• 31 Temmuz 2019, Çarşamba 16:39
A.Dursun YILMAZ

A. Dursun YILMAZ

Gitti, En Az 500 Milyon Dolar !

17 Nisan 2019 tarihli makalemde Nisan ayı içinde Ordu ilinde gerçekleştirilen Fındık Çalıştay'ının sonuç bildirisini eleştirmiştim. Bildiriye göre 3 milyar Dolarlık ihracat hedeflenmiş. 25 Nisan 2019 tarihinde konuya devam ederek fındık fiyatının 4 Dolar civarında olması gerektiğini, aksi halde 3 milyar Dolarlık ihracatın hayal olduğunu söz etmiştim. 01 Mayıs'ta da üreticinin sesine kulak vermeyen fiyatın, ülke lehine olmayacağını yazmıştım. 15 Mayıs 2019 tarihinde ise çalıştay sonuçlarını üretici aleyhine yanlı bir biçimde etkileyerek amaçlarına ulaşanlar olabileceğini, ancak, bu söylemlerle üreticinin gelirinin artmayacağını ve ülkenin ihraç gelirini de artırmayacağını ifade etmiştim.      
***   
Son bir ayda fındık fiyatları üzerine verilen ve Gazetemizde yayımlanan demeçlere, açıklamalara bakalım: 6 Temmuzda, Samsundaki bir Üretici Birliği Başkanı 17-18 Liranın çiftçi anlamında olumlu bir sonuç olacağını dile getirmiştir. 10 Temmuzda, Giresun ZO Başkanı, 20 Lira ile başlamalı demiş. 12 Temmuzda, CHP Giresun Milletvekili, fındık fiyatının 20 Lira olarak açıklanmasını istemiştir. 16 Temmuzda, fındık üreticilerinin 20 Lira beklentisi olduğu dile getirilmiştir. 17 Temmuzda, TOBB yöneticisi ve Samsun TSO Başkanı, en az 15 Lira olması gerektiğini beyan etmiştir. 20 Temmuzda, kararnamenin hazır olduğunu, fiyatın 15 Liradan aşağı olmayacağının belirtildiğini okuduk. Aynı gün,  bir Ziraat Mühendisi, fındığın maliyetinin 15,50 Lira olduğunu açıklamıştır. 22 Temmuzda, AKP Giresun Milletvekili fındık fiyatının masada olduğunu belirterek, 18 Lira isteneceğini açıklamıştır. 25 Temmuzda, Giresun TSO Başkanı fındık için üç istekte bulunarak, fiyatın 3 Dolar olacağını dile getirerek, üreticinin bağına bahçesine iyi hizmet etmesini dilemiştir. 26 Temmuzda, CHP İl Başkanı, 20 Liradan aşağı bir fiyatı kabul etmediğini açıklamıştır. 
27 Temmuzda ise fiyatın açıklandığını öğrendik. Cumhurbaşkanı, Giresun kalite tombul fındık için 17 Lira olarak, diğer illerin ürünlerine bu fiyattan 0,50 Lira eksik fiyat  açıklamıştır. 
Aynı gün, AKP Giresun milletvekili “Üreticimizi mağdur etmedik” dedi. Diğer bir milletvekili, “Üreticinin yanında durduğumuzu gösterdik” dedi. Giresun TSO Başkanı “Fındık Fiyatı Memnun Edici” dedi. Fiskobirlik YK Başkanı “Üreticinin Beklentisine Cevap Veren Bir Fiyat Açıklandı” dedi. 29 Temmuzda Fiskobirlik YK Başkanı “TMO yerine FKB olsaydı daha iyi olurdu. İnşallah denir bundan sonra” dedi. Giresun TB Başkanı açıklanan fiyatın memnuniyet verici” dedi. Aynı gün CHP eski milletvekili “fındık fiyatı yetersizdir. En az 20 lira olmalıdır.” dedi. Yine aynı gün, Giresun ZO Başkanının teşekkürünü okuduk. 30 Temmuzda, AKP İl Başkanı “Cumhurbaşkanımız Fındık Üreticisi Dostu Olduğunu Gösterdi” dedi. AKP  Ordu Milletvekili, aynı gün “Fındık 20 Lira Olabilir.” dedi. TZOB yönetim kurulu üyesi “Fındık Üreticilerimiz Rahat Bir Nefes Alacak” dedi.    
***  
Fındık fiyatı ile ilgili görüş bildirenlerin 15 ilâ 20 Lira arasında fiyat beklentisini dile getirdikleri açıktır. Doların 5,70 TL. olduğu dikkate alındığında 2,63-3,50 arasında bir talebinin dile getirildiği açıktır. Hangi hesaba göre bu taleplerin yapıldığı belli değildir. Sonuçta, Giresun kalite tombula tamı tamına 3 Dolar verilmiştir. 
Şimdi sormak gerekir: Öncelikle ZO tarafında olup 3,50 Dolar beklerken, 3 Dolar fiyat açıklanınca neden teşekkür etme gereğini hissedilmiştir? TSO Başkanı, 3 Dolar fiyat beklentisini dile getirmesi, sonuçta da bu fiyatın verilmesi nedeniyle başarısından ötürü kutlamak gerekir! Fiyatı bilmiştir. Ama, üreticiye akıl vereceği yerde üyelerinin fındık alımı, fındığa katma değer sağlama konusunda becerilerinin artması yönünde çabası olsa idi, daha yararlı bir iş yaptı sayacaktık. Üreticinin cebine girecek daha fazla paranın esnafın ve tacirin ticaretine daha fazla katkı sağlamaz mıydı? Esnaf ve tacirin bankaların elinde oyuncak olduğu bu dönemde likiditeyi artıracak bir fiyat talep edilemez miydi? Üreticiyi düşünmediğini anlıyoruz, üyelerinizi neden düşünmüyorsunuz? Çorum leblebisinin en az 25 Lira olduğu, kabuklu yer fıstığının 25 Lira olduğu, cevizin 40 Lira olduğu, kabuklu fıstığın 100 Lira olduğu yerde, fındığın 17 Lira yada 3 Dolar olmasını, içinize nasıl sindiriyorsunuz?  
Yine, TSO ve TB yöneticilerine sormak isterim: 2014/15 sezonunda ortalama fiyatın 12.87 Kg./Dolar ve toplamda 2.759.000.000 Dolar ihracat geliri elde edilmişken bu yıldan sonra sırasıyla 9,13 Kg/Dolar ve 2.280.000.000 Dolar; 7,98 Kg/Dolar ve 1.882.000.000 Dolar; 7,17 Kg/Dolar ve 1.635.000.000 Dolar; en son 2018-19 sezonunda 5,80 Kg/Dolar ve 1.224.000.000 (30.04.2019 itibariyle) Dolar gelir elde edilmesini, ülke açısından başarı olarak mı sayıyorsunuz? 9,13 Dolara satılan fındığın 5,80 Dolara gerilemesinin sorumluluğunu hissetmiş olsaydınız,  açıklanan fiyata memnun olduğunuzu söyleyebilir miydiniz? 
İlan edilen 17,- Liralık fiyat, diğer bir deyişle 3 Dolarlık bir fiyatla elde edilebilecek ihraç geliri 1.200.000.000 ilâ 1.500.000.000 Dolar arasında olacağını şimdiden söyleyebilirim. Eğer 4 dolar olarak açıklansa idi, ihracat gelirinin % 25 oranında fazla olacağı açıktır. Üretici açısından konunun başka boyutlarının da ele alınması gerekir: İller ve bölgeler arası  maliyet sorunu olduğu gibi TMO'nun alım politikası ile ilgili büyük sorunlar vardır. Bu hususlar daha sonra irdelenecektir.  
  ***  
Fındık üreticisini düşünmediğinizi biliyoruz!  Ülkemizi neden düşünmüyorsunuz?


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık