örnek olarak Fındık Araştırma Enstitüsü' nün arazisindeki fındık bahçeleri ile  Samanlıkkıranı Mahallesinde, Gürköy ve Darıköy köylerinde bir kaç üretici bahçesini örnek olarak gösterebilirim.
Fındık Araştırma Enstitüsü'nün Müdürlük lojmanının önünde 1950-1955 yılları arasında dikilen 1,5-2 dekar fındık bahçesi vardı.(Vardı diyorum o bahçe ekonomik ömrünü tamamladığından kesildi ve söküldü.Bende resimleri vardır) Teknik şartlara göre dikilmiş ve bakılmış olan bu bahçenin dekarında 30 ocak ve her bir ocakta 5 dal vardı. Her bir dal küçük bir elma ağacı gibiydi ve 5-6 yan dalı vardı. Bu bahçenin ocaklarından ortalama 20-30 Kg kuru fındık ve dekarından da 700- 800 Kg kuru fındık alınmıştır. Bu bahçenin canlı şahidi Fındık Araştırma Enstitüsü'nden emekli Yeşilgiresun gazetesinin sahibi Sn Hasan Öğütçü'dür. Fındık Araştırma Enstitüsü'nün yaşlanarak verimden düşmüş başka bahçeleri de vardır. 
Giresun da 75 000 fındık çiftçisi ve bu çiftçilerin 200 000 in üzerinde fındık bahçesi vardır. Bu kadar fındık bahçesi içinde acaba bu kriterlere uyan kaç fındık bahçesi vardır? Bu özelliklere sahip bahçe varmı dır?  Giresun'da son 34 yıldır yaşlanmadan dolayı sökülüp yeniden dikilen ve yenilenerek 5-6 yıl ürün alınmayan halk bahçesi ya da bahçeleri görmedim. Giresun'un köylerinde 70-80 yaşında fındıkla uğraşan çiftçilere sorulduğunda 100-120 yıl önceleri dikilmiş yüzlerce-binlerce bahçe olduğunu, 100 yıldır yaşlanmadan dolayı sökülüp yeniden dikilen ve verime yatıncaya kadar 4-6 yıl verimsiz kalan bahçe görmediklerini söylemektedirler. 100-120 yıl önce dikilen fındık bahçelerinin bu güne kadar yaşlanmadan dolayı 2-3 defa sökülüp yeniden dikilmesi gerekirken bu bahçelerde ocakların hiç sökülmediği, hiçbir bahçenin yenilenmediği, ilk dikim şekliyle üretimlerine devam ettiği ve günümüze kadar geldiği görülmektedir.
Giresun ve Ordu illeri fındık bahçelerinde yaşlanmış ve yaşlılıktan dolayı verimden düşmüş bahçe sayısı yok denecek kadar azdır. Yaşlanarak verimden düşmüş bahçe yok ki  yaşlılıktan dolayı verimi  düşük olsun. Ülkemiz fındık bahçelerinde verimin düşük olduğu doğrudur. Ancak fındık bahçelerinde verimin düşük oluşunun sebebi iddia edildiği gibi yaşlılık değildir. Verimi düşüren nedir? Cevabı haftaya.
*****
Fındık bahçelerine azotlu gübrenin ikinci uygulaması devam ediyor:
Azotlu (Yazlık-beyaz) gübrenin yarısının toprağa verilme zamanı devam ediyor.
*****
Yabancı otlarla mücadele devam ediyor:
Fındık bahçelerinde ocak diplerindeki fidanlar ve dip sürgünleri ile bahçenin her tarafındaki yabancı otlar azotlu gübre verilmeden önce kesilmelidir.
*****
Fındık meyvesinin durumu:
Fındık meyveleri 8-10 mm iriliğine geldiğinde döllenme olmaktadır. Çeşide ve rakıma bağlı olarak çotanaklardaki meyvelerin % 20-25 i 8-10 mm ve % 15-20 ide 10-12 mm iriliğine gelmiş, fındık meyvelerinde döllenme başlamış ve devam etmektedir. Fındık kurdunun fındık meyvelerinde “sarıkaramuk” denilen zarar şekli görülmeye başladı. Sarıkaramuk zarar şeklinin oranı ancak Haziran ayında belli olur. 
Birçok meyve çeşidinde tozlanma ve döllenme Nisan ayında 10-15 günlük bir zaman dilimi içinde olurken fındıkta tozlanma Kasım ayı başı ile Mart ayı başı arasında, döllenme ise Mayıs ayı son haftası ile Haziran ayı ilk yarısında olmaktadır. Fındıkta tozlanma ile döllenme arasında 3-5 ay gibi bir zaman geçmektedir. Vatandaşlarımızın büyük bir kısmı hatta meslektaşlarımın bir kısmı bunu karıştırmaktadır.
Saygılarımla.                             28.5.2012

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık