• 21 Aralık 2017, Perşembe 8:04
A.Dursun YILMAZ

A. Dursun YILMAZ

Kooperatifçilik Gününde Kooperatifsizlik
 Bugün 21 Aralık, Dünya Kooperatifçilik Günü. Kutlamak gerek. Kutlu olsun. Kutlu olsun ama kutlanacak günün değerini ve önemini biliyor muyuz? Kanımca ne değerini biliyoruz, ne de önemini. Günün değerini ve önemini geçelim. Kooperatifi, kooperatifçiliği biliyor muyuz?
Kooperatifler, toplumsal kalkınmanın en önemli ve en doğru aracıdır. Nitekim bu niteliği fark edildiği için yüz yılı aşkın sürede yaşamımızın içinde vardır. Ancak, yardımlaşma, dayanışma, işbirliği yapılarak toplumun ekonomik faaliyetlerini geliştirmesi gereken bu araç, gerektiği gibi kullanılabiliyor mu?
***
Cumhuriyet öncesinde de kooperatifler ve kooperatifçilik var. Kooperatifçilik, en önemli gelişmesini 1935 yılında yürürlüğe giren Tarım Satış ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kurulmasına ve faaliyetine ilişkin yasalardan sonra yapmıştır. 1956 yılında Ticaret Yasasının içinde bir bölüm olarak yer alan kooperatifler, 1969 yılından sonra bağımsız bir yasasına kavuşmuştur. Cumhuriyetin başından bugüne değin geçen süre içinde yürürlüğe konulan düzenlemelerin eleştirilecek yanı mutlaka vardır. Bu yönünü göz ardı edersek, kooperatifçilik hareketini kucaklayacak, kapsayacak mevzuat vardır. Yani, mevzuat yönünden bir sıkıntı yoktur.
***
Mevzuattan kaynaklanan sorunlar da vardır, olacaktır. Sorun, tek başına mevzuatta değildir. Ya da mevzuat ileri sürülerek sorunlarla baş edemeyiz. Sorun; organizasyon yapısında, sermayesinde, insan varlığının yetersizliğine karşı eğitime gerekli ve zorunlu önemin verilmemesindedir. Sermaye önemlidir. Ama sermayeden de önemlisi ortakların niteliğidir. Ortakların, kooperatifin felsefesini, amaçlarını benimsemesi gerekli ve zorunludur. Kooperatifin, kooperatifçiliğin; işbirliği olduğunu bilmeyen, anlamayan, anlamak istemeyen birisine bir makinenin ortak kullanımını önerebilir misiniz? Müşterek mal teminini veya ürünün pazarlanmasını önerebilir misiniz? Girdilerin stok maliyetini düşürmek için müşterek alım yapmanın yararlarını bilmeyen, bilmek istemeyen birisine ne yapabilirsiniz? Dayanışmanın, yardımlaşmanın ne olduğunu anlamayan, anlamak istemeyen birisine ne söyleyebilirsiniz? En ufak bir çıkar uğruna kooperatifle ilişkisini kesen birisine nasıl güvenebilirsiniz? Özcesi, kooperatife girecek olan insan, işbirliğini, yardımlaşmayı ve dayanışmayı benimsemelidir. Kooperatife girdikten sonra eğitim almayı kabul etmelidir. Mutlaka, eğitim almalıdır. Kooperatif ortaklarının eğitim alması yetmez, yöneticilerin de eğitime ihtiyacı vardır.
Bütün bu gereklilik ve zorunluluk, evrensel kooperatifçilik ilkeleri olarak tanımlanıp sınıflandırılmıştır: 1- Ortakların katılımı, 2- Demokratik yönetim, 3- Mali yapı, 4- Eğitim, 5- Kooperatifler arası işbirliği, 7- Özerklik, 8- Toplumsallıktır.
Bu ölçeklere göre değerlendirme yapıldığında ülkemizde kooperatifin varlığından da kooperatifçiliğin uygulandığından da söz etmek mümkün değildir.
Dünyadaki kooperatifler ve kooperatifçilik uygulamaları ile ülkemizdeki kooperatifler ve kooperatifçilik uygulamaları karşılaştırıldığında ne kadar ve neden başarısız olduğumuz anlaşılabilir.
***
Dünya Kooperatifçilik gününüzü; kooperatifçilik ilkelerini benimseyen ve eğitim almış insanların ortak olduğu, ortaklarının sürekli olarak yardımlaşma, dayanışma, işbirliği içinde olduğu doğru organizasyonlarda başarılı olması dileğiyle kutluyorum.

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık