• 09 Kasım 2012, Cuma 9:14
AliKaya

Ali Kaya

ARTVİN'İN ARHAVİ İLÇESİNDE FINDIK BUDAMASI VE GÜBRELEMESİ KURSUNA HOCA OLARAK KATILDIM
 Sayın okuyucularım.
Artvin ilinin Arhavi İlçesi Gıda Tarım Hayvancılık İlçe Müdürlüğü tarafından 5.11.2012 tarihinde teknik elemanlara ve çiftçilere yönelik olarak organize edilen fındıkta budama ve gübreleme eğitimi kursuna hoca olarak katıldım. Kursa Arhavi Ziraat Odası başkanı ile beraber 3 teknik eleman, İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürü ile beraber tüm teknik elemanlar, Artvin Gıda Tarım Hayvancılık İl Müdürlüğünden 4 teknik eleman ile beraber fındık tarımını fiilen yapan  15 üretici olmak üzere  toplam 30 kişi katılmıştır. Öğleye kadar teorik ve öğleden sonrada  fındık bahçelerinde pratik olarak fındığın budanması ve gübrelenmesi anlatılmıştır. Bu arada Arhavi fındık bahçelerini inceleme  fırsatı buldum. Bahçelerde tespit edebildiğim hataların hepsini günlerce yazmam lazım. Bir kısmını özetleyerek veriyorum.
1-Meyilli arazilere “kanal teras”,”hendek teras” veya “cep teras”lardan uygun olanı yapılarak ocak çukuru açılması ve fındık dikilmesi gerekirken Arhavi'de fındığın dikildiği arazilerde teraslar yapılmadan ocak çukurları açılmış ve fındık dikilmiştir. Günümüzde bile çiftçiler teras (setleme) yapmadan fındığı dikmektedir. Meyilli arazilerde teras yapmadan verim alınamaz.
2-Çiftçiliğin birinci olmazsa olmazı bahçelerinin topraklarını tanımaları için  analiz yaptırmalarıdır. Diğer illerde olduğu gibi Arhavi çiftçilerinin de toprak analizi yaptırmadan fındık tarımı yaptığı görülmüştür. Toprak analizi yaptırmadan gübre çeşidinin ve miktarının belirlenmesi tamamen hayalidir. Toprak analizi yaptırmadan verimin artırılması tekniği henüz bulunamamıştır. Bulunduğunda haber verilecektir.
3- Arhavi fındık bahçelerinde dekarda ocak sayısı olması gerekenin 2 katı dolaylarındadır. Ocaklar arası mesafeler olması gerekenin yarısı ya da üçte biri kadardır. Eski dikimli düz ve az meyilli bahçelerin dekarında en fazla 40-45 ocak, meyilli arazilerin dekarında en fazla 50-55 ocak olması gerekirken maalesef Arhavi fındık bahçelerinde ocaklar 2 m-3 m -4 m aralıkla dikilmiş bunun sonucunda  bahçelerin dekarında 80-90 ocak vardır. Dekara dikilen ocak sayısında modern üretim tekniğine karşı adeta bir direnme görülmektedir. Dekara fazla  dikilen ocaklarla verim artmıyor aksine azalıyor.  
4-Fındık ocakları dar alanlıdır. Dallar dar alanlı (0,3 m2 - 0,5 m2 arasında) ocaklardan çıkmaktadır. Düz ve meyili  % 25 e kadar olan arazilerde ocak usulü dikimde  her bir ocağa en az 1,3 m2 alan (120 cm çapında dairesel ocak) verilmesi gerekirken Arhavi bahçelerinde ocaklar (30 cm x 60 cm); (40 cm x 80 cm) yada (20 cm x 100 cm)  en ve boyda dikilmiş ve  ocak alanları 3-4 katı küçülerek (0,3 m2 - 0,5 m2) Dar alanlı Ocaklara  dönüşmüştür. Çiftçiler yüksek verim sağlayan Modern Üretim Tekniği yerine tembelliğin, bilgisizliğin ve ilgisizliğin sonucu ortaya çıkan DAR ALANLI OCAK sistemini uygulamaktadırlar. Arhavi çiftçileri fındığa hizmeti tekniğin istediği gibi değil kolayına nasıl geliyorsa, dededen-babadan, komşudan nasıl görüyorlarsa öyle yapıyorlar. Modern üretim tekniğini uygulamıyorlar. Dar alanlı ocak sistemi “ilkel bir tarım sistemidir”. Bu dikim sisteminde verim düşük olmaktadır.
 5-Dar alanlı  ocaklarda çok sayıda dal bulunmaktadır. Düz yada  meyili % 25 in altında olan arazilerin eski dikim ocaklarda 5-8 dal olması gerekirken Arhavi bahçelerinde dar ocaklarda yan yana yada birbirine bitişik yukarılara doğru balık istifi gibi büyüyen 8-20 arasında fidan,genç dal ve dal bulunmaktadır.  
6-Bahçelerde dar alanlı ocaklarda fazla fidan,genç dal ve dal bulunması ve sonraki yıllarda bu ocaklara  fidan ilave edilmesi dalların  birbirine bitişik yada yan yana büyümesine neden olmakta bu durum kökleri kütükleştirmektedir. Kütük olan kökler gübreden, sudan ve besin maddelerinden gereği gibi faydalanıp dallarda yan dal, dalcık ve sürgün oluşturamazlar. Kütükleşme verimi düşürür. Ocaklarda dallar arasından karşılıklı en az 80-100 cm ve yan yana da en az 40-50 cm mesafe olması gerekir. Dallar arasındaki bu aralıklar ömür boyu aynen korunmalıdır.Dalların köklerinin kütükleşmesi bu şekilde önlenir. 
7-Dalların sık olmaları, birbirine çok yakın yada bitişik büyümeleri kavak ağacı gibi (5-8 m) uzun büyümelerine, yukarılardan taçlanmalarına neden olmaktadır. Dalların sık ve uzun büyümesi yeterli güneş alamamasına bu da yan dalların 2,5-3-4 m lerden az sayıda çıkmasına, çelimsiz büyümesine ve çabuk kurumalarına neden olmaktadır. Az yan dal, dalcık ve yıllık sürgün oluşması karanfil miktarının az oluşmasına dolayısıyla fındığın da az olmasına neden olmaktadır.
Terasın yapılmaması, dönüme fazla ocak dikilmesi, dalların dar alandan çıkması, ocaklarda dal sayısının fazla olması, dalların kavak ağaçları gibi yukarılara doğru yıldız toplamaya büyümesi, budamanın hiiiç yapılmaması, toprak analizinin yapılmaması vs… sonucu verim olması gerekenin üçte biri-dörtte biri kadar olmaktadır. Daha ne olsun. Arhavi fındık bahçelerinde bu ilkel tarım yöntemi ile verim artırılamaz.
Aslına bakarsanız Giresun, Ordu ve Trabzon fındık bahçelerinin büyük çoğunluğunun durumu bunların aynısıdır diyebiliriz. Bu sorunlar tüm fındık çiftçilerinin sorunlarıdır.  Çiftçi Kayıt Sistemine (ÇKS) kayıtlı fındık üreticilerinin yaklaşık dörtte birinin köyde oturup fiilen fındık tarımı yaptığı yani gerçek çiftçi olduğu diğer dörtte üçünün memur-çiftçi, işçi-çiftçi, emekli-çiftçi, esnaf-çiftçi, gurbetçi-çiftçi olduğu belirlenmiştir. Fındık çiftçisi olarak gözüken bu dörtte üç oranında  üreticinin fındıktan elde ettiği gelir ek gelirdir. Bunların yılda  belki 15-20 günleri bahçede hasatta geçer kalan günleri esas çalıştığı iş yerinde geçer. O nedenle bunlara  fındığı anlatamazsınız, Anlatsanız bile uygulayamazlar zira zamanları yok. Anlatılanların hepsi boşuna. Köyde oturup çalışan dörtte bir oranında  üreticinin esas ana geliri- birinci geliri fındıktandır. İşte bu gibi çiftçiler bulunup eğitilmelidir. Dönüm başına verilen destek 400-500 TL olarak bu üreticilere verilmelidir. Böyle köyde oturup bahçesinde çalışan gerçek çiftçilerin sayısı özendirilerek artırılmalıdır. Köyde oturan, bağında bahçesinde yılda en az 200 gün çalışan çiftçilere uzun vadeli faizsiz  toprak edinme kredisi verilmelidir. 
******
Kışlık gübrelerin (fosforlu-potasyumlu gübreler), ahır gübresinin ve kirecin toprağa verilme zamanı geldi. 
TOPRAKLARIMIZI ANALİZ YAPTIRALIM, GÜBRELERİ ANALİZ SONUÇLARINA GÖRE KULLANALIM!
Kasım-Aralık-Ocak ayları fındıkta fosforlu, potasyumlu, borlu gübrelerin ve ahır gübresinin, Mart ayı azotlu (yazlık) gübrenin kullanılma zamanlarıdır. Bu nedenle bu günlerde zaman geçirmeden bahçelerinizden örnek alıp analiz yaptırırsanız yukarıda belirtilen gübreleri kullanmadan önce analiz raporu elinizde olur. Gübreleri raporda belirtildiği gibi kullanır daha fazla ürün elde edersiniz. Patoz arkasında ve harmanda boş fındık olmasını istemiyorsanız  bahçe topraklarınızda bor ve potasyum analizini yaptırmayı ihmal etmeyiniz. Boş meyvelerin % 41 i bor eksikliğinden % 10-15 de potasyum eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Bor ve potasyum eksikliği varsa bu besin maddelerini içeren  gübreleri kullanarak boş meyveleri dolu meyvelere çevirebilirsiniz.
Saygılarımla
7.11.2012


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık