• 25 Mayıs 2012, Cuma 9:57
AliKaya

Ali Kaya

FINDIK ÇİFTÇİLERİ MODERN TARIM TEKNİĞİNİ UYGULAMIYOR
25 Nisan -15 Mayıs tarihleri arasında Giresun ve Ordu' nun köylerinde fındık bahçelerinde yaptığım incelemelerde çiftçilerin azotlu gübreyi yeni verdiklerini gördüm.
Çiftçilerin toprak analizi yaptırmadıklarını, gübrenin miktarını fındık ocaklarının ihtiyacına göre değil de o anda ceplerindeki paraya göre rastgele belirlediklerini, serpme olarak ocakların üst tarafına verdiklerini gördüm. Verilen yazlık-beyaz azotlu gübrelerin erimediğini ve beyaz olarak ocakların üst tarafında sırıttıklarını gördüm.
Filiz kurdunun bu yıl biraz fazla zarar yaptığını gördüm. Bu durum geçen yıl Eylül-Ekim aylarında filiz kurduna karşı tedbir alınmadığını gösteriyor.
Fındık bahçelerinin dekarına düşen ocak sayısı 40-50 arasında olması gerekirken bu sayının 60-70 hatta 80 olduğunu gördüm.
Bahçelerde ocak sıklığından ve ocak diplerinde ışkın, dip sürgünü temizliği yapılmadığından ocak aralarında gezilmiyor. Böyle giderse ottan da geçilmez.
Fındık tarımında ihtiyaç duyulan gübrelerin ve zirai ilaçların uygulama miktarları dekarda 50 ocak olduğu kabul edilerek belirlenmekte ve tavsiye edilmektedir. Çiftçilerimiz bahçelerinin dekarında ocak sayısı çok fazla olduğu gibi kaç ocak olduğunu bilmiyor. Bildiğini sananlarda olsa olsa şu kadardır diyor.
Sayın üreticiler. Fındık az oluyor diyorsunuz.
Toprak analizi yaptırmadan gübre kullanılıyorsa fındık az olur.
Fındığa ihtiyacı kadar ve uygun zamanda gübre verilmiyorsa fındık  az olur.
Azotlu gübre ihtiyacın çok altında ve bir defada veriliyorsa o da serpme olarak. Peki, Fındık  az olur.
Olan fındık zararlılara karşı korunmuyorsa fındık  az olur.
Bahçelerde ocak sayısı fazla ve dekarında kaç ocak olduğu bilinmiyorsa fındık  az olur.
Bahçelerde ışkın ve dip sürgünü temizliği yapılmıyorsa fındık  az olur.
Böyle uygulamalarla verim az olur, artırılamaz. Kısaca fındık olmaz.
Fındık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü ile Giresun Gıda-Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü her yıl fındığın dikimi, gübrelenmesi, budanması ve mücadelesi hakkında kurslar ve seminerler verdiğini Mısır da sağır sultanlar bile duydu. Ne yazık ki bir tek çiftçilerimiz duymadı. Bahçelerden yüksek verim ancak çiftçilerin modern üretim tekniğini bilmeleri ve uygulamaları ile alınır.
El âlemin aya gittiği ve diğer gezegenlere gitmeye hazırlandığı bir zamanda bu kurslar ve seminerler hiçe sayılarak teknik usullere aykırı bir şekilde gübre verilmesine ve ilaçlama yapılmamasına bir anlam veremiyorum. Bu nasıl çiftçilik?
 *****
Fındık bahçelerine azotlu gübrenin ikinci uygulama zamanı geldi:
 Gübrelerin bitkilere faydalı olması bitkilerin gübrelerdeki besin maddelerini bünyelerine aldığı zamandan önce toprağa verilmesi ile mümkündür.
Bölgemizin yağışlı,  arazilerin meyilli ve azotun gaz olması nedeniyle azot toprakta en fazla 2,5-3 ay kalabilmektedir.
Mart-Ağustos ayları arasında 6 ay azotun toprakta hazır-yeterli bulunması için ihtiyaç duyulan azotlu gübrelerin her yıl ve yılda en az iki defa, yarısı Mart ayında diğer yarısı Mayıs ayı sonu Haziran ayı ilk yarısında toprağa verilmesi mecburiyeti vardır.
UNUTMAYINIZ! Azotlu (Yazlık-beyaz) gübrenin yarısının uygulanma zamanı Mayıs ayı sonu-Haziran ayı ilk yarısıdır.
Azotlu gübrenin ikinci uygulaması ile o yılın meyveleri büyür,  gelişir ve olgunlaşır.
Fındıkta gelecek yılın ürünü, Mart-Nisan aylarında oluşan yaprakların koltuklarında oluşan yeni tomurcukların Temmuz-Ağustos aylarında sürgün tomurcuklarına değil de karışık tomurcuklar içinde dişi çiçeklere dönüşmesi ile oluşur.
Tomurcukların Temmuz-Ağustos aylarında dişi çiçeklere dönüşmesi ne kadar fazla olursa fındık ürünü de o kadar fazla olmaktadır.
Bu aylarda toprakta başta azot olmak üzere potasyum, nem vs… yeterli miktarda bulunursa tomurcukların dişi çiçeklere dönüşmesi de fazla olur.
Araştırıcılar azotlu gübrelemenin genellikle çiçek tomurcuğu oluşumunu hızlandırdığını belirtmektedir.
Azotlu gübreler, ocakların her tarafında dal uçları izdüşümünde 3040 cm genişliğinde otu alınmış dairesel banta saçılır ve 35 cm toprağa karıştırılır.
Meyilli arazilerde ocakların yarısından yukarı kısmına yarım daire şeklinde gübre verilip (halk arasında buna yarım ay şeklinde gübreleme denir)  aşağı kısmına gübre verilmemesi eksik gübrelemedir. Böyle gübrelemeden istenilen fayda sağlanamaz.
Fındık bahçelerinde gelecek yılın karanfilinin fazla olması diğer bir ifade ile fındıkta gelecek yıl ürününün fazla olması (başka faktörlere de bağlı olmakla birlikte)  Temmuz ve Ağustos aylarında toprakta özellikle azotun ve potasyumun yeterli miktarda bulunmasına bağlıdır.
Bu sebeple azotlu ve potaslı gübre uygulamaları, Temmuz-Ağustos aylarında toprakta bulunacak şekilde yapılmalıdır.
Bu nedenlerle Azotlu gübrenin, biri Şubat ayı sonu -Mart ayında diğeri Mayıs ayı sonu - Haziran ayı ilk yarısında olmak üzere iki defada verilmesi gerekirken fındık üreticilerinin tamamına yakınının yılda bir kez olmak üzere sürgünlerin büyümeye başladığı, devam ettiği, bir ve daha çok yaprağın oluştuğu Nisan ayı ikinci yarısında yada mayıs ayı ilk yarısında 1 kez ve ay şeklinde serpme vermektedir.
*****
Kullandığımız gübrelerden ışkınların ve dip sürgünlerinin faydalanmasını istemiyoruz.
Bu nedenle fındık bahçelerine gübre verilmeden önce ocaklardaki fidanlar ve dip sürgünleri Mayıs ayı ikinci yarısında  azotlu gübrenin ikinci  yarısı verilmeden önce kesilmelidir.
*****
Yüksek kol fındık bahçelerinde fındık kurduna ilaçlama zamanı  geçiyor
Fındıkta önemli derecede zararlara sebep olan fındık kurduna karşı yüksek kol(750 m den yüksek rakımlı bahçeler) bahçelerde ilaçlama başladı ve devam ediyor.
Orta kol fındık bahçelerinde ilaçlama bitmek üzere. Fındık kurduna karşı rastgele ilaçlama yapmayınız.
Bahçenizin muhtelif yerlerinden 10 ocak  güneş doğmadan, sabahın erken saatlerinde bir bez örtüye silkelenir. Bulutlu günlerde günün her saatinde sayım yapılabilir. 10 ocaktan 2'den fazla fındık kurdu ergini düşerse ilaçlama yapınız, aksi taktirde ilaçlama yapmayınız. 
Bahçenizde ilaçlamayı gerektirecek kadar ergin kurt yokken bilinçsizce kullanacağınız ilacın hem cebinize zararı vardır hem de çevreye olumsuz etkisi vardır.
Sayım sırasında bez örtü üzerine kokulu böcekte dediğimiz fındık yeşil kokarcasından en az 1 ergin düşerse ilaçlamada fındık kurduna ve fındık kokarcasına etkili olan ilaç kullanınız.
*****
Yabancı otlarla mücadele zamanı geldi:
Fındık bahçelerinde büyüyen yabancı otlar fındık dallarının topraktan alacağı suya, besin maddelerine ortak olurlar. Bakımı ve hasatı zorlaştırırlar. Yabancı otlarla mücadelede, fındık bahçelerinde yanmış ahır gübresi kullanılmalı, yabancı otlar tohum vermeden biçilmeli. Böğürtlen, gıcır dikeni ve eğrelti otu gibi bitkiler biçilerek yok edilmelidir.
İlaçlamalar, İlkbaharda yabancı otların 46 yapraklı oldukları devre olan Mayıs ayında yapılır. Yeniden çıkışlar olursa 1,52 ay sonra uygulama tekrarlanır. Odunsu bitkiler nokta ilaçlama ile ilaçlanır. İlaçlar sistemik olduğundan yabancı ot ilaçları kullanılırken fındığın yaprak ve sürgünlerine değdirilmemelidir. Bulaşma olan sürgün ve yapraklar kesilmelidir. İlaçlamalarda düşük tazyikli pülverizatörler kullanılmalı, pülverizatörlere yelpaze tipi meme takılmalıdır. İlaçlamalar rüzgârsız, sakin, güneşli ve ılık havada  (1025 oC) yapılmalıdır. Yabancı otlardan hayvan yemi olarak faydalanılan fındık bahçelerinde nokta ilaçlama yapılmalıdır.
*****
Fındık meyvesinin durumu:
Tozlanmayan ya da çeşitli nedenlerle çotanağa dönüşemeyen karanfiller kuruyarak döküldüler. Artık fındığın durumu biraz daha netleşmeye başladı. Döküm çotanak halinde de devam edecek.
Fındık çiftçilerinin çoğu fındık kurduna ve kozalak akarına karşı ilaçlama yapmadı. Zarar gören ve bundan sonrada zarar görecek çotanakların kuruyarak dökülmesi Haziran ve Temmuz aylarında devam edecek. Fındık bahçelerinde yaptığım incelemelerde filiz güvesinin bu yılki tahribatının beklenenden fazla olduğunu gördüm. Bu şu demek. Filiz güvesi beklenenden fazla miktarda karanfil dökülmesine neden olmuş bunun sonucunda ürün beklenenden az olacaktır. 
Mayıs ayının son haftası ile Haziran ayının ilk yarısında döllenme olacak ve kabuklu meyve içinde yediğimiz iç oluşacak. Fındıkta çiçekler kış aylarında açıyor. Tozlanma bu kış aylarında oluyor. Tozlanmanın hemen peşinden döllenme olmuyor. Döllenme Mayıs ayı son haftasında ve Haziran ayı ilk yarısında oluyor. Tozlanma ile döllenme arasında 3,5-5 ay gibi bir zaman oluyor.
Saygılarımla.       23.5.2012

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık