• 19 Ekim 2012, Cuma 9:15
AliKaya

Ali Kaya

FINDIK TARIMINDA VERİM NASIL ARTIRILIR ?
 Fındıkta budama zamanı geliyor. 
Budama zamanı geldiğinde budama aletlerinin hazır olması gerekir.
BUDAMADA KULLANILAN ALETLER
1-Fındıkta dal üzerinde yapılan kesimlerde Budama makası Ve budama testeresi kullanılır. 
Budama makası: 11,5 cm den ince dalcıkların ve sürgünlerin kesilmesinde kullanılır. Her iki ağzı kesenler ile hafif olanlar tercih edilmelidir. Budama makası kök sürgünlerinin kesilmesinde de kullanılır. Fındık sürgünlerine ve dallarına ancak budama makası ile yön verilir. Budama makası  olmadan dal üzerinde budama yapılamaz. 
Budama testeresi: 11,5 cm'den  kalın dalcıkların, yan dalların  ve dalların kesilmesinde kullanılır . Testerelerin tek taraflı kesenleri çabuk yorduğu için iki yönlü kesenleri tercih edilmelidir. 
Fındık üreticileri ile yapılan bir ankette budamayı üreticilerin ancak % 4-5 nin budama makası ve budama testeresi ile yaptığı, % 95-96 sının budamayı girebi,bıçkı, nacak yada orak denilen aletler ile yaptığı belirlenmiştir. Budama makası ve budama testeresinin olmadığı yerde  budama yapılamaz. 
Dal üzerinde yan dalların, dalcıkların ve sürgünlerin  kesilmesinde girebi,orak,bıçkı ve nacak gibi kesici aletler  kullanılamaz.
 Zira bu aletlerle dal üzerinde istenildiği yerden ne kadar dikkatli yapılırsa yapılsın düzgün kesim yapılamamakta,  kesimler rastgele yapılmakta bu nedenle  kesim yerlerinde çatlamalar ve yarılmalar olmaktadır. Dallarda bundan zarar görmektedir. 
2-Ocaklardan çıkarılması gereken dalların toprak seviyesinden çıkıntı bırakmadan düzgün bir şekilde kesilmesi için Girebi, orak, bıçkı ve NACAK  yada AĞAÇ Kesme motoru kullanılabilir.
3-Yağmur sularının, çeşitli hastalıkların ve mantarların dalların kesim yerlerinden içeri girmesine engel olmak, kesim yerlerinin daha çabuk iyileşmesini sağlamak için 'Macun' kullanılır. Macuna ihtiyaç vardır.
Testere ile kesilmiş yerler yüzeyleri keskin bir bıçak ile düzeltildikten sonra macunlanır. Macunlar soğuk yada sıcak hazırlanır. Soğuk macunlar kolaylıkla sürülebilmeli, sakız gibi uzamamalı, sıcakta eriyip akmamalı, soğukta çatlayıp dökülmemelidir. Macun yara yüzeyini hiç değilse bir yıl muhafaza etmelidir.  
Kesilen dal, yan dal ve dalcık yerleri macunla kapatılmazsa zarar daha da artar. Bu zarar kallus tabakasının oluşmaması ve bu nedenle oluşan kuruluğun aşağılara doğru ilerlemesi şeklinde olur. 
Fındık üreticilerinin budama sonunda macun kullanmadığı belirlenmiştir.
*******
  FINDIKTA BUDAMA ZAMANI
Dal üzerinde yapılan budamalar: Fındık dalları üzerindeki yan dal, dalcık ve sürgünlerin kesilmesine yaprakların çoğunluğunun döküldüğü zamanlardan itibaren  yani Ekim ayının ortalarından itibaren başlanılır, bitkilere su yürümeden önce son verilir. Diğer bir ifade ile fındık dalları üzerinde yan dallar, dalcıklar ve sürgünler yapraksız dönemde kesilir. Dal üzerinde yapılan budamalar ay olarak Ekim, Kasım, Aralık, Ocak ve Şubat aylarına denk gelir. Kışın sert geçtiği yerlerde yani rakımın 400-500 m ler den  fazla olduğu yerlerde dal budamasının  kış soğuklarından sonra yapılması tavsiye edilir.
Toprak seviyesinden yapılan budamalar-kesimler.Fındık dal ve fidanlarının toprak seviyesinden kesilmeleri işlemi yapraksız dönemde yapılabileceği gibi  kalan dallardaki tomurcukların,sürgünlerin ve yaprakların hırpalanmaması, koparılmaması ve zarar görmemesi şartı ile yılın diğer aylarında da yapılabilir.
Üreticilerin tamamına yakınında budama makası ve budama testeresi olmadığına göre üreticilerin budama yapmadığı-budamayı bilmediği ortaya çıkmaktadır. 
Peki soruyorum. 
Budama makası ve budama testeresi olmadığı için budamayı yapmayan ve bilmeyen üretici verimi nasıl artıracak? 
Halkın budama anlayışı ile fındıkta verim artırılamaz.
******
FINDIĞIN DALDAN TOPLANMA ZAMANI VE KRİTERLERİ
Fındık yetiştiriciliği kitaplarında ve bu konuda yapılan araştırmalarda fındığın daldan toplanma zamanı ve kriterleri ile ilgili hiçbir bilgi yok. Kimse daldan fındık toplanabilir mi? Toplanırsa zamanı ve kriterleri nedir? Bunu kimse bilmiyor. Bu nedenle bir karmaşadır gidiyor. Ekonomi Bakanlığı Doğu Karadeniz Bölge Müdürlüğünün Başkanlığında, İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü, Karadeniz İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği, Fiskobirlik Genel Müdürlüğü, Ticaret Borsası, Ziraat Odası ve Ürün Denetmenleri Grup Başkanlığı temsilcilerinden oluşturulan komisyonun belirlediği fındık toplama tarihleri çoğu kez yanıltıcı olmaktadır. Fındığın daldan olgunlaşma anının kriterini meyvede ve zuruf üzerinde resimleyerek belirledim. Orijinal resimler renkli. Yeşilgiresun  gazetesinin resimleri siyah-beyaz. Resimleri siyah-beyaz yayınladığımda kriterlerin net olarak görülmeme durumu vardır. Bu nedenle fındığın daldan toplama kriterleri ile ilgili bilgileri ve orijinal resimleri bir tarımsal dergide yayınlamayı düşünüyorum. Yayınladıktan sonra metin kısmını burada yayınlayabilirim. 
******
Sayın okuyucularım Kurban Bayramınızı ve Cumhuriyet Bayramının 89. yıldönümünü şimdiden kutluyorum. 
Saygılarımla.   (17.10.2012)

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık