• 15 Şubat 2018, Perşembe 8:09
A.Dursun YILMAZ

A. Dursun YILMAZ

Bütçe mi? Tahmini Bütçe mi?
 Bir önceki yılın ikinci yarısından itibaren bütçe hazırlıkları başlayarak Kasım ve Aralık ayında komisyon görüşmeleri yapılarak, TBMM.'de kabul edilerek bütçe yasalaşır. Bu, kamu bütçesinin yapılması sürecidir. Önceki dönemlerde “genel bütçe” hazırlanırken, şimdi “merkezi yönetim bütçesi” hazırlanmaktadır. Üniter devlette genel bütçe ifadesinin doğru olduğunu, merkezi bütçe kavramının kabul edilebilir olmadığını söylemekle yetinelim.
Şirketler, takvim yılı üzerinden kayıtlarını tutmaları koşuluyla yıl sonuna doğru bütçelerini hazırlayarak, yetkili organları eliyle uygular.
Kooperatifler, yine aynı koşulla yıl sonuna kadar hazırlanan bütçe taslağını, uygulama yılının ilk altı ay içinde yapılması zorunlu olan genel kurulda kabul edilmesi ile birlikte uygular. Takvim yılı ile hesap yılı farklı ise bu farka dayalı olarak bütçe taslağının hazırlanması ve kabul edilme süreci değişir. Son günlerde, kooperatiflerin üç yıllık genel kurulunu birlikte yapmasına olanak sağlayan değişiklik yapılmıştır. Buna göre kooperatifler, içinde bulunulan yılın bütçesinden başka izleyen iki yılın bütçesini de hazırlayıp, uygulayabilecektir.
Derneklerde, her yıl genel kurul yapılması zorunluluğu bulunmamaktadır. Olağan genel kurulunu üç yılda bir yapması mümkündür. Bu nedenle dernekler, üç yıllık bütçesini hazırlayarak, genel kurulda kabul edilmesinden sonra uygulamaya koyar.
***
Bu noktada “bütçe nedir?” sorusuna cevap aranmalıdır: Bütçe, bir plandır Plan olması nedeniyle tahmin belgesidir. Dolayısıyla genel olarak yapılan bir yanlışı hemen söylemek gerekir. “Tahmini bütçe” diye bir kavram yoktur. Tahmin belgesi olan bütçenin başına “tahmini” sözcüğünün konulabilmesi mümkün değildir. Belirli bir dönemi kapsar ve genellikle bir yıllıktır. Bir dönemdeki gelirleri ve giderleri gösterir. Bütçe genellik içerir. Karşılaştırma yapmaya elverişli olmalıdır. Bütçe, kaynakların nasıl kullanılacağını gösterir. Yani, ödenek tahsis edilir. Bütçe, kaynakların nerelerden elde edileceğini gösterir. Dönem içinde elde edilecek kaynaklar, bütün olarak gösterilir. Birlik ilkesi uyarınca, bütçe dışı gelir kaynağı bırakılmaz. Yetki verilmesi durumunda sınırlı ölçüde yeni gider kalemleri oluşturulabilir. Yetki verilmesi durumunda sınırlı ölçüde ödenek aktarımı yapılabilir.
***
Öncelikle ve önemle belirtmek gerekir ki, görevli organ tarafından hazırlanan taslak veya tasarı, yetkili organ tarafından kabul edildikten sonra uygulamaya konulan tahmin belgesinin adı “Bütçe”dir. Bu belgenin adına tahmini diye bir ek konulamaz. İster dernek, ister kooperatif olsun, isterse şirket olsun, yetkili organın kabulünden sonra “bütçe” olarak adlandırmak gereklidir.
Kooperatifler bir ticaret şirketidir. Diğer şirketler gibi ticari yaşamın en temel araçlarından birisidir. Unvanının sonuna şirket ibaresi eklenmesi gereklidir. Ancak, uygulamada kullanımdan düşmüştür. Ticaret şirketi olması nedeniyle her yıl olağan genel kurulunu yapmak zorundadır. Dolayısıyla her yıl için bütçesini hazırlamak zorundadır. Son günlerde kooperatiflerin üç yıllık genel kurulunu toplu olarak yapılmasına imkan sağlayan düzenleme ticaret şirketi olan kooperatifleri, şirketler safından dernekler safına itmiştir. Gerek ortakların denetimi, gerekse şeffaflık ortadan kaldırılmıştır. Bu yanlışlıktan ivedi olarak geri dönülmelidir. Tahmini bütçe, denilmesinden de vazgeçilmelidir.

MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık