• 19 Temmuz 2018, Perşembe 9:29
A.Dursun YILMAZ

A. Dursun YILMAZ

Sandık mı ? !
 Göreli olarak ekonomik zayıflık içinde bulunan insanların güçlerini birleştirmesinin adıdır, kooperatifçilik. Dayanışma, yardımlaşma ve işbirliği içinde ekonomik faaliyetlerde bulunarak gelirini ve refahını artırma organizasyonudur.
Kooperatiflerden başka bir de sandıklar vardır. Sandıkların çalışma ilkesi de hemen hemen kooperatiflerle aynıdır. Sandık, yardımlaşma ve dayanışma içinde tasarruf yapma, tasarruf yapanlarla krediye ihtiyacı olanların bir araya gelmesi organizasyonudur. Anımsatmak için söyleyeyim: Memleket Sandıkları, Menafi Sandıkları, İstanbul Emniyet Sandığı, Halk Sandığı, Tasarruf Sandıkları ve diğerleri. Bunların ilk ikisi Cumhuriyet öncesinde kurulmuştur. Sonrakiler Cumhuriyet döneminde yasayla kurulmuştur. Bunların dışında genel hükümlere göre kurulan sandıklarda vardır.
***
Son zamanlarda ilgili ilgisiz çok kimsenin kooperatifçilik üzerine söz söyler olduğunu görmekteyim. Her söz alan kooperatiflerin iyi bir şey olduğunu, herkesin her şey için kooperatif kurması gerektiğini dile getirmektedir. Kooperatifleşmenin öneminden söz edenler arttı. Biraz daha ileri gidenleri de mutlaka kooperatifler bankasının kurulması gerektiğini, üstüne basa basa söylemektedir.
***
Bilir misiniz, bilmem. Henüz Osmanlı İmparatorluğu hüküm sürerken 1863 yılında ilk Memleket Sandığı kurulmuştur. Sonra sayısı hızla artmıştır. 1983 yılında Memleket Sandıkları, Menafi Sandıklarına dönüştürülmüştür. 1888 yılında ise Menafi Sandıkları, Ziraat Bankasına dönüştürülmüştür. 12 Mart 1916 tarihinde Ziraat Bankası kanun ile yönetilir duruma gelmiştir. Cumhuriyetle birlikte 25.08.1926 yılında da yeni nizamnamesi yürürlüğe girmiştir. 1937 yılında kabul edilen 3202 sayılı kanunla Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası olmuştur. 3202 sayılı Kanun, 10.10.1983 tarih ve 107 sayılı KHK ile yürürlükten kaldırılmıştır. 107 sayılı KHK.'de 20.05.1991 tarih ve 3743 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmıştır. Banka, bu tarihten sonra Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre faaliyet göstermektedir. Yasası yürürlükte iken tam anlamıyla bir kooperatifler bankasıdır. Yasa ile verilen görevler olağanüstü niteliktedir. Hem ülkemizin kalkınması, hem de köylünün kalkınması hedeflenmiştir. Ülkenin ve köylünün kalkınmasında araç olarak da kooperatifler, öngörülmüştür.
***
Deyim yerindeyse 3202 sayılı Kanunun yürürlükten kaldırılmasıyla köylünün, üreticinin, çiftçinin elinden bankası alınmıştır. Bu somut duruma ilişkin çok şeyler söylenebilir. Ancak bir faydası olur mu, bilmiyorum? Çiftçinin elinden bankasının alınmasından sonra bir başka kooperatifler bankası da yaklaşık on-yirmi yıl sonra elinden alınmıştır. Tarişbank, 1999-2001 yılları arasında Kemal Derviş'in oluşturduğu iklimle kooperatiflerin elinden alınmış ve tasfiye edilmiştir. Gerek 1983, gerek 1991 yılında gerekse 1999-2001 yılında kooperatifler bankalarının kapatılmaması yönünde toplumsal bir muhalefet gelişmediği için her iki bankada ellerinden gitti. Daha doğrusu, 30 yıllık süreç, yavaş yavaş, hissettirmeden, acıtmadan teslim alınması sürecidir.
En acısı, bu bankaların kurulmasına ön ayak olan kooperatif bankası olarak çalışmasını sağlayan partinin yöneticilerinin, Kemal Derviş'in yönetim anlayışına teslim olmasıdır. Bugün programlarında kooperatifler bankası kuracağız diye söylemleri olanlar, Kemal Dervişler aracılığı ile kooperatif bankalarını teslim etmişlerdir. Bu gün de, Kemal Derviş anlayışının egemen olduğu, söylemlerden belli olmaktadır. Mevlana'nın dediği gibi “Ya göründüğün gibi ol, ya da olduğun gibi görün”. Tutarsızlık, diz boyu. Kemal Dervişleri, partiye alarak, dediklerini uygulayarak, ancak ve ancak, kooperatiflerin ve bankalarının kapısına kilit vurdurursunuz.
***
Tamam, iki kooperatifler bankası kaybedilmiştir! Ele çuvaldızı batırırken kendimize de bir iğne batıralım! Sandıkta mı kuramayız?

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık