• 02 Mart 2012, Cuma 10:20
AliKaya

Ali Kaya

FINDIĞA AZOTLU GÜBRE VERİLME ZAMANI GELDİ
 Mart Ayı Fındığa Gübre Verilme Ayıdır. İhtiyaç duyulan Azotlu Gübrenin Yarısı  Mart Ayında  Toprağa Verilir.
►Ordu ve Giresun illerinde fındık yetişen arazilerin % 90 nın azot durumu çok fakir seviyelerinde olup fındığa yetecek miktarın çok altındadır bu nedenle mutlaka azotlu gübre kullanılması gerekir. 
►Giresun ve Ordu toprakları genellikle killi-tınlı bünyede, asitlik derecesi çok kuvvetli asitten orta alkaliliğe  kadar değişen,  organik maddesi  çok az-az durumunda, fosfor ve potasyumca fakir-orta derecede, kireç miktarı da yok denecek kadar azdır. Bu durumlar bize fındık bölgesi topraklarının besin maddelerince çok fakir-fakir durumda olduğunu göstermektedir..
►Fındık uzun ömürlü bir bitkidir.  Bu kadar uzun yaşayan fındık dallarının  her yıl bol ve kaliteli ürün verebilmesi için toprak asitliğinin 6-7 arasında, azot başta olmak üzere fosfor, potasyum, kalsiyum, çinko ve bor gibi elementlerin eksik olmaması gerekir. 
►Fındık topraklarında besin maddelerinin kaybı; besin maddelerinin fındık bitkisi tarafından alınması ile, gaz haline geçerek uçması ile, toprağın derinliklerine sızması ile ve toprak üstünden yıkanma yolu ile olmaktadır.Fındık arazilerinin büyük bir kısmı meyilli olduğundan ve gübre serpilerek kullanıldığından azotlu gübrenin büyük bir kısmı toprak yüzeyinden akıp yitmekte ve gaz olarak uçup yitmektedir. Toprak kaybolan bu eksik besin elementlerini kendiliğinden telafi edememektedir. Toprağın verim gücünü devam ettirebilmesi için kaybolan besin maddelerinin tekrar toprağa iade edilmesi gerekir. Eksik olan bu maddeler toprağa iade edilmediğinde fındık bitkisinde gelişim bozuklukları ve üründe azalmalar meydana gelir. Verimin aynı oranda devam ettirilmesi ya da daha artırılması için diğer başka şartların yanında toprakta eksik olan besin maddelerinin toprağa verilmesi ile olmaktadır.  Fındık topraklarındaki besin maddelerinin hepsi fındık bitkisinin   ihtiyaç duyduğu miktarlarda  olmaz. Bazı elementler fazla olabildiği gibi bazıları az yada çok az seviyelerinde olabilmektedir. Toprağa bakarak azot fazla yada az, fosfor fazla yada az demek imkanı yoktur. Toprak asitliğinin ve  besin elementlerinin topraktaki  ve bitkideki seviyelerinin ne olduğu toprak analizinin ve yaprak analizinin yaptırılması ile öğrenilir. İşte toprak ve yaprak analizlerinin neden önemli olduğu burada ortaya çıkmaktadır. 
►Fındığın ihtiyaç duyduğu besin maddeleri azot başta olmak üzere fosfor, potasyum, kalsiyum, demir, mangan ve çinkodur.
►Azot :Fındığın ihtiyaç duyduğu besin maddeleri arasında en ön sırada yer alan azot fındık dalının (fındık bitkisinin) enine- boyuna büyümesi, çok sayıda ve uzun sürgün büyümesi, üzerinde bulunan karanfil ve çotanağı büyütmesi, gelecek yılın ürününün oluşması ve sürgün tomurcuklarının karanfilli tomurcuğa dönüşmesi ile doğrudan ilişkisi vardır. Bu nedenle Mart-Nisan-Mayıs-Haziran-Temmuz ve Ağustos aylarında yani 6 ay toprakta azot bulunması gerekir. Bölgemizin yağışlı,  arazilerin meyilli ve azotun gaz olması nedeniyle azot toprakta en fazla 2,5-3 ay kalabilmektedir. Bu 6 ay da azotun toprakta hazır-yeterli bulunması için azotlu gübrelerin her yıl ve yılda en az iki defa, yarısı Mart ayında diğer yarısı Mayıs ayı sonu Haziran ayı ilk yarısında toprağa verilmesi mecburiyeti vardır. 
Unutmayınız! Azotlu gübrelerin her yıl ve yılda en az iki defa toprağa verilmesi mecburiyeti vardır-zorunluluktur.
►Azot noksanlık belirtileri ilk önce yaşlı yapraklarda sararma şeklinde ortaya çıkar ve noksanlığın şiddeti ile birlikte kurumaya ve vaktinden önce dökülmeye neden olur. Sürgünler kısa, ince ve çelimsiz olur. Sürgün gelişmesi vaktinden önce durur. Yıllık sürgünlerin üzerinde yaprak  gözleri ve karanfiller az olur, karanfillerin çok azı meyve bağlar; oluşan meyveler de küçük kalır. F.A.Enstitüsünde  tarafımdan bakımlı bir bahçede  yapılan bir çalışmada yıllık sürgünlerin  % 77 si 0,1-10 cm arasında ve % 23 ü 10-35 cm arasında  bulunmuştur. 10 cm den küçük  ort. 10 sürgünde  3 karanfil oluşmuş bunun  2 i çotanak olarak toplanmış, 10 cm den büyük  ort. 10 sürgünde  26 karanfil oluşmuş ve bunun 15 i çotanak olarak toplanmıştır.  Sürgünlerin  10 cm den büyük olan % 23 ü verimin % 69 nu  vermiştir. Bakımsız bahçede bu miktarlar ve oranlar daha düşük olmaktadır. A.B.D Oregon'da yapılan bir çalışmada toplam sürgünlerin % 10,2 si olan l5 cm'den büyük sürgünlerden elde edilen ürün miktarı tüm ürünün % 70'i olmuştur.Sürgün uzunluğunun verimde ne kadar etkili olduğunu buradan görebiliyoruz. Sürgün boyu arttıkça karanfil miktarı  dolayısiyle fındık miktarı artmaktadır. 
Unutmayınız! Çok sayıda uzun sürgün çok fındık demektir. Sürgün boyunu ve sayısını artıran en önemli besin maddesi  azottur. 
Toprakta  azotu çok az-az olan bahçelere  Mart ayında azotlu gübre verilmezse  sürgünlerin Nisan- Mayıs aylarında uç tomurcukları oluşur ve  büyümeleri durur. Bu nedenle yıllık sürgünlerin boyları 10 cm den küçük olur. Toprakta  azotu çok az-az olan bahçelere  Mart ayında azotlu gübrenin yarısı verilirse sürgünlerin büyümesi  Nisan-Mayıs aylarında devam eder, diğer yarısı da Mayıs ayı sonu-Haziran ayı ilk yarısında verilirse sürgün büyümesi Temmuz-Ağustos aylarına kadar devam eder.  Bu nedenle yıllık sürgünlerin boyları 10 cm den büyük oluşur. 
Unutmayınız! İhtiyaç duyulan azotlu gübrenin yarısı Mart ayında  diğer yarısı Mayıs ayı sonu-Haziran ayı ilk yarısında toprağa verilir.
►Azot fazlalığında fındık dallarının gelişimi kuvvetli olur. Sürgünler uzun olup, sağlıklı görünüşe sahip görünebilir; fakat dokuları yumuşak ve fazla sulu olduğu için hastalık ve zararlılara karşı direnci zayıf olur, kış soğuklarına mukavemet gösteremezler kururlar. Verimde artış gözlenmesine rağmen meyveler küçük kalır. Meyvelerin kabukları kalınlaşarak randımanı düşer. Fındıklarının randımanı düşük oluyorsa yada fındık dallarında çok sayıda oldukça büyük sürgünler oluşmuşsa ve yapraklar da koyu yeşilse  toprakta azot fazla olabilir. O zaman azotlu gübre dikkatli kullanırlarsa iyi olur.(Devamı haftaya)
                                           *************************
Ocak içlerindeki ve çevresindeki ışkınlar:
►Türk fındık türleri çalı formunda olduğu için bol miktarda fidan ve dip sürgünü verme temayülündedir. Fındık ocaklarında gereği gibi fidan ve dip sürgünleri kesilmediğinde  yada 12 yıl kendi halinde bırakıldığında ocaklardaki  fidan ve dal sayısı artar, bu durum bahçelerin orman gibi olmasına ve neticede verimin azalmasına neden olur. 
Büyüyen bu fidanların kırılan, kuruyan veya yaşlanan dalların kesilmeleri halinde yerine bırakılanlar hariç bize faydaları olmadığı gibi pek çok zararları da bulunmaktadır. Bunlar;
1-Ürün veren dalların topraktan aldığı besin maddelerine ortak olurlar,
2-Ocaklardaki dal sayısını artırarak ocak ortalarının ve dalların güneş almalarına mani olurlar.
3-Dalların sıklaşmalarına neden olurlar, gölgelenmeyi artırırlar, bundan dolayı daların iç ve alt kısımlarında sürgünler küçük ve cılız oluşur.
4-Ocaklardaki dal sayısını artırarak hasadı ve zararlılarla başarılı mücadele yapılmasını zorlaştırırlar.
Bu sebeplerden dolayı ocaklarda sabit sayıda bırakılan fidanların ve dalların yanına mecbur kalınmadıkça yeniden fidan yada dal ilavesine müsaade edilmemelidir. Bu nedenle fidanlar(ışkınlar) ve dip sürgünleri her yıl en az iki defa temizlenmelidir. 
Kullandığımız gübrelerden ışkınların ve dip sürgünlerinin faydalanmasını istemiyoruz. Bu nedenle Fidan ve dip sürgünleri biri Şubat-Mart aylarında azotlu gübrenin birinci yarısı verilmeden önce diğeri Mayıs ayı sonu-Haziran ayı ilk yarısında azotlu gübrenin diğer yarısı verilmeden önce kesilmelidir. 

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık