• 08 Haziran 2012, Cuma 9:51
AliKaya

Ali Kaya

FINDIK BAHÇELERİ YAŞLI DEĞİLDİR, YANLIŞ DİKİLMİŞTİR VE YANLIŞ BAKILMAKTADIR (1)

 

Sayın okuyucularım,
Giresun ve Ordu illeri fındık bahçelerinde yaşlanmış ve yaşlılıktan dolayı verimden düşmüş, bu nedenle sökülmesi gereken bahçe yoktur, bahçeler yaşlı değildir. Vardır diyenler fındık bahçelerinin durumunu bilmeyenlerdir.
Toplantılarda sık sık “fındık bahçelerinin yaşlı olduğu, ekonomik ömürlerini doldurduğu ve yenilenmeleri gerektiği, verim düşüklüğünün bahçelerin yaşlı olmasından kaynaklandığı ileri sürülmektedir”. Fındık bahçeleri yaşlanmıştır denildiğinde bu bahçelerin dallarının, ocaklarının ürün veremez hale gelmesi, kuruması, çürümesi, bozulması, veriminin sıfırlanması gerekir. Ayrıca verimin sürekli olması için dalları-ocakları yaşlanmış-ölmüş bahçeler sökülür yerlerine yeniden dikim yapılır,bu bir zorunluluktur.Yaşlanmış bahçe ürün veremez. Mutlaka sökülüp yeniden dikilmesi gerekir. Ürün veren bahçe yaşlı olamaz. Giresun ve Ordu illerinin bahçeleri yaşlanmış olup yenilenmeleri gerekiyorsa bu iki ilin 2011 yılı rekoltesi 200 000 ton, 2012 yılı rekoltesi 300 000 ton dolaylarındadır. Yaşlı ve yenilenmesi gereken bahçeler bunlar mı? Hem yaşlı ve hemde bu kadar ürün veriyor. Yaşlı bahçe bu kadar ürünü nasıl verir? Ürün veren bu bahçelere hem yaşlı deniliyor  ve hem de yenilenmeleri gerekir deniliyor. Bu durum eşyanın tabiatına aykırıdır. Burada bir terslik-yanlışlık yok mu? 100-120 yıldan beri yaşlanan, verimden düşen ve sökülüp yeniden dikilen halk bahçeleri var mı? Yok. Yaşlanarak verimden düşmüş halk  bahçeleri yok ki  yaşlılıktan dolayı verimi  düşük olsun. Bahçeler yaşlanmıştır ve sökülmesi gerekir diyenler gerçeği bilmiyorlar. Bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olmak buna denir herhalde.
Ülkemiz fındık bahçelerinde verimin düşük olduğu doğrudur. Ancak fındık bahçelerinde verimin düşük oluşunun sebebi iddia edildiği gibi yaşlılık değil dikimden önce arazi hazırlığının yapılmayışı, yanlış dikim ve yanlış bakımdır. Tüm fındık bahçeleri modern fındık üretim tekniğine uyulmadan dikilmiş ve bakımı da yanlış yapılmış ve yapılmaktadır. Arazilere  arazi ve toprak hazırlığı yapılmadan fındık dikilmiş-dikiliyor  ve yapılan teknik uygulamalarda yanlıştır. Yanlış uygulamalara bakarak fındık yaşlanmıştır ve yenilenmesi gerekir denemez. Yanlış yapılan uygulamaların sonucu da yanlıştır. Yanlışa yanlışla cevap verilmez. Verimi düşüren en büyük neden dikimden önce arazi hazırlığı yapılmaması, dikimin ve bakımın yanlış yapılmasıdır.
Halkın fındığa yaptığı hizmetlerin acaba neresinde hata ya da yanlış yapılıyor. Halkın fındığa yaptığı hizmetlerin ne kadarı doğru?  Halkın uyguladığı üretim tekniği ile verim artırılabilir mi?
Bu haftadan itibaren bahçelerin durumunu ve verimin neden düşük olduğunu yazacağım.
1) Düz arazilere “balık sırtı teras”, meyilli arazilere “kanal teras”,”hendek teras” veya “cep teras”lardan uygun olanı yapılarak fındık dikilir.
Bölgemizde fındığın dikildiği arazilerin büyük çoğunluğunun meyili oldukça fazladır. Fındık bahçesi, düz arazilerde taban su sorunu varsa bununla ilgili drenaj tedbirleri alındıktan sonra ve meyilli arazilerde teras (setleme) yapıldıktan sonra kurulması gerekirken ister düz olsun ister meyilli olsun isterse çok meyilli olsun arazilerde hiçbir hazırlık-düzeltme yapılmadan fındık dikilmektedir. Çiftçiler bahçe kurarken arazi üzerinde hiçbir tedbir almamaktadır. Meyilli arazilere setleme yapılarak düz arazi özelliği verilmektedir.
Arazi hazırlığı sırasında alınabilecek tedbirler;
1.1-Sahil kenarlarındaki düz ve taban arazilerde taban suyunun sorun olduğu yerlerde taban suyunun bahçeden uzaklaştırılır fındık ondan sonra dikilir. Taban suyunun sorun olduğu arazilerde balıksırtı teraslar yapılır fındık bu terasların üzerine dikilir.
1.2-Meyilli arazilerde erozyonu önlemek ve uygulamaların daha iyi yapılması için;
1.2.1-Arazi meyilinin % 5  25 arasında olduğu yerlerde Kanal teraslar yapılır,
1.2.2-Arazi meyilinin  % 25  75 arasında olduğu yerlerde Hendek teraslar yapılır. Böyle arazilerde 3-5 m ara ile 1-1,5 m genişliğinde setler yapılarak fidanlar bu setler üzerine dikilir. Dikilen  fidanlar şekil budaması yapılarak büyütüldüğünde böyle bahçelerin dekarından yerine göre 300-400 Kg fındık alınabilmektedir.                   
1.2.3-Arazi meyilinin % 75 den fazla olduğu yerlerde ya da ekonomik olması nedeniyle meyili % 2025 den fazla olan her yerde Cep teraslar yapılır (% 100 meyil = 45 derecedir).Cep teraslar maliyeti itibarı ile en az masrafla yapılan terastır.
Bu tedbirler meyilli arazileri düz arazi haline getirmektedir. Taban suyu olan araziler ile meyilli arazilerde bu tedbirler alındıktan sonra fındık dikilmelidir.
Giresun ve Ordu illerinde 340-350 000 ha dolaylarında fındık bahçesi var. Bunun tahminen en az 280 -300 000 ha ı meyilli hatta oldukça meyillidir. Bu arazilere meyil durumuna göre yukarıda belirtildiği gibi setleme yapıldıktan sonra fındık dikilmesi gerekirken maalesef bu kadar meyilli arazinin 10 hektarında bile setleme yapılmadan fındık dikilmiştir. Günümüzde bile fındık dikenler setleme yapmadan fındık dikmektedir.
SONUÇ 1: Taban suyu sorun olan arazilere balıksırtı teras(set), meyilli-sığ arazilere meyline uygun bir teras, bu teraslara uygun dikim ve bu dikilen fidanlara uygun şekil budaması yapılmadan yüksek verim alınması mümkün değildir.
   *****
Fındık meyvesinin gelişme durumu:
8-10 mm iriliğe gelmiş her fındık meyvesinde (döllenmeyi engelleyecek bir sıkıntısı yoksa) döllenme oluyor  ve meyve büyümeye devam ediyor. Meyveler normal iriliğe (çeşide göre 16 mm -20 mm genişlik ve uzunluğa) geldiğinde yumurtanın (tohum taslağının) içinde 1-2 mm eninde ve boyunda endosperm denilen fındığın yenen kısmı görülür.
Haziran ayının ilk haftasında fındığın çotanaklarının ve meyvelerinin büyümesi 2011 yılı hariç önceki yıllarda olduğu gibi normal gidiyor. Fındığın meyveleri mercimek iriliğine Mayıs ayının 15-20 si dolaylarında geldi. Döllenme devam ediyor. Gelişmenin normal olduğu yıllardaki veriler ile bu yılın verileri aynı. 2011 yılında meyvelerin gelişmesinde 1,5-2 haftalık bir gecikme olmuştu bu nedenle hasatta 1,5-2 hafta geç yapıldı. Bu günden itibaren hasata kadar olan 2 aylık devrede  sıcaklıkların ve yağışların ne olacağı belli olmadığı için fındığın erken yada geç hasatı hakkında tahmin yürütülemez. Tahmin edilirse atmasyon olur. 
*****
Fındık bahçelerine azotlu gübrenin ikinci uygulaması devam ediyor:
Fındığın ihtiyaç duyduğu azotlu (Yazlık-beyaz) gübrenin yarısını vermeyenler dip sürgünleri ve ot temizliği yaptıktan sonra verebilirler.
Fındığımız az oluyor yada olmuyor diye yakınan çiftçilerimize! Dallarda oluşan çotanak ve meyveleri yaşatamayan çiftçilerin fındık az oldu diye yakınması samimi değildir.
Saygılarımla.                                                                              6.6.2012


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık