• 04 Ocak 2018, Perşembe 8:40
A.Dursun YILMAZ

A. Dursun YILMAZ

Proje Yapalım, Hibe Alalım!
 Son yıllarda hepimiz bir “proje” peşindeyiz. Kimisi, hibe kuruşunun çağrıya çıkmasını bekler ki, proje yaptırayım. Bu “çağrı” sözcüğü de “çağrıya çıkma” ibaresi de sorunlu, ama bu günkü konumuz değil.  Kimisi, çağrıya çıksın ki, proje yapayım. Kişisi, kurumu, derneği, odası, şirketi, belediyesi proje peşinde. Neredeyse, proje peşine olmayan yok. Hibeler, gani!
***
Bilimler plan yapar ve bu planlara göre hareket eder. Diğer bilimler gibi yönetim bilimi de araştırma yöntem ve tekniklerini kullanarak planlama yapar. Plan, öncelikle mevcutları ve durumu tespit eder. Gerekirse pilot uygulamalar yapılarak, plan, sınanır. Sınama sonuçlarına göre genellemeler yapılır ve çıkarımlarda bulunulur. Plan, hedefleri belirler. Varılacak düzeyi, noktayı somut bir biçimde ortaya koyar. Varılacak düzeyin sağlayacağı faydalar, sonuçlar ve çıktılar da değerlendirme içine alınır. İleride çıkabilecek olguları ve öngörülemeyenleri dikkatealarak sapmaları ve etkilerini hesap eder. Planlar kısa, orta ve uzun süreli yapılır ki, sapmanın etkisi azalabilsin ve gerekli düzeltmeler yapılabilsin. Süre sonunda da, hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığı saptanabilsin. Bu tespite göre yeni plan için hazırlık süreci başlar. Plan, kendini denetleme imkânı oluşturur. Bu devinim böyle sürer. 
Proje, planın bir parçasıdır. Planın, hedefine ulaşabilmesi için somut, uygulamalar içerir. Yalnızca işlem basamaklarını gösterir. Örneğin, belediyeler imar planı yapar. Okul, hastane, yol, otopark, çocuk parkı, ibadet yeri, konut, ticari alan ve benzeri yerleri belirler. Konutları üç katlı, beş katlı, on, yirmi, otuz katlı gibi yüksekliklerini saptar. Deyim yerindeyse proje ile yerleştirilecek olanın büyüklüğünü, uzunluğunu ve çapını söyler.Koyacak olanın kimliğini açıklar.Sonra mimar, plan koşullarına uyarak üç ya da otuz katlı konutun mimarisini projelendirir. Mühendisleri de zemin etüdüne bağlı olarak statik ve diğer hesaplarını yapar. Deyim yerindeyse mimar yatağı hazırlar, mühendis yatağın dayanma gücünü hesap eder. Özetle, proje, planın altındadır, uzantısıdır. 
***
Adam, plan yapar. Planın içinde yoksan, projesin. Adam, plan yapar. Elinde fazla olanı sana satmaya çalışır. Zannedersin ki, benim iyiliğimi düşünüyor, kendinde olanın bende de olmasını istiyor. Adam, malını pazarlarken “Bu mal senin işine yarar.” diyor. Zannedersin ki, işime yarar. Evine getirirsin, hiçbir biçimde kullanamazsın. Adam, pazarda, köprüde, gemide “Bir alana, biri bedava.” der. İnanır, alırsın. Sonra mahalledeki dükkâna gelirsin. Aynı malın beşte biri, onda biri fiyatla satıldığını öğrendiğinde yıkılırsın. Planı sen yapmazsan, başkasının planının kurbanı olursun.Plan yapmayan bir başkasının esiri olur.    
***
Şimdi hibe projeleri gırla gidiyor. Proje yapımcısı, ben senin “Yuvanı yapayım!” der gibi “Projeni yapayım.” diyor.  Elinde kaynağın olsa bir birime yapılacak işi, üç-beş birime yapıyor. Neden. İşin meblağı büyüdükçe alacağı para büyüyor, ondan. Çünkü proje firması baştan belirli bir meblağı aldıktan sonra hibenin belli bir oranını da pazarlık konusu yapıyor. Eşit faydayı sağlayacak yatırımı, daha büyük bir meblağa mal olmasını sağlayarak,kazanacağı paranın büyüklüğünü de artırıyor. Deyim yerinde ise hibeyi proje firması kapıyor, yatırımcıya da maliyeti ve riski kalıyor. Hibe almak amacıyla proje yaptırdığınızda hem planı yapanların esiri oluyorsunuz, hem de projeyi çizenin kurbanı.
***
İster kişi, aile; ister yerel yönetim, yerinden yönetim; ister kurum, şirket, kooperatif, oda, dernek; ister özel, kamu ol. Kim olursan ol, plan yapmalıdır, yapılmalıdır. Plan yapmadan proje yapmaya kalkanın hibesi, en pahalı paradır. 

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık