• 25 Temmuz 2017, Salı 9:12
AliKaya

Ali Kaya

FINDIĞINIZI MEYVELERDE “KAYA LEKESİ”Nİ GÖRDÜKTEN SONRA TOPLAYINIZ
 Fındık ne zaman toplanacak diye düşünmeye gerek yok. Fındığın daldan toplanma zamanını belirleyen kriterler tespit edildi. Su ve besin maddelerinin meyveye geçişinin durması anında tablanın beyaz-süt beyazı olan renginin tam ortasında “1-3 mm çapında kahve renkli “Kaya lekesi” oluşur. Bu Kaya lekesi görüldükten sonra fındık daldan toplanabilir.
Her yıl fındığın ne zaman toplanacağı tarihi-zamanı bir sorun olmaktadır. Fındık daldan mı toplanmalı yoksa yerden mi toplanmalı? Bir kısmı daldan kalanı yerden mi toplanmalı? Toplanırsa ne zaman toplanmalı? Bu sorunlar her yıl Ağustos ayında yaşanmaktadır. Fındığın toplanma zamanını belirten kriterlerin kaynağı 1950-1955 yıllarında yapılan gözlemlerdir. Bu kriterler fındığın daldan değil yerden toplanma kriterleridir. Yere dökülen fındıklar olgunlaşmış ve yere düşmüştür. Yere düşen fındıkların toplanma kriteri olamaz. Esas daldan toplama zamanını belirleyici kriter olması gerekirken nedense daldan toplama zamanını belirleyici kriterler bilinmemektedir.
Her yılın Temmuz ayı ikinci yarısında fındık üreten illerin valiliğinde fındıkla ilgilenen kurumların temsilcilerinden oluşan bir kurul tarafından o yılın fındığın hasat zamanı yetkili kurullarca tespit edilir, TV lerde ve gazetelerde ilan edilir. Bu kurulların tahmin ettikleri hasat tarihleri bazı yıllar fındığın olgunlaşma kriterleri ile denk gelse bile çoğu yıllar farklı olmaktadır. Bu nedenle çoğu yıllar fındık daldan hasat olgunluğuna gelmeden toplanmıştır ve toplanmaktadır.
Fındık hasat zamanı ile ilgili bir çok araştırma yapılmış, araştırmalarda meyve ağırlığı, iç ağırlığı, iç oranı, dolgun iç oranı, buruşuk iç oranı, beyazlatma oranı, kabuklu meyve rengi, iç meyve rengi, olgunlaşan çotanakların daldan dökülme oranı gibi kriterler incelenmiş. Her araştırmada araştırmanın yapıldığı yıl için çeşitler bazında hasat tarihleri belirlenmiş ancak gelecek yıllar için meyve kalitesinin en yüksek seviyeye ulaştığı yada meyvenin olgunlaştığı tarihte meyve içinde, kabukta ve zuruf üzerinde fenolojik olarak herhangi bir hasat kriteri verilmemiştir. Bu gözlem-araştırma ile 2012-2016 yılları arasında kendi bahçemde daldan hasat kriterleri tespit edilmiştir.
Fındık meyvelerinin tablaları düz, düz-meyilli ya da ortalarından dışa bombeli yani çıkıntılıdır. Örneğin; Tombulun tablası geniş ve yayvan, ortası kabarık, meyve bu kısım üzerinde bir tarafa meyilli olarak durabilmektedir. Palazın meyvesi basık, tablası geniş, uç kısmı havlıdır. Foşanın tabla kısmı dardır. Çakıldağın tabla kısmı geniş, düz ve nispeten dışa bombe yapmıştır. Uzunmusa ve sivri fındığın tablası dışa çıkıntılıdır.
Kabuklu fındığın tablasının üzeri (krem şantiye benzer) beyaz-süt beyazı renginde bir madde ile kaplıdır.
Fındık meyveleri ve zurufları topraktan su ve besin maddelerini; dal à sürgün à meyve sapı à göbek bağı yolu ile alır. Meyve sapı, tablanın ortasından dışarı çıkan göbek bağının dışarıda kalan ucuna bağlıdır. Göbek bağının diğer ucu iç meyvenin sütur çizgisi üzerinde, yanağın meyve ucuna yakın kısmında tohum taslaklarına ya da yumurtalara bağlıdır. Fındık meyvelerinin olgunlaşması ile su ve besin maddelerinin meyve sapından göbek bağına geçişi durmaktadır. Bu geçişin durmasından itibaren kabuklu meyvenin içinde, tablasında, zurufta ve sürgünde bir takım değişiklikler olmaktadır.
1-Kabuklu meyve içinde olan değişiklikler;
1.1-Su ve besin maddelerinin meyve sapından göbek bağına geçişinin durmasından itibaren göbek bağı canlılığını kaybetmeye başlar, beyaz olan renginin yavaş yavaş griye, açık kahverengine ve bilahare kahverengine döndüğü ve 5-10 gün içinde kuruduğu görülür.
1.2-Göbek bağının canlılığını kaybetmeye başlamasına paralel olarak iç meyvenin renginin beyazdan krem rengine döndüğü görülür.
2-Zurufta olan değişiklikler;
Su ve besin maddelerinin zurufa geçişinin durması ve göbek bağının kurumaya başlaması sırasında zurufun meyveyi saran kısmının üçte ikisinin renginin sarımsı kırmızı-kahverengi olduğu görülür. Zurufun meyveyi saran kısmının renginin sarımsı kırmızı-kahverengi olduğu andan itibaren fındık daldan toplanabilir. Çotanaklara ve zuruflu meyvelere dıştan bakıldığında birinci gösterge bu özelliktir.
Su ve besin maddelerinin meyve sapından göbek bağına geçişinin durması anından itibaren fındık daldan toplanabilir. Su ve besin maddelerinin meyve sapından göbek bağına geçişinin durduğu zaman nasıl anlaşılır? Su ve besin maddelerinin meyve sapından göbek bağına ve iç fındığa geçişi olduğu müddetçe meyvelerin tablalarının rengi beyaz-süt beyazı rengindedir. Bu geçişin durması anında; tablanın ortasında göbek bağının dışarı çıktığı yerde, tablanın beyaz-süt beyazı olan rengi kahverengine dönerek “1-3 mm çapında bir leke oluşur”. Bu kahverengi lekeye “Kaya lekesi” denilir. Fındığın tablasında Kaya lekesi' nin oluşması sırasında meyve kalitesi de en yüksek seviyeye ulaşır. Kabuklu fındığın tablasının ortasında “Kaya lekesi”nin oluşmasından itibaren fındık daldan toplanabilir. “Kaya lekesi” nin genişliği 1-3 mm ve rengi açık kahverengi ise meyve yeni olgunlaşmış ve toplama olgunluğuna gelmiş demektir. Eğer bu kahverengi Kaya lekesi'nin genişliği 4-5 mm veya daha genişse meyvenin olgunlaşması daha önceleri(3-5 gün önce) tamamlanmış demektir. Görüldüğü gibi Kaya lekesi'nin oluşması ve görülmesi ile fındığın toplanma zamanı kolayca tespit edilmektedir. Bu kriter fındığın daldan toplanma zamanını belirleyen en net ve en kolay anlaşılır kriterdir
Kaya lekesi'nin oluşmasından itibaren meyve ile sürgün arasında su ve besin maddeleri iletişimi kesiliyor, zurufun rengi gittikçe kahverengileşiyor, zuruf ve meyve gittikçe kuruyor. 10-15 gün sonrada çotanak kendiliğinden yere düşüyor.
FINDIĞIN TOPLANMA ZAMANININ TESPİTİNDE ŞÖYLE BİR YOL İZLENİR.
Temmuz ayının son haftasından veya Ağustos ayı başından itibaren başlamak üzere iki günde bir;
a-Çotanaklarda zurufun meyveyi saran kısmının yarıdan fazlasının ya da üçte ikisinin rengi hafif sarımsı kahverengi-kırmızıya döndüğü günler gözlenir.
b-Çotanaklarda zurufun meyveyi saran kısmının yarıdan fazlasının ya da üçte ikisinin rengi sarımsı kırmızı-kahverengine döndüğü günlerde meyvelerin tablalarında “1-3 mm çapında kahverengi Kaya lekesi” nin oluşup oluşmadığına bakılır. Tablanın ortasında Kaya lekesi' nin oluşmasından itibaren fındık daldan toplanabilir. Ancak incelenen meyvelerin yarıdan fazlasında Kaya lekesi' nin oluşması gerekir. Kısaca incelemeye alınan meyvelerin yarıdan fazlasının tablasında Kaya lekesi' nin oluşmasından itibaren fındık daldan toplanabilir.
OLGUNLAŞAN FINDIĞIN % 20-30'u DALDAN, % 70-80'i YERDEN TOPLANIR.
15-20 dekar veya daha büyük fındık bahçelerinde Kaya lekesi' nin oluşması ile başlanan hasatta fındıkların % 20-30 u daldan, kalan % 70-80 i yerden toplanır.





MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık