• 06 Eylül 2013, Cuma 9:31
AliKaya

Ali Kaya

FINDIK FİYATINI KİM BELİRLİYOR ?
 Sevgili okurlarım,

Konuları araştırıp tespit edebildiğim doğruları sizlerle paylaşmanın mutluluğu içindeyim.

Halk bahçelerinde fındık üretim sistemimizin tümü yanlış olduğu gibi fındık pazarlama sistemimizde yanlıştır.

Her yıl fındık toplanır, harmanlanır, kurutulup satılmak üzere pazara getirildiğinde fındığın birilerinin belirlediği fiyattan satıldığını görürüz.

Fındığa fiyatı kimin verdiği, kimin vermesi ve ne olması gerektiği üzerinde durulup tedbir alınması gerekirken maalesef  birileri tarafından verilen fiyat üzerinde bu fiyat azdır-çoktur-yoktur-vardır-yüksektir-düşüktür-yükselecek-düşecek –kalkacak vs  konuşarak fındığımızı  satarız.

Kırık plak gibi anlamı olmayan bu konuşmaları her yıl tekrarlarız.

                              *********

Ülkemiz fındık fiyatını belirleyen değil sadece ürünü tedarik edendir.

Karadeniz Bölgesinin ve özellikle Giresun, Ordu ve Trabzon illerinin çiftçilerinin en büyük geçim kaynağı fındıktır. Bu üç ilin halkının geliri direk ve dolaylı olarak fındığa bağlıdır. Fındık olmazsa yada değerinde satılamazsa bundan sadece üreticiler değil aynı zamanda adını verdiğim illerin tüm halkı olumsuz etkilenir.

2013 yılı fındığının üretim maliyeti yapılan çalışmalar sonunda 5,64 TL/Kg olarak bulundu.

Buna göre 2013 yılı fındığı en az 7 TL/Kg ma satılmalıdır. Yani 7-7,5-8TL/Kg olmalıdır.

Fındık maliyetinin 5,64 TL/Kg olduğunu ve fındığında en az 7 TL/Kg ma satılması gerektiğini sen-ben, siz-biz yani yurt içinde fındıkla uğraşanlar bilir.

Bunu fındık ithal eden Avrupalı çikolatacı firmalar bilmezler.

Her yıl fındık ithal eden Avrupalı firmalar Şubat-Mart-Nisan aylarında ülkemiz fındık üretim alanlarını gezerek, sayımlar yaparak kendilerine göre fındığın rekoltesini belirlerler. Depolarda devir edilen fındık olup olmadığını bilirler.

Dünyada üretilen fındığın % 75-80 ni ülkemizde yetiştirilir.

Dünyada üretilen fındığın % 75-80 ne sahip olmamıza rağmen fındığın fiyatını doğal olarak sayıları 400 000 dolaylarında olan fındık üreticileri ya da bunların temsilcileri - diğer bir ifade ile ülkemiz – belirlemesi gerekirken maalesef fındığı ithal eden Avrupalı firmalar belirler.

Fındık ihracatının % 70'i Avrupa Çikolata Sanayine gitmektedir. Yani, Avrupa çikolata sanayinin temel hammaddesi olan fındık Türkiye tarafından karşılanmaktadır. Fındığın fiyatını kendine göre belirleyen Avrupalı büyük çikolata firmaları belirledikleri fiyattan yüksek miktarlarda fındık alımı için 7-10 dolaylarında Türk firmaları ile sözleşme yaparlar. Alım şeklini, alım miktarını, fiyatını, alım esaslarını, ödeme biçimlerini vs yi bu sözleşmeye yazarak imzalarlar. Sonra bu firmalar ülke içinde 15-20 dolaylarında firma ile anlaşma yapar. Bu şekilde fındıkta bağlantı kurulur.

Mart-Nisan-Mayıs aylarında, fındık meyvesi daha dalda karanfil-çotanak taslağı yada genç çotanak halinde iken diğer bir ifade ile fındık dalda olgunlaşmamış durumdayken alivre satış ile fındık satılır. Alivre satış ticaretin bir kuralıdır. Ticarette alivre satış yapılır. Fındıkta alivre satılabilir. Fakat fındıkta yapılan alivre satışlar sorunludur. Sorun fiyatın  maliyet dikkate alınmadan belirlenmesinden yada fiyatın maliyetin altında belirlenmesinden kaynaklanmaktadır.

Fındık fiyatını Avrupalı fındık alan büyük çikolata firmaları belirlemekte, bizim tüccarlarımızda belirlenen bu fiyat üzerinden istenilen kadar fındığı tedarik etmektedir.

Türk fındık firmaları bu fiyata itiraz edemezler.

Türk fındık firmaları çikolata firmalarının belirlediği fiyattan fındık tedarik ederler. Tedarikçidirler. Fiyatı veren ve belirleyen değil sadece ürünü tedarik edendir.

Bu durum 20-30 yıl önceleri de böyleydi bu günde böyle.

Yıllarca fındık pazarlama sisteminin böyle işlediğini bir tek fındık üreticisinin bilmediği, fındık sektörü içinde olanların da % 80-90 nın bildiği söylenmektedir.

                                ********

Fındığın kaymağını Avrupalılar yerken biz mi ne yapıyoruz? 

Dünyada üretilen fındığın % 75-80 nin ülkemizde üretilmesi fiyatının maliyetini karşılayacak şekilde yani bizim istediğimiz gibi olmasına yetmiyor.

Bu günkü şartlarda fındık fiyatının en az 7-7,5 TL/Kg olması için bizim tedarikçi değil fındığı satan, fındığa fiyat veren olmamız gerekiyor.

Ülkemizi 30-40 yıldan beri çeşitli hükümetler idare etti.

Hiç birisi fındık pazarlamasını fındığa fiyat verecek şekle getirmedi. Tedbir almadı.

Bu konu hiç konuşulmazken, gerekli tedbirler alınmazken Avrupalı büyük çikolata firmaları fiyatı istediği gibi belirliyor, istediği kadar fındığı alıyor, ülkelerinde yarı mamul-mamul hale getirip satıyor hatta bize de satıyor.Sattığımız fındıkların bir kısmını başka ülkelere ihraç bile yapıyor.

Avrupalı firmalar güzel ülkemizde fındıklı çikolata ve ezme fabrikaları kurup bize satıyorlar ve ülkemizden ihraç da yapıyorlar.

Avrupalı firmalar, istedikleri fiyattan istedikleri kadar fındığı ithal ederken niçin fındık üretim maliyetini dikkate alsınlar?  Neden kaymaklı kârdan zarar etsinler.

Fındığın kaymağını Avrupalı çikolata firmaları yiyor.

Fındığın kaymağını  Avrupalı çikolata firmaları yerken  biz mi  ne yapıyoruz?  Havanda bol bol Karadeniz havası dövüp, birbirimizi yiyoruz.

                          *******

SONUÇ:

                     Türk fındık üreticisi uluslararası fındık talebinin %70-80’nini karşılamaktadır. Buna rağmen Türkiye uluslararası fındık fiyatının belirlenmesinde söz sahibi olmayıp, fındığın birim fiyatı ülkemiz dışında Almanya’da Hamburg Borsasında belirlenmektedir

                          Fındığının fiyatı ne olmalıdır sorusunun cevabı buradadır.

Fındık değerine satılmak isteniliyorsa fiyatı bizim belirlememiz gerekir ve bu konuda gerekli tedbirlerin alınması gerekir. Fiyatı üretenin belirlemesi kadar doğal bir şey yoktur.

FINDIK PAZARLAMASINDA, FİYATI ÜRETENİN BELİRLEYECEĞİ SİSTEM UYGULANMAZSA, FİYATI VERENE BOYUN EĞİLİRSE daha çok yıllar havanda hava döver birbirimizi yeriz.

Gerisi teferruat bile değil NİNNİdir.

04.09.2013

Saygılarımla. 


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık