• 08 Aralık 2017, Cuma 8:09
AliKaya

Ali Kaya

DEVLET, FINDIĞIN BUDAMASI KONUSUNDA ARAŞTIRMA YAPMIYOR
 Sayın okuyucularım,
Ben 25 yıl fındık üzerine araştırma yaptım. Emekli olduktan sonra da fındık üzerine çalışmalarım devam etti ve halen de devam ediyor. Bu arada fındığın hasat yapılma kriterlerini araştırdım ve buldum. Yeşilgiresun'da-ki yazılarımda bulabilirsiniz. Kendi bahçem fındık laboratuvarı. 2015'te budama yaptım. 2016 ve 2017 de devam etti. Devam ediyor. Budama yapmadan önce aldığım ürünü tarttım. Sonraki yıllar da tarttım. Verimi nasıl artırabilirim? Bunun çalışmasını yapıyorum. Yaptığım çalışmaları verimle karşılaştırıyorum. Yazdığım bilgilerin çoğu bu çalışmaya ait. Diyeceğim o ki fındığın budanması konusunda, internette ve fındık tarımı kitaplarında ve broşürlerde eksik-yanlış yazılmış çok bilgi var. Bu konuda bilgi kirliliği çok. Bunların hepsi birbirinin kopyasıdır. Yeterli araştırma yapılmadığı için bilgiler ihtiyaca cevap verememektedir. Fındıkta budamayı bilmek için en az 3-5 dekar fındık bahçesinde fiilen 3-5 yıl budama yapıp verimle ilişkilendirmek gerekir. Ancak bu şekilde öğrenilir. İnternetten, kitaplardan ve broşürlerden öğrenmekle budamacı olunmaz.
“Fındık budaması bilgileri” fındık bitkisinin büyümesine-gelişmesine ve verimliliğine cevap verememektedir.
Bu nedenle sık, bakımsız ve verimsiz halk bahçelerinin verimi yükseltilememektedir.
Budama bilgileri ile fındık dalları (bitkisi) yüksek yada iyi verim verecek şekilde büyütülememekte, bahçeler ıslah edilememektedir.
Budama konusunda yeni araştırmalara-bilgilere ihtiyaç vardır. Bu konuda çok önemli gerekçelerim var. İsteyenlere izah edebilirim.
Bugün kü fındık budama bilgileri ile sık ve bakımsız bahçelerde verim ancak % 20-50 oranında artırılabilmek-tedir.
Bahçelerin veriminin yüksek olması isteniyorsa –ki istiyoruz- bu verim artışı çok yetersizdir.
Dekardan ort 60-80-100 Kg fındık alınan bakımsız bahçelerde budama çalışması ile verim % 20-50 oranında değil en az % 100-200 artırılması gerekir ki yapılan masraflar ancak bu şekilde karşılansın.
Fındıkta her uygulama iyi derecede yapıldı da sadece budama mı istenildiği gibi yapılmıyor diyebilirsiniz.
Bu konuda haklı olabilirsiniz.
Aslında halk bahçelerinde yapılan uygulamaların tamamı yanlıştır.
Fındık dalına hangi yaşta ve nasıl bir budama yapılacağı bilinmemektedir?
8-10 yaşından sonra dalların nasıl budanacağı belli değildir. Bilen de yoktur.
Budama fındık bitkisinin yaşına göre değişmektedir.
Fındık bitkisinin ömrü bilinmemektedir.
Ömrünün ne kadar olduğu bilinmeyen fındık dalı verimden düşer mi? düşerse hangi yaşta/yaşlarda düşer?
Verimden düşen dalın verimi nasıl artırılır?
Fındık dalının az ürün verdiği yıl ve çok ürün verdiği yıl/yıllar var mıdır?
Varsa bu yıllarda dal üzerinde ne gibi değişmeler olmaktadır?
Az ürün yılında çok ürün yılında nasıl budama uygulanmalıdır?
Bu bilinmeyenlere cevap verilememesi fındık dalına hangi yaşta ve nasıl bir budama yapılacağının bilinmediğini ortaya çıkarmaktadır.
*****
Devlet, fındığın budaması konusunda araştırma yapmıyor
Son 15-20 yıl içinde fındıkta budama ile ilgili olarak yapılan çalışmalara ve yayınlara bakıldığında sadece 2 tane çalışmanın yapıldığı, ancak bu çalışmalarda budamada netlik sağlanamadığı yeni çalışmalara ihtiyaç duyulduğu belirtilmekte bunlardan başka araştırmalara da rastlanmamaktadır.
Fındıkta budama bilgilerinin çoğu genel meyvecilikten fındığa uyarlanan bilgilerdir.
Bu bilgiler ihtiyaca cevap vermemektedir.
Fındıkta budama araştırması yapılmamaktadır.
Oysa budama çalışmaları temel araştırmalardır.
Bu nedenle sürekli araştırılmaları gerekir.
Fındık budaması araştırmalarının Fındık Araştırma Enstitüsü ve Ziraat Fakülteleri tarafından yapılması gerekir.
Gıda-Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı nedense 15-20 yıldan beri fındık budaması üzerine araştırma yapmıyor- yaptırmıyor. Sebebi bilinmiyor. Ziraat Fakültelerinde de dal budaması üzerinde araştırma yapılmıyor.
Bunu nerden mi anlıyoruz, ilgili kurumların son 15-20 yıllık çalışmalarında fındık budaması ile ilgili projelerin olmamasından.
Bu konuda oldukça geç kalınmıştır.
Bu kurumlar budamayı araştırmazsa acaba kim araştıracak?
Halk bahçelerinin dekarından 60-80-100-120 Kg fındık alınıyorsa bunun en büyük nedeni bu bahçelerin düşük miktarda ürün verecek şekilde yetiştirilmesine bağlıdır.
Dal budaması bilinmiyorsa, yapılmıyorsa, dal yüksek ürün verecek şekilde büyütülemiyorsa, dekara 1000 Kg ürün veren bir fındık çeşidi dahi dikseniz, halk bahçelerinden bu budama bilgisi ile yüksek ürün alamazsınız.
*****
Çiftçilerimiz harıl harıl Fındık Araştırma Enstitüsü tarafından yeni tescil edilen fındık çeşitleri fidanını aramaktadır.
Neymiş efendim eski çeşitlerin verimleri düşükmüş yenilerin verimleri yüksekmiş.
Yeni çeşitlerin veriminin eski çeşitlerden fazla bir farkı yoktur.
Fındık budamasının bilinmediği ve teknik uygulamaların tamamının yanlış yapıldığı bir ülkede, dekara verimi 2000 Kg olan bir fındık çeşidi dikilse dahi bu budama ve yetiştirme bilgisi ile yine dekara 80-100 Kg ürün alınır.
Fındık kendi kendine yetişseydi mevcut çeşitlerden dekara 80-100 Kg değil 500 Kg ürün alınırdı. Kimsede yeni çeşit aramazdı.
Sevgili çiftçiler. Yüksek verim için öncelikle çeşidi değil UYGULADIĞINIZ İLKEL FINDIK ÜRETİM TEKNİĞİNİ DEĞİŞTİRİNİZ.
Saygılarımla. 4.12.2017

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık