• 21 Eylül 2012, Cuma 9:28
AliKaya

Ali Kaya

FINDIĞIN DALDAN TOPLANMA ZAMANINI TESPİT ETTİM
 Sayın okuyucularım
Her yıl fındığın ne zaman toplanması gerektiği bir sorun olmaktadır. Fındık daldan toplanabilir mi? Toplanabilirse ne zaman? Bu sorunlar her yıl Ağustos ayında yaşanmaktadır. Fındığın toplanma zamanını belirten kriterlerin kaynağı 1950-55 yıllarında yapılan çalışmalardır. Bu kriterler fındığın daldan değil yerden toplanma kriterleridir. Aslında fındığın yerden toplanma kriteri olamaz. Yere dökülen fındıkları topluyorsunuz. Bunun kriteri olabilir mi? Yere dökülenler toplandığına göre tek şart dökülmedir. Çotanakları en az % 80 oranında dökülmesi toplanma kriteridir. Olgunlaşan çotanaklar dökülür. Olgunlaşmayanlar toplanmayacak demektir. O zaman yerden toplamanın kriteri de olamaz. 
Esas  daldan toplama ile ilgili kriter olması gerekirken nedense daldan toplama ile ilgili kriter bulunmuyor. Tespit ettiğim zamandan sonra  fındık daldan toplanırsa yerden toplamada olduğu gibi randıman yüksek oluyor, her fındık çeşidi kendine özgü olan sertlik, lezzet ve tadına ulaşıyor, iç iyice kabuğu dolduruyor, buruşuk iç oranı düşük, beyazlatma oranları yüksek oluyor.  Yani yerden toplamada görülen her olumlu kriter daldan toplamada da var. 
2012 yılı Temmuz ve Ağustos aylarında fındığımı toplarken imkânlarım ve bilgim dahilinde kendi bahçemde ve komşularımın bahçesinde çotanakların olgunlaşması ve daldan toplanması  ile ilgili bir çalışma yaptım. Çotanakların gelişmesini ve olgunlaşmasını resimledim. Ben emekliyim. Resmi kurumlara dahil olmadığım için tespitlerimi bu kurumlarda sunmam mümkün olmuyor. Bu nedenle çalışmalarımı ve  kriterleri  ileriki haftalarda burada açıklayacağım.
*****
FıNdıK fiyatı NE OLMALI?
Her yıl fındık ithal eden yabancı şirketler Şubat-Mart aylarında ülkemiz fındık üretim alanlarını gezerek, sayımlar yaparak, sorup soruşturarak, resimler çekerek kendilerine göre fındığın rekoltesini belirlemektedirler. 
Bu zamanda bizim resmi kurumlarımızda fındığın rekoltesini belirleyip yayınlamaktadır. Yani fındığın resmi rekoltesi belli olmaktadır. Yabancı şirketler belirledikleri  yada belirlenen  tahmini rekolteye göre  fındığın fiyatını belirlemektedir. Bu fiyattan fındık ithal etmek istediğini Fındık İhracatçılar Birliğine bildirmektedir. İhracatçı tüccarlarımızda bu fiyat üzerinden aylara göre ihraç edecekleri fındık miktarlarını(kotalarını) belirlemektedir. 2012 yılı Şubat-Mart aylarında ülkemizde  tahmini olarak 700 000 ton dolaylarında fındık olacağı tahmin edilmiştir. Bu miktar rekolteden  ihraç edilen ve içte tüketilenin toplamı çıkarıldıktan sonra 100 000-120 000 ton  dolaylarında arz fazla olduğu görülür. Fiyatın düşük belirlenmesinde en büyük etken arz fazlasıdır. Fiyat oluşumu  ekonominin kuralına göre yapılmaktadır. Arz yani toplam üretim talepten yani tüketimden fazla olursa fiyatlar düşük oluşur, arz talepten az olursa fiyatlar yüksek oluşur. Üreticinin elinde % 15-20 dolaylarında bir arz fazlası fındık görünmektedir. Üretici bu fındığı satmaya mecbur olduğu için pazar fındıkla dolup taşacaktır. O nedenle yabancı şirketler fındığın fiyatını yüksek oluşturmak istemezler.
Tüccar fındığın fiyatını 4-4,5 aralığından yukarıya çıkarmadığına göre yabancıların bizden fındık almak istediği fiyatın 5,5-6 TL/Kg dolaylarında olduğu söylenebilir. Bu fiyattan(5,5-6 TL) önce vergiler sonra  ihracatçının kârı, manav- tüccar kârları, iç haline gelirkenki kırım masrafları vs düşüldükten sonra üreticiye fındığın 1 Kg mı 3,8-4,5 TL ye gelmektedir. Bu şu demektir.Üreticiler fındıklarını 3,8-4,5 aralığında satmak zorunda kalmaktadır. 2012 yılı fındığı en fazla 5 TL/Kg  olabilir. Bunun üzerindeki fiyatlar tüccarı zarara götürür.  O nedenle fındık fiyatlarının  5 TL nin üzerine çıkarılmaması için ne gerekiyorsa yapılmaktadır. 
Fındığın 6-7 TL/Kg a satılabilmesi için % 15-20  arz fazlası kadar fındığın hatta bir miktar fazlası fındığın pazara getirilmemesi yani tüccara satılmaması gerekiyor.  Fındığın aranan ürün olması gerekiyor. Yabancı şirketler  rekolteyi yüksek diyerek fiyatı ne kadar düşük seviyelerde belirlerse belirlesin  eğer üretici arz fazlası kadar fındığı piyasaya getirmezse fındık para eder. Buda iki şekilde olabilir. 
Bir: Üreticiler bilinçlenerek elindeki fındığın % 20-25 ni pazara indirmeyecek, tüccara satmayacak  yani depolayacak. Böyle üretici nerdeeee. Bu şık şu anda imkânsız. 
İki: Üreticiler Fındık Üretim ve Pazarlama Kooperatiflerini ve Birliğini kuracak. Bu birliğe ortak olacaklar. Ortak çiftçiler az yada çok miktarda ürettikleri fındığın tamamını Birlike verecek. Birlik arz fazlası fındığı ya üreticilere evlerinde depolamasını söyleyecek yada kendisi alıp depolayacak. Birlik bu arz fazlası fındığı ya depolattırarak yada  depolayarak pazarda sattırmayacak ve  bekletecek. O zaman fiyat yükselebilir. Bu şu demek, her üretici ürettiği fındığın % 15-20 ni  deposuna koyacak ve  kooperatifi istemediği müddetçe o fındığı o yıl satamayacaktır. Yada kooperatif alıp depolayacak ve satmayacak Fındık peryodisite gösteren bir bitki. Yani bir yıl iyi(fazla) fındık olur ertesi yıl az fındık olur. İyi fındık olan yılın ertesi yıl fındık az olacağından kooperatif önceki yıldan kalan ve  bekletilen fındığı üreticiden alır ve pazarlar.  Bu şekilde fındık çok olduğu zaman fazla fındık depolanarak  satılmaz, fiyatın düşmesi önlenir. Sonraki yılda fındığın az olması halinde bekletilen ve depolanan fındık alınır ve pazarlanır. Bu şekilde bir sistem kurulabilirse Türkiye'nin fındık rekoltesi az olmuş-çok olmuş fındık fiyatlarını etkilemez. Avrupa'daki meslektaşlarının yaptığı gibi  fındığın % 80-90 nı bu Birlik alır ve pazarlarsa fındığın üretim ve pazarına hakim olur..
Bu sistemde yabancıların fındık fiyatını belirleme yetkisi ellerinden alınır. Fındık fiyatını üretici Birlikleri belirler 
Yapılması gereken Kooperatiflerin ve Birlik'in kurulmasıdır. Yapılabilir mi?  Çook zor olmasına rağmen yapılabilir. İmkânsız değildir.Bu iş bir ekip işidir. Önce fındık üreticilerinin ikna edilerek Birlikin kurulması gerekir. Bu işi yapacak olanların zamanı çok olacak, peygamber sabırlı olacaklar, yılmadan usanmadan çalışacaklar. Fındığı bilmelerine, kooperatifçiliği bilmelerine, muhasebeyi bilmelerine ve fındık piyasasını bilmelerine ihtiyaç vardır. 
Fındık, bu gün kooperatif ve birlik kurulmaya başlansa  3-4 yıl daha, kooperatif ve birlik kurulmazsa ömür boyu yabancıların belirlediği fiyattan satılacak demektir
19.09.2012
      Saygılarımla.

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık