• 23 Ekim 2019, Çarşamba 16:33
AliKaya

Ali Kaya

FİDAN BUDAMASI YAP, DALDAN ÇUVALLARLA FINDIK KAP

Fındık bahcelerinden yüksek verim alınmasının en büyük koşulu fidanlara fidan-genç dal budamasının yapılması olmasına rağmen 
fidan-genç dal budaması hiiç yapılmıyor. 
YÜKSEK VERİM NASIL ALINACAK?
Sevgili okurlarım,
Çocuk nedir? Çocuk insan yavrusudur. 
Çocuk büyüdüğünde verimli, kendine ve vatana faydalı olabilmesi için 6-7 yaşlarından itibaren 20-25 yaşlarına kadar eğitilir. 
Çocuğun eğitilmesi için ne yapılır? 
İlkokulda, ortaokulda ve lisede toplam 12 yıl okutulur. 4-5-6 yıl da fakültelerde okutulur.  
Çocuk, 15-20 yıl içinde aldığı eğitimle birlikte büyüyerek konusunda uzman olur. Bir iş sahibi olur para kazanmaya başlar. Verimli olur. 
Eğitim çocuğun verimli olmasını sağlar. Eğitim = verimdir.
************************ 
Fidan nedir?  Bunu hepimiz biliriz, bilmeyenimiz yoktur. 
Fındık fidanı, fındık ağacının, fındık dalının yavrusudur. Fidan büyüyünce dal olur, fındık/ürün verir. 
Bakımlı bahçelerde bir fındık dalından 30-40 yıl ürün alınır. 
Çocuğa verimli olması için 15-20 yıl eğitim veriliyor da 30-40 yıl yüksek ürün verecek-alınacak olan fındık fidanlarına ve genç dallarına neden eğitim verilmez?
Fidana eğitim verildiğini ya da fidanın budandığını bilmeyenler, yeni duyanlar olabilir. Fidana eğitim mi verilir? Diyenler olabilir. 
Evet, fidana eğitim veriliyor, fidana budama yapılıyor. 
Fidanlar, eğitilmeden-budanmadan dal olursa NOKSAN DAL olur, verimsiz olur. Noksan dallarda 0,1-0,8 Kg arasında ürün verir.  
Fidanlar, eğitilerek-budanarak dal olursa TAM DAL olur. Tam dallarda 2-4 Kg ürün verir. Fındık Araştırma Enstitüsü'nün bahçesinde 5-6 tam dallı ocaklardan 35 Kg ma kadar kuru fındık alınmıştır.  
FINDIK BAHÇELERİNDE, “FİDAN VE GENÇ DAL BUDAMASI”  Y  A  P  I  L  M  I  Y  O  R. 
Fındık verimini, bir taraftan yükseltmek için uğraşıyoruz diğer taraftan yüksek verimin en büyük koşulu olan fidan budamasından bihaberiz. 
FİDAN BUDAMASI YAP, DALDAN ÇUVALLARLA FINDIK KAP.
********************************************** 
Fındıkta, fidan eğitimi- ya da  fidan ve genç dal budaması  6 yılda yapılır.  
Fidan-genç dal budaması ara vermeden her fidanda ve her yıl yapılması şartı ile 4-6 yılda yapılır.  
Fındıkta fidan-genç dal budamasının daha kısa zamanda yapılması mümkün değildir.  Daha kısa zamanda yapanlar 2 ci, 3 cü, 4 cü,5 ci yıllarında fidan-genç dal budamasının o yıl için yapılması gereken kısımlarını yapamazlar. Bunlar yapılmazsa yapılanlar budama olmaz.
Fidan-genç dal budamasının kuralı böyledir, böyle bilinmelidir. 
Fidan-genç dal budamasını sadece bahçe sahipleri yapar. Köylerde, mahallelerde, budama kursu görerek ya da görmeden bir ücret karşılığında budama yapanların 6 yılda toplam 6-10 kez, budama yaptıkları bahçelerdeki fidanların başına giderek budamanın o yılki kısmını yapmaları gerekir. Bu mümkün değildir. 
Budama yapanlar, bahçelerde sadece budama yaptıkları anda bırakılan fidanların belki 2 ci yıl başlangıç budamasını yaparlar. 2 ci yıl, 3 cü yıl ve diğer yılların budamalarını yıl yıl o bahçelere giderek yapamazlar. Kimse kimsenin bahçesine 4-6 yıl giderek budama yapamaz. 
Bu durum yapılan budamaların çok eksik yapıldığını, ya da doğru yapılmadığını gösterir. 
Bu nedenlerle köylerde, mahallelerde, bir ücret karşılığında budama yapan elemanlar fidan–genç dal budamasını yapamazlar. Yapmalarına da imkân yoktur. Bu nedenle fidan-genç dal budamasını sadece bahçe sahipleri yapar. 
1-2 gün veya 3-5 gün süreli fındık budaması kursları yapılmaktadır. Yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı 3-5 günlük sürede fidan-genç dal budaması yapılamaz, öğretilemez, öğrenilemez. Yalnız fındık budamasının sadece fidan-genç dal budaması kısmı hariç diğer kısımları 3-5 günlük kursta yapılabilir, anlatılabilir. 
                  ****************************************
Mevcut bilgiler fidan budamasına yetmiyor
Fındık tarımı kitaplarında yazılı fidan budaması bilgileri 45-50 yıl önceleri abilerimiz tarafından yazılmıştır. Bu bilgiler eksiktir. Yeniden araştırılması ve eksiklerinin tamamlanması gerekir. 
2015 yılı Ekim-Kasım ayında bahçemde budama yaptım. Ocakların bir dal hacmi kadar boşluk olan yerinde bir fidan, iki dal hacmi kadar boşluk olan yerinde iki fidan bıraktım.  
2016, 2017, 2018 ve 2019 yılları Şubat aylarında her yıl bu fidanların yanına iki-üç kez giderek 4 yıl fidan ve genç dal budaması yaptım. 2020 ve 2021 yıllarında da fidan, genç dal budamasına devam edeceğim. 4 yıl boyunca notlarımı aldım, bol resim çektim. 
Fidan budamasını araştırıcı ruhuyla-gözüyle yapıyorum, varsa eksik yönlerini, nasıl olması gerektiğini görerek, yaşayarak tespit ediyorum. Uygulamaya devam ettikçe fidan budamasının yeni bilgilerine ulaşıyorum.  
Bu arada dal budamasına da devam ediyorum. Noksan dalları nasıl tam dal haline getirebilirim? Onun çalışmasını yapıyorum. Bu konuda biraz yol kat ettiğimi sanıyorum.
Saygılarımla.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık